MẸ HUỲNH THỊ SANG – NHỮNG NGƯỜI CON RA ĐI, NHỮNG TỜ GIẤY BÁO TỬ TRỞ VỀ
MẸ HUỲNH THỊ SANG – NHỮNG NGƯỜI CON RA ĐI, NHỮNG TỜ GIẤY BÁO TỬ TRỞ VỀ
Ở phường Châu Phú A, thị xã Châu Đốc, câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Huỳnh Thị Sang gợi lên một nỗi đau rất riêng của những gia đình có người ra trận: những người con lần lượt rời mái nhà, cha mẹ ở lại chờ mong, rồi đến khi tin tức trở về thì lại là những dòng chữ báo tin con đã hy sinh nơi chiến trường.
Mẹ Huỳnh Thị Sang sinh năm 1888, có tất cả 9 người con. Trong số đó, ba người con trai là Nguyễn Văn Hỏa, Nguyễn Văn Hiệp và Nguyễn Văn Ngọc đã hy sinh trong chiến tranh.
Ngày 24/4/1996, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”.
“Tụi bây chưa có vợ, đi chiến đấu thì đi đi!”
Ông Nguyễn Văn Quỷ, người con trai thứ sáu của mẹ Sang, nay đã cao tuổi, từng kể lại câu chuyện về những người em của mình bằng một ký ức giản dị mà day dứt.
Ngày ấy, ông đã gần ba mươi tuổi, có gia đình riêng, phải lo cho vợ con. Các em rủ ông cùng theo Việt Minh làm cách mạng.
Ông nói:
“Tụi bây chưa có vợ, đi chiến đấu thì đi đi! Còn anh đã nặng gánh gia đình...”
Ông không đi.
Còn những người em của ông, không dám báo cho mẹ biết, đã lần lượt lên đường.
Những bước chân rời khỏi mái nhà năm ấy, có lẽ mẹ Sang cũng không thể ngờ rằng đó sẽ là những lần tiễn con không có ngày trở lại.
Mẹ chờ con, rồi chờ mãi
Các con đi chiến đấu.
Ở nhà, mẹ vẫn sống những ngày tháng bình thường trong nỗi mong ngóng. Mẹ trông các con trở về, như bao người mẹ có con ra trận vẫn từng chờ một tiếng gọi, một bóng người ngoài ngõ.
Nhưng rồi mẹ lâm bệnh và qua đời.
Vài năm sau, cha cũng bệnh nặng rồi mất.
Điều đau đớn nhất là trong những ngày cuối đời của cha mẹ, những người con đang ở chiến trường không thể trở về nhìn mặt cha mẹ lần cuối.
Mái nhà ngày nào đông đủ con cái, rồi lần lượt vắng đi.
Cha mẹ ra đi.
Những người con vẫn ở nơi xa.
Ba tờ giấy từ chiến trường Campuchia
Mãi về sau, ông Nguyễn Văn Quỷ mới nhận được tin các em mình đã hy sinh.
Đồng đội của các em làm thủ tục xác nhận, rồi trao cho gia đình ba tờ giấy chứng nhận liệt sĩ.
Ông kể:
“Tôi thấy trong giấy ghi các em tôi hy sinh ở Campuchia.”
Chỉ vài dòng trong những tờ giấy báo tử, nhưng phía sau đó là cả một cuộc đời.
Nguyễn Văn Hỏa.
Nguyễn Văn Hiệp.
Nguyễn Văn Ngọc.
Ba người con trai của mẹ Sang đã lần lượt nằm lại nơi chiến trường.
Không có ngày trở về.
Không có cơ hội gặp lại cha mẹ lần cuối.
Và với người ở lại, tin báo tử đến quá muộn, khi cha mẹ đã không còn trên cõi đời này để biết rằng những người con của mình đã hy sinh.
Một đời mẹ, một gia đình không quên
Mẹ Huỳnh Thị Sang đã đi qua phần đời của mình giữa những năm tháng đất nước chiến tranh. Chín người con, ba người trở thành liệt sĩ. Mẹ mất trước khi biết hết những gì đã xảy ra với các con.
Nhưng thời gian không thể xóa tên họ khỏi ký ức gia đình.
Ngày 24/4/1996, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”, ghi nhận sự hy sinh của mẹ và những người con đã hiến dâng tuổi xuân cho đất nước.
Có lẽ câu chuyện về mẹ Sang không nằm ở những điều quá lớn lao.
Nó nằm trong một mái nhà có chín người con, những bước chân âm thầm rời quê, một người anh vì gánh nặng gia đình mà ở lại, một người mẹ chờ con đến cuối đời, và ba tờ giấy báo tử trở về từ chiến trường Campuchia.
Ba người con đã không trở về để nhìn mặt cha mẹ lần cuối. Nhưng tên tuổi Nguyễn Văn Hỏa, Nguyễn Văn Hiệp và Nguyễn Văn Ngọc vẫn còn ở lại – trong ký ức của gia đình, trong sự tri ân của quê hương và trong câu chuyện về một người mẹ đã góp những người con của mình cho Tổ quốc giữa thời hoa lửa.
