Mẹ Lê Thị Nghê - người mẹ đã tự tay hy sinh con mình để cả làng được sống
Vũ Thị Vân Lê Thị Nghê, còn được người dân địa phương gọi thân mật là má Năm Nghê, là một người mẹ ở vùng Hiệp Đức, Quảng Nam. Câu chuyện về bà gắn với một trong những ký ức đau thương nhất của người dân nơi đây trong những năm chiến tranh. Theo lời kể của các cựu cán bộ, du kích và người dân địa phương được báo chí ghi lại, vào cuối năm 1969, khi quân Mỹ mở cuộc càn quét tại vùng Quế Tân, hàng trăm người dân cùng cán bộ, du kích phải tìm nơi ẩn náu trong hang Hòn Kẽm. Có nguồn tư liệu khác ghi sự việc vào tháng 7 năm 1967, vì vậy mốc thời gian trong các tư liệu hiện có không hoàn toàn thống nhất. Trong hang núi chật hẹp, hơn 200 người phải giữ im lặng để tránh bị phát hiện. Bà Nghê khi ấy mang theo người con trai còn rất nhỏ. Vì đói khát, thiếu sữa và hoảng sợ, đứa trẻ liên tục khóc. Những người đang ẩn náu lo tiếng khóc có thể khiến vị trí của hang bị phát hiện và đe dọa tính mạng của tất cả mọi người. Theo các lời kể được ghi lại, bà Nghê đã phải đưa ra một quyết định đau đớn: hy sinh người con thơ để bảo toàn những người đang ẩn náu trong hang. Đây là một câu chuyện chiến tranh đặc biệt bi thương. Bà Nghê không chỉ mất đi một người con mà còn phải mang nỗi đau ấy trong suốt phần đời còn lại. Các bài viết về bà kể rằng nhiều năm sau chiến tranh, ký ức về đứa con vẫn luôn ám ảnh bà. Chiếc khăn từng dùng cho con được bà giữ lại như một kỷ vật. Những lúc nhớ con, bà vẫn tìm kiếm, gọi tên và hát ru trong vô thức. Người dân địa phương và những người từng sống sót trong hang Hòn Kẽm luôn nhớ đến Lê Thị Nghê như một người mẹ đã phải chịu một mất mát quá lớn giữa hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt. Câu chuyện của bà cũng được đặt bên cạnh câu chuyện của mẹ Lê Thị Tịch, một người mẹ khác ở vùng Hiệp Đức được các cựu chiến binh nhắc đến trong những câu chuyện về sự hy sinh của người dân trong chiến tranh. Ngày nay, nhắc đến Lê Thị Nghê không chỉ là nhắc đến một câu chuyện lịch sử, mà còn là nhắc đến những mất mát mà chiến tranh đã để lại trong mỗi gia đình. Hòn Kẽm vẫn cò
Lê Thị Nghê, còn được người dân địa phương gọi thân mật là má Năm Nghê, là một người mẹ ở vùng Hiệp Đức, Quảng Nam. Câu chuyện về bà gắn với một trong những ký ức đau thương nhất của người dân nơi đây trong những năm chiến tranh. Theo lời kể của các cựu cán bộ, du kích và người dân địa phương được báo chí ghi lại, vào cuối năm 1969, khi quân Mỹ mở cuộc càn quét tại vùng Quế Tân, hàng trăm người dân cùng cán bộ, du kích phải tìm nơi ẩn náu trong hang Hòn Kẽm. Có nguồn tư liệu khác ghi sự việc vào tháng 7 năm 1967, vì vậy mốc thời gian trong các tư liệu hiện có không hoàn toàn thống nhất.
Trong hang núi chật hẹp, hơn 200 người phải giữ im lặng để tránh bị phát hiện. Bà Nghê khi ấy mang theo người con trai còn rất nhỏ. Vì đói khát, thiếu sữa và hoảng sợ, đứa trẻ liên tục khóc. Những người đang ẩn náu lo tiếng khóc có thể khiến vị trí của hang bị phát hiện và đe dọa tính mạng của tất cả mọi người. Theo các lời kể được ghi lại, bà Nghê đã phải đưa ra một quyết định đau đớn: hy sinh người con thơ để bảo toàn những người đang ẩn náu trong hang.
Đây là một câu chuyện chiến tranh đặc biệt bi thương. Bà Nghê không chỉ mất đi một người con mà còn phải mang nỗi đau ấy trong suốt phần đời còn lại. Các bài viết về bà kể rằng nhiều năm sau chiến tranh, ký ức về đứa con vẫn luôn ám ảnh bà. Chiếc khăn từng dùng cho con được bà giữ lại như một kỷ vật. Những lúc nhớ con, bà vẫn tìm kiếm, gọi tên và hát ru trong vô thức.
Người dân địa phương và những người từng sống sót trong hang Hòn Kẽm luôn nhớ đến Lê Thị Nghê như một người mẹ đã phải chịu một mất mát quá lớn giữa hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt. Câu chuyện của bà cũng được đặt bên cạnh câu chuyện của mẹ Lê Thị Tịch, một người mẹ khác ở vùng Hiệp Đức được các cựu chiến binh nhắc đến trong những câu chuyện về sự hy sinh của người dân trong chiến tranh.
Ngày nay, nhắc đến Lê Thị Nghê không chỉ là nhắc đến một câu chuyện lịch sử, mà còn là nhắc đến những mất mát mà chiến tranh đã để lại trong mỗi gia đình. Hòn Kẽm vẫn còn đó bên dòng sông Thu Bồn, còn câu chuyện về người mẹ năm xưa trở thành một ký ức đau buồn của vùng đất Quảng Nam. Qua câu chuyện ấy, thế hệ hôm nay càng hiểu rằng hòa bình là một giá trị quý giá, bởi phía sau mỗi trang sử là những con người bình thường đã phải chịu đựng những mất mát mà không gì có thể bù đắp.
