MẸ LÊ THỊ XINH – NGƯỜI MẸ GƯỢNG DẬY SAU NHỮNG MẤT MÁT
Tác giả: Phan Thị Thanh Thủy
Trong những năm tháng chiến tranh, có những người mẹ phải chịu mất mát từ rất sớm. Chồng hy sinh, con cũng lần lượt ra đi, nhưng họ vẫn phải gượng dậy để nuôi những người con còn lại và tiếp tục cuộc sống giữa một vùng quê luôn bị chiến tranh bao phủ. Mẹ Lê Thị Xinh ở Nhơn Trạch là một người mẹ như thế.
Mẹ Lê Thị Xinh sinh năm 1910, tại xã Đại Phước, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Mẹ kết hôn với ông Dương Văn Danh, sinh năm 1899. Hai vợ chồng có 5 người con. Ông Dương Văn Danh sớm tham gia hoạt động cách mạng và là một trong những người tham gia tổ chức phong trào giành chính quyền ở Đại Phước trong Cách mạng tháng Tám năm 1945. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông giữ chức Phó Chủ tịch xã Đại Phước.
Tháng 4/1947, trên đường đi công tác, ông Dương Văn Danh lọt vào ổ phục kích của địch và hy sinh. Từ đó, mẹ Xinh phải một mình nuôi dạy các con trong hoàn cảnh chiến tranh và cuộc sống vô cùng khó khăn.
Nỗi đau chưa dừng lại ở đó.
Người con trai của mẹ là Dương Văn Hiến, sinh năm 1930, tham gia cách mạng từ khi mới 15 tuổi. Ban đầu, ông làm công tác giao liên, sau đó công tác tại Công an xã Đại Phước. Ngày 28/12/1948, Dương Văn Hiến hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Chỉ trong khoảng hơn một năm, mẹ Xinh phải chịu hai mất mát lớn: chồng và một người con lần lượt hy sinh.
Sau những biến cố ấy, mẹ vẫn phải gượng dậy để chăm lo cho những người con còn lại. Chiến tranh khiến cuộc sống của gia đình ngày càng khó khăn, nhưng mẹ không vì mất mát mà xa rời cách mạng.
Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, mẹ vẫn tìm cách tiếp tế cho lực lượng cách mạng. Nhà mẹ thường bị địch chú ý vì có người thân tham gia kháng chiến. Trong hoàn cảnh đó, mẹ phải khéo léo che giấu hoạt động của mình và tìm cách qua mắt quân địch để tiếp tục giúp đỡ cách mạng.
Một người mẹ đã mất chồng và con trong chiến tranh nhưng vẫn tiếp tục nuôi những người con còn lại, đồng thời tìm cách hỗ trợ cách mạng. Những đóng góp ấy diễn ra trong cuộc sống thường ngày, không phải trên một trận địa lớn, nhưng lại đòi hỏi sự kiên trì và lòng dũng cảm.
Người con thứ hai của mẹ là Dương Văn Sáu, đội viên du kích xã Đại Phước. Ngày 8/7/1963, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Dương Văn Sáu hy sinh. Như vậy, mẹ Lê Thị Xinh đã chịu sự hy sinh của chồng và hai người con trong hai cuộc kháng chiến.
Những mất mát ấy là một phần của lịch sử chiến tranh ở Nhơn Trạch. Nhiều gia đình trong vùng có người tham gia cách mạng, có người hy sinh, và những người ở lại phải tiếp tục cuộc sống trong điều kiện thiếu thốn, luôn đối mặt với sự kiểm soát và càn quét của đối phương.
Mẹ Lê Thị Xinh qua đời ngày 22/4/1984 tại quê nhà. Nhiều năm sau, những đóng góp và sự hy sinh của mẹ được Nhà nước ghi nhận. Ngày 26/9/2014, mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 2393/QĐ-CTN của Chủ tịch nước.
Đến năm 2024, tại lễ trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của tỉnh Đồng Nai, thân nhân mẹ Lê Thị Xinh tiếp tục đón nhận sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những hy sinh của mẹ. Khi ấy, cháu nội mẹ là gia đình đang thờ cúng mẹ tại xã Phước Khánh, huyện Nhơn Trạch.
Câu chuyện về mẹ Lê Thị Xinh không có những chiến công được kể bằng những con số lớn. Điều còn lại là một cuộc đời gắn với mất mát, sự chịu đựng và những đóng góp âm thầm cho cách mạng. Mẹ mất chồng, mất hai người con nhưng vẫn tiếp tục nuôi những người con còn lại và tìm cách giúp đỡ lực lượng kháng chiến.
Mẹ Lê Thị Xinh là hình ảnh của một người mẹ đã phải đi qua những mất mát quá lớn trong chiến tranh. Chồng hy sinh năm 1947, con trai Dương Văn Hiến hy sinh năm 1948, rồi người con Dương Văn Sáu tiếp tục hy sinh năm 1963. Ba người thân yêu nhất lần lượt ra đi, nhưng mẹ vẫn gượng dậy để nuôi các con, tiếp tế cho cách mạng và sống qua những năm tháng chiến tranh đầy gian khó. Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được truy tặng cho mẹ là sự ghi nhận đối với những hy sinh của mẹ và gia đình. Câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng phía sau lịch sử của mỗi cuộc chiến luôn có những người mẹ đã phải chịu những nỗi đau rất riêng, nhưng sự hy sinh của họ đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc.


