Mẹ Lê Thị Cháu
Mẹ Lê Thị Cháu (tên thật là Lê Thị Lý) là nguyên mẫu gắn với câu chuyện bi tráng đã truyền cảm hứng cho ca khúc "Bà mẹ Gio Linh".
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, người con của mẹ bị quân địch sát hại và bêu đầu giữa chợ nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân. Trước cảnh tượng đau đớn ấy, mẹ không gục ngã. Bà lặng lẽ mang chiếc thúng đến xin đưa phần thi hài của con về mai táng.
Hình ảnh người mẹ già ôm nỗi đau tận cùng nhưng vẫn giữ trọn khí tiết đã làm lay động biết bao người dân địa phương. Sau này, câu chuyện được lưu truyền rộng rãi và trở thành biểu tượng về lòng kiên cường của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.
Dù mất đi người con yêu quý, mẹ vẫn động viên bà con tiếp tục ủng hộ kháng chiến, tin tưởng vào ngày đất nước giành được độc lập. Hình tượng của mẹ đã đi vào âm nhạc và ký ức của nhiều thế hệ người Việt như một biểu tượng bất diệt của tình mẫu tử và lòng yêu nước


