Mẹ Lê Thị Lợi
Hơn nhiều thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Lợi qua đời. Những người con của Mẹ cũng đã trở thành những cái tên được nhắc nhớ trong lịch sử gia đình. Nhưng qua lời kể của ông Đường Như Hùng, chúng tôi cảm nhận rằng câu chuyện về Mẹ và ba liệt sĩ vẫn chưa bao giờ khép lại.
Mẹ Lê Thị Lợi qua đời tại quê nhà Xuân Hải năm 1976. Trước đó, Mẹ đã trải qua những năm tháng chiến tranh đầy mất mát, từ những ngày hoạt động và tiếp tế ở chiến khu Bác Ái đến những năm phải chứng kiến hai người con trai Đường Huy Giao và Đường Gió lần lượt hy sinh.
Nhiều năm sau ngày Mẹ mất, người cháu Đường Như Huynh tiếp tục lên đường nhập ngũ và hy sinh tại chiến trường Campuchia năm 1985. Ba người thân của Mẹ đã nằm lại qua những giai đoạn chiến tranh khác nhau.
Ngày 24 tháng 11 năm 2015, Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho Mẹ Lê Thị Lợi. Đó là một dấu mốc quan trọng trong việc ghi nhận những hy sinh, mất mát của Mẹ và gia đình.
Nhưng với ông Đường Như Hùng, việc ghi nhớ không chỉ dừng lại ở một danh hiệu. Ông là người trực tiếp thờ phụng Mẹ Lê Thị Lợi cùng ba liệt sĩ Đường Huy Giao, Đường Gió và Đường Như Huynh. Những nén hương, những ngày giỗ và những câu chuyện được kể lại trở thành cách để ký ức gia đình tiếp tục được trao truyền.
Chúng tôi hiểu rằng gìn giữ ký ức không nhất thiết phải bắt đầu từ những tư liệu đồ sộ. Đôi khi, đó là việc nhớ chính xác một cái tên, một ngày hy sinh, một địa danh; là kể lại cho con cháu biết người thân của mình đã sống và đi qua những năm tháng như thế nào.
Trong căn nhà hôm nay, bàn thờ Mẹ và ba liệt sĩ trở thành nơi kết nối quá khứ với hiện tại. Những người đã khuất không thể trở về, nhưng câu chuyện về họ vẫn có thể được giữ lại bằng tình cảm và trách nhiệm của những người đang sống.
Qua câu chuyện của gia đình Mẹ Lê Thị Lợi, chúng tôi càng cảm nhận rõ hơn giá trị của việc lưu giữ ký ức lịch sử. Bởi mỗi gia đình có công đều là một phần của lịch sử quê hương. Khi những câu chuyện ấy còn được kể lại, những con người đã hy sinh vẫn còn được thế hệ hôm nay nhớ đến bằng lòng biết ơn và sự trân trọng.
