Mẹ Nguyễn Thị Bầu – Một đời gánh cả giang sơn trên vai mảnh

Giữa cái nắng hanh hao của vùng đất Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, ngôi nhà của Mẹ Nguyễn Thị Bầu nằm lặng lẽ bên dòng sông Thương như một chứng nhân thầm lặng của lịch sử. Mẹ sinh năm 1928 tại thôn Lãn Tranh 1, xã Liên Chung, một vùng đất vốn đã thấm đẫm truyền thống yêu nước của vùng Kinh Bắc. Cuộc đời mẹ không chỉ là một trang sử, mà là một bản trường ca về sự hy sinh vô điều kiện.

Từ người mẹ trẻ trên tuyến lửa Điện Biên Ký ức oanh liệt nhất của mẹ bắt đầu từ những năm tháng kháng chiến chống Pháp. Khi ấy, mẹ mới 26 tuổi, lứa tuổi thanh xuân đẹp nhất của người phụ nữ. Chồng mẹ, ông Nguyễn Văn Chất, đã xung phong đi dân công hỏa tuyến phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ suốt 4 tháng ròng rã. Nhưng nợ nước chưa yên, cuối tháng 4 năm 1954, khi tiếng súng tại chiến trường Điện Biên Phủ đang ở giai đoạn quyết định nhất, mẹ Bầu đã đưa ra một quyết định làm thay đổi cả cuộc đời. Mẹ gác lại thiên chức của một người mẹ trẻ, gửi đứa con thơ còn đang tuổi bế bồng cho ông bà chăm sóc để gia nhập đội quân dân công hỏa tuyến.

Mẹ kể lại với ánh mắt xa xăm: "Chúng tôi tải đạn, lương thực ra mặt trận, mỗi người vận chuyển hàng chục kg, khi bằng xe thồ, lúc gánh trên vai". Những đêm hành quân trong rừng sâu, dưới tầm đại bác của thực dân Pháp, mẹ và đồng đội phải ngụy trang bằng cây rừng, người sau bám theo gót chân người trước để di chuyển. Gian khổ không sao kể xiết, nhưng trong tim những người phụ nữ Kinh Bắc ấy, nỗi sợ hãi đã bị lấn át bởi lòng quyết tâm "tất cả cho tiền tuyến". Họ vừa làm đường, vừa sửa phà, vừa lấp hố bom để đảm bảo mạch máu giao thông cho bộ đội tiến quân. Nửa tháng phục vụ tại mặt trận tuy ngắn ngủi, nhưng đó là khoảnh khắc mẹ cảm thấy mình đã thực sự hòa chung nhịp đập với vận mệnh dân tộc.

Đến ba lần tiễn con đi, ba lần khóc thầm lặng lẽ Hòa bình lập lại, mẹ trở về với ruộng đồng, sinh được 7 người con trai. Nhưng rồi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và cuộc chiến bảo vệ biên giới lại gọi tên các con mẹ. Mẹ hiểu rằng, khi Tổ quốc cần, những người mẹ không được phép giữ lại cho riêng mình. Nỗi đau ập đến khi mẹ lần lượt nhận ba tấm giấy báo tử:

1. Liệt sĩ Nguyễn Văn Nghìn (con cả): Nhập ngũ năm 1967. Mẹ nhớ mãi những lá thư con viết vội trên đường hành quân vào Nam. Lá thư cuối cùng gửi từ Nghệ An ra Bắc cũng là lời từ biệt cuối cùng. Anh hy sinh năm 1968 trong chiến dịch Mậu Thân khi trúng đạn địch tại mặt trận phía Nam.

2. Liệt sĩ Nguyễn Trọng Tải: Người con trai thứ, lính trinh sát của Quân khu 5. Anh ngã xuống đầu năm 1979 khi đang thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp nước bạn Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng.

3. Liệt sĩ Nguyễn Văn Hải: Hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Ba lần nhận tin dữ, mẹ cảm thấy "cả bầu trời như sập xuống". Đó là nỗi đau xé lòng của một người mẹ khi những đứa con mình mang nặng đẻ đau mãi mãi không trở về. Thế nhưng, trong đôi mắt nặng trĩu nỗi buồn của tuổi già, vẫn ánh lên một niềm tự hào khó tả. Mẹ tự hào vì các con mẹ đã sống và chết như những anh hùng, đã biết yêu Tổ quốc hơn cả mạng sống của mình. Ngày nay, ở tuổi gần bách niên, mẹ Bầu vẫn sống vui vầy cùng con cháu tại quê hương, được các đơn vị như Ban Chỉ huy Quân sự huyện Tân Yên phụng dưỡng, trở thành biểu tượng sống động cho tinh thần "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng".