MẸ LÊ THỊ SÔ – NGƯỜI MẸ KIÊN TRUNG GIỮA NHỮNG NĂM THÁNG LỬA ĐẠN
Trên mảnh đất Quảng Trị từng chịu nhiều bom đạn chiến tranh, có những người mẹ bình dị đã âm thầm cống hiến cả cuộc đời cho cách mạng. Mẹ Lê Thị Sô, quê ở thôn Đông Trung Trường, xã Diên Sanh, là một trong những người mẹ như thế. Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng đấu tranh gian khổ, những lần bị địch bắt giam, tra tấn và những mất mát không gì bù đắp được.
Năm 1947, mẹ kết hôn với ông Võ Toàn. Hai vợ chồng có với nhau bảy người con và cùng tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Trong những năm chiến tranh, gia đình mẹ trở thành một cơ sở hỗ trợ cách mạng, góp phần nuôi dưỡng và bảo vệ những người đang hoạt động vì độc lập, tự do của quê hương.
Mẹ vừa chăm lo cho các con, vừa âm thầm giúp đỡ cán bộ. Ngôi nhà của mẹ không chỉ là nơi sinh sống của gia đình mà còn là nơi nuôi giấu cán bộ cách mạng. Mẹ cùng các con chắt chiu từng hạt gạo, lo bữa cơm cho những người đang làm nhiệm vụ. Trong hoàn cảnh địch thường xuyên kiểm soát, mọi việc đều phải tiến hành kín đáo để tránh bị phát hiện.
Những đóng góp ấy đặt mẹ và gia đình trước nhiều hiểm nguy. Từ tháng 8 đến tháng 12 năm 1968, mẹ bị địch bắt giam và tra tấn dã man. Những trận đòn khiến cơ thể mẹ mang thương tật, nhưng không thể buộc mẹ phản bội đồng đội hay khai báo những điều có thể gây nguy hiểm cho cách mạng.
Trong những ngày bị giam cầm, mẹ còn phải chịu một nỗi đau lớn lao: chồng mẹ, ông Võ Toàn, đã hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ tiếp tế, bảo đảm hậu cần cho lực lượng cách mạng. Trước sự bao vây của địch, ông chiến đấu chống trả và hy sinh trong hầm trú ẩn.
Mất đi người bạn đời đã cùng mình vượt qua bao gian khó, mẹ vẫn phải gắng gượng để tiếp tục sống và chăm lo cho các con. Nỗi đau ấy không làm mẹ khuất phục. Sau khi được thả, mẹ trở về với gia đình và tiếp tục âm thầm đóng góp cho cách mạng.
Nhưng chiến tranh chưa buông tha gia đình mẹ.
Trong bảy người con, có ba người tham gia cách mạng. Người con trai thứ tư của mẹ là Võ Dĩnh, sinh năm 1958, sớm bước vào con đường hoạt động cách mạng. Khi mới lên mười, anh đã làm nhiệm vụ giao liên, đưa đón và chuyển tin. Lớn lên, anh tham gia du kích, trở thành đội viên Đội vũ trang huyện Hải Lăng, góp sức bảo vệ cán bộ và nhân dân.
Tháng 6 năm 1972, trong một lần cùng đồng đội trên đường đi họp bàn công tác bí mật, Võ Dĩnh bị địch phục kích và anh dũng hy sinh.
Tin con trai ngã xuống là một đòn đau đớn đối với người mẹ đã từng mất chồng trong chiến tranh. Bao hy vọng về ngày gia đình đoàn tụ lại thêm một lần dang dở. Thế nhưng, giữa đau thương, mẹ vẫn cố gắng nuôi các con còn lại và tiếp tục sống với niềm tin rằng quê hương rồi sẽ có ngày hòa bình.
Nỗi đau của mẹ cũng là nỗi đau của biết bao gia đình Việt Nam trong thời chiến. Có những người mẹ tiễn chồng ra trận rồi tiễn con lên đường, để cuối cùng chỉ còn lại ký ức và những di vật của người thân. Mẹ Lê Thị Sô đã trải qua những mất mát ấy bằng sự nhẫn nại, lòng yêu nước và ý chí không chịu khuất phục trước kẻ thù.
Sau ngày đất nước hòa bình, những vết thương thể xác và ký ức chiến tranh vẫn còn in đậm trong cuộc đời mẹ. Mẹ được trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì năm 1986 và Huy chương Kháng chiến hạng Nhất năm 1987. Ngày 23 tháng 7 năm 2014, mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, ghi nhận những hy sinh và cống hiến của mẹ cùng gia đình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Câu chuyện về Mẹ Lê Thị Sô không chỉ kể về một người phụ nữ kiên trung mà còn nhắc chúng ta nhớ đến những gia đình đã chịu biết bao mất mát để đất nước có được độc lập, tự do. Dù bị giam cầm, tra khảo và phải tiễn biệt những người thân yêu, mẹ vẫn giữ vững lòng tin và phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam.
Mẹ Lê Thị Sô – người mẹ kiên trung của quê hương Quảng Trị – là biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và sức mạnh tinh thần trong thời hoa lửa. Hôm nay, khi được sống trong hòa bình, chúng ta càng phải biết trân trọng lịch sử, tưởng nhớ những người đã ngã xuống và sống có trách nhiệm với quê hương, đất nước.
