MẸ LÊ THỊ GÔM (Năm Gôm) - Gom - Góp - Giúp - Nước -Diệt - Mỹ

Nói đầy đủ thì gia đình mẹ Năm Gôm là “Gom - Góp - Giúp - Nước -Diệt - Mỹ". Đó là những cái tên ghép lại từ tên chồng, tên mẹ Năm Gôm và tên các con, đứa còn, đứa mất. Gia đình mẹ Năm Gôm đã thật sự góp máu xương, công sức, giúp nước suốt những năm lính tráng càn quét xóm làng, gây chết chóc tang thương...

Mẹ Năm Gôm tên đầy đủ là Lê Thị Gôm, sinh năm 1921 tại ấp Trung Hưng, xã Trung Lập Thượng. Năm 1946, lính Lê dương tràn vô ấp Trung Hưng - Ràng, chị Năm Gôm giao đứa con nhỏ cho người quen bồng để rảnh tay dắt Chi đội 6 thoát vòng vây của giặc.

Trong phong trào đấu tranh của phụ nữ xã những năm 1960, dì Năm Gôm được biết đến là cán bộ lãnh đạo phụ nữ rất gần gũi: dì Chín Cò.

Năm 1961, con gái lớn của mẹ Năm Gôm là chị Hai Góp, y tá Huyện đội, hy sinh. Hai năm sau, trong lần về thăm nhà, ông Năm Diệt (Biện Văn Diệt), chồng của mẹ lọt vô ổ phục kích của địch bên suối Bàu Ràng. Hai nỗi đau mất chồng, mất con cùng ập đến làm trái tim mẹ như nghẹn lại.

“Cha với chị bị giặc giết rồi, hai con ở đây mai mốt giặc bắt theo nó." - Mẹ Năm Gôm nói với hai con trai của mình là Biện Văn Giúp và Biện Văn Nước - Mẹ gởi hai đứa cho anh Hai Mõ, An ninh huyện.

Giúp và Nước nghe lời mẹ, ra bưng.

Trung Hưng, Ràng, Đồng Lớn... là vùng địch thường đánh phá. Có lúc mẹ Năm Gôm ở vùng trắng, có lúc lẻn vô ấp chiến lược. Đến năm 1968, tạo được thế hợp pháp, mẹ vô hẳn trong ấp. Nhưng không lâu sau địch biết, dọ hỏi tông tích “Việt cộng Chín Cờ", bà lại chạy ra vùng trắng.

Mỹ vô xóm bằng xe bọc thép càn qua ruộng lúa, cán hoa màu. Mẹ Năm Gôm và các bà mẹ, các chị đấu tranh ngăn chặn xe tăng Mỹ quyết liệt. Xe tăng không nhích lên được, phải lùi, đi hướng khác.

Năm 1969, giặc tăng cường đánh phá khắp nơi. Cán bộ dạt ra bưng biển. Cơ sở trong ấp chiến lược nằm im. Mẹ Năm Gôm sống ở ngoài biển chịu đói khát, vất vả hết sức. Rồi hai tin dữ đến cùng một lúc: anh Giúp và anh Nước hy sinh.

Nghĩ đến chồng con, nghĩ đến cửa nhà tan nát và nghĩ đến bao đồng bào chiến sĩ hy sinh, thân xác nằm ngoài bờ bụi... trái tim mẹ nghẹn lại, tinh thần không ổn định. Nhìn ngọn cây còn sót sau mấy trận pháo, mẹ muốn leo lên đó coi chồng con mình có ai về không? Rồi mẹ cười, mẹ khóc một mình, tâm trí rối bời.

Nhưng mẹ Năm Gôm chợt bình tĩnh lại, dậm chân xuống đất, nói lớn “Không được khóc, không được cười! Phải tỉnh trí lại”. Mẹ tự nhắc mình thù nhà, nợ nước còn đó. Chồng con hy sinh là chết vinh quang. Không được quẫn trí!

Mẹ Năm Gôm thoát được trạng thái căng thẳng tâm lý có thể đưa đến điên loạn, lấy lại được sự sáng suốt cho tỉnh thần để vượt qua đau đớn, sống và đấu tranh cùng bà con Trung Hưng, Đồng Lớn...

Những ngày tháng 4 năm 1975, mẹ Năm Gôm huy động thanh niên xã đào công sự bao vây bót giặc, gọi hàng và chiếm bót Trung Hòa, cắm cờ Giải phóng, thu nhiều súng. 282-283/375

Sau ngày hòa bình, mẹ Năm Gôm sống với hai con gái tên Mỹ, tên Khánh, đều là thương binh. Nhà chỉ có một công ruộng, lại không có đàn ông nên cái gì cũng mướn người làm. Có lúa, có gạo, mẹ lo đám giỗ chồng, con, giỗ bên nội, bên ngoại, mỗi năm 12 đám.