Mẹ Nguyễn Thị Bé – Người mẹ Đồng Nai giữa thời hoa lửa
Trong những năm tháng chiến tranh, có những người mẹ không trực tiếp cầm súng nhưng lại phải chịu một sự hy sinh âm thầm và đau đớn: tiễn những người con của mình ra trận rồi mãi mãi không trở về. Mẹ Nguyễn Thị Bé (1910–1999) ở xã Phước Thiền, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai là một trong những người mẹ như thế. Cuộc đời mẹ gắn với vùng đất từng là chiến trường ác liệt của miền Đông Nam Bộ và với sự hy sinh của hai người con trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Hai người con của mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Thanh, sinh năm 1947, Tiểu đội phó Quân đội nhân dân Việt Nam, hy sinh ngày 20/7/1967, và liệt sĩ Nguyễn Văn Quốc, sinh năm 1940, Thượng sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, hy sinh ngày 23/12/1968. Hai người con, hai lần mẹ phải đối diện với nỗi đau mất mát. Những ngày tháng chờ đợi tin con trở về rồi nhận tin báo tử chắc hẳn là những khoảng thời gian khắc sâu trong cuộc đời người mẹ.
Nhơn Trạch trong chiến tranh là địa bàn có vị trí quan trọng, nằm gần Sài Gòn và các tuyến giao thông chiến lược. Người dân nơi đây vừa lao động, vừa che chở và hỗ trợ lực lượng cách mạng. Trong hoàn cảnh ấy, gia đình mẹ Nguyễn Thị Bé cũng có những người con tham gia kháng chiến. Mẹ âm thầm làm hậu phương, nuôi con khôn lớn và rồi chấp nhận để những người con thân yêu lên đường thực hiện nhiệm vụ với Tổ quốc.
Người con trai Nguyễn Văn Thanh hy sinh năm 1967, khi mới khoảng 20 tuổi. Chỉ hơn một năm sau, ngày 23/12/1968, người con Nguyễn Văn Quốc cũng ngã xuống. Hai ngày tháng ấy trở thành những dấu mốc đau thương trong gia đình mẹ. Chiến tranh đã lấy đi những người con mà mẹ từng mang nặng đẻ đau, để lại khoảng trống không gì có thể bù đắp.
Sau ngày đất nước thống nhất, sự hy sinh của mẹ và gia đình được Nhà nước ghi nhận. Ngày 26/9/2014, Chủ tịch nước truy tặng mẹ Nguyễn Thị Bé danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hiện gia đình tiếp tục thờ phụng mẹ và các liệt sĩ tại quê nhà Phước Thiền.
Câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Bé không phải câu chuyện của một trận đánh vang dội, mà là câu chuyện về sự hy sinh lặng thầm phía sau chiến trường. Mẹ đã trao cho đất nước những gì quý giá nhất của đời mình – hai người con. Và từ nỗi đau của một gia đình, ta thấy được bóng dáng của hàng triệu người mẹ Việt Nam đã góp phần làm nên hòa bình bằng chính những mất mát không thể gọi thành lời.
