Mẹ Lê Thị Bưởi: Người mẹ Từ Tâm vượt qua dồn dân, lập ấp để nuôi giấu cách mạng
Mẹ Lê Thị Bưởi (1910): Quê ở Từ Tâm, Phước Hải, Ninh Phước. Chồng hy sinh từ năm 1948, Mẹ một mình tần tảo rau cà nuôi 5 con nhỏ. Trong vòng vây kìm kẹp của địch tại ấp chiến lược, Mẹ vẫn kiên cường bám trụ, tạo điều kiện cho các con thoát lý. Nỗi đau đè nặng khi hai người con trai Lê Văn Vũng và Lê Văn Mức liên tiếp hy sinh trên chiến trường. Mẹ qua đời năm 1973 vì bệnh tật và thương nhớ các con.
Cuộc đời của Mẹ Lê Thị Bưởi là một chuỗi những ngày một mình tảo tần nuôi con. Chồng mẹ - ông Lê Ái đã hy sinh trong kháng chiến chống Pháp năm 1948, khi đó anh Vũng mới được 6-7 tháng tuổi. Cảnh mẹ góa, con côi trải biết bao là cơ cực. Một nách 5 con thơ, lấm lủi nuôi con bằng mở rau, quả cà. Thấy hoàn cảnh của Mẹ, nhiều người ngỏ ý xin mấy đứa trẻ cho đi ở đợ, nhưng hễ nghe ai hỏi, mẹ lại khóc không chịu. Đầu những năm 1960, ba người con của Mẹ lần lượt thoát ly theo cách mạng. Người con gái đầu lấy chồng ở xa, một người con trai nữa là anh Lê Văn Đức thường xuyên phải trốn lính, sau bị chúng bắt được đưa đi tù, làm lao công. Mẹ Bưởi chỉ còn có một mình, sống trong vòng vây kiểm soát gắt gao của địch. Gia đình mẹ thuộc diện "Việt cộng nòi", nên chúng thường xuyên hoạnh hẹ, xét hỏi. Cùng trong một làng Từ Tâm nhưng người con dâu (vợ ông Cường) muốn đến thăm mẹ cũng rất khó khăn.
Để ngăn chặn sự tiếp tế cho cách mạng, cuối những năm 1961, đầu năm 1962 địch bắt đầu dồn dân lập ấp chiến lược. Xung quanh ấp rào bằng nhiều lớp dây kẽm gai, bên ngoài cùng là lớp gai xương rồng. Hàng ngày, khoảng 5-6 giờ chiều là không ai được ra bên ngoài ấp. Cả làng chỉ có một cổng ra duy nhất, địch canh gác suốt ngày đêm. Càng bị o ép, đàn áp, bắt bớ người dân Từ Tâm càng chất ngất thêm ngọn lửa căm hờn. Truyền đơn vẫn vào được trong làng bằng cách nhét vào ruột chiếc đòn tre dùng để gánh rơm về, gạo vẫn được giấu trong những đôi gánh đi làm đồng để tiếp tế cho cách mạng. Chuyện bị bắt vào tù, ra khám đối với họ trở thành chuyện bình thường. Con dâu của Mẹ Bưởi, một năm thì cũng có hơn 9 tháng ở trong lao. Đứa con mới bảy tháng tuổi của chị cũng bị chúng rứt ra buộc xa hơi ấm người mẹ. Cảnh nhà 3 con đi thoát ly, con dâu bị bắt trong lao, 2 cháu nội phải xa mẹ. Hai cái tang quá lớn lại ập đến: anh Lê Văn Vũng hy sinh ngày 13/3/1967 trong trận Mỹ càn vào vùng CK35. Anh Lê Văn Mức hy sinh ngày 26/1/1969 trong trận đánh vào sân bay Thành Sơn. Mẹ Lê Thị Bưởi vì quá đau buồn nên sinh bệnh và mất vào năm 1973. Mẹ mất đi khi chưa kịp nhìn thấy cảnh quê hương giải phóng. Ông Cường cứ ao ước mẹ ông đã chịu cực khổ, giá mà bà còn sống để thấy được cảnh độc lập, thấy được sự chiến thắng của con đường chính nghĩa mà con mình đi theo. Với những đóng góp lớn lao cho cách mạng, Mẹ Lê Thị Bưởi đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng ba và truy tặng danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 1994.
