MẸ NGUYỄN THỊ CHƠ: MẸ CỦA NHỮNG ĐỨA CON BIÊN CƯƠNG

Nằm nép mình dưới chân dải núi đá vôi hùng vĩ thuộc xã Mèo Vạc (tỉnh Hà Giang), căn nhà trình tường nhỏ của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Chơ (sinh năm 1932) lúc nào cũng nghi ngút khói bếp. Ở tuổi 94, mái tóc Mẹ đã bạc trắng như mây ngàn, đôi mắt đã mờ đục theo thời gian và những nếp nhăn xếp chồng trên gò má xạm nắng. Thế nhưng, khi nhắc về hai người con trai đã hy sinh tại chiến trường biên giới, giọng Mẹ vẫn trầm ấm và vẹn nguyên niềm tự hào.

Mẹ Chơ thuộc đối tượng thân nhân của người có công với cách mạng, một người Mẹ Việt Nam Anh hùng đã đi qua những năm tháng gian khổ nhất của dân tộc, âm thầm nhận lấy gánh nặng đau thương để đổi lấy bình yên cho dải đất phên dậu Tổ quốc.

1. Những đứa con lên đường không trở về

Mẹ Nguyễn Thị Chơ sinh ra và lớn lên trên mảnh đất cao nguyên đá Mèo Vạc nghèo khó. Năm 1954, Mẹ lập gia đình và lần lượt sinh được 5 người con. Cuộc sống nơi vùng cao thiếu ăn thiếu mặc, Mẹ phải một mình đập đá, trồng ngô, dệt vải để nuôi các con khôn lớn giữa sự khắc nghiệt của thiên nhiên.

Khi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ khốc liệt vào những năm 1980, các cao điểm ở Vị Xuyên, Mèo Vạc liên tục chịu mưa bom lửa đạn. Nghe theo tiếng gọi linh thiêng của Tổ quốc, người con trai thứ hai của Mẹ là Nguyễn Văn Minh (sinh năm 1961) đã gạt nước mắt chia tay Mẹ để nhập ngũ, trở thành chiến sĩ thuộc Sư đoàn 356.

— "Ngày nó đi, sương mù phủ kín lối," – Mẹ Chơ nhớ lại, đôi bàn tay gầy gộc đan vào nhau. – "Nó ôm Mẹ bảo: 'Mẹ ở nhà giữ sức khỏe, con đi đánh giặc giữ bản rồi con về trồng ngô với Mẹ'. Tôi gói cho nó nắm mèn mén khô và chiếc áo thổ cẩm tự dệt. Ai ngờ đó là lần cuối cùng tôi được nhìn thấy mặt con."

Năm 1984, trong trận đánh giữ vững Cao điểm 772 khốc liệt tại mặt trận Vị Xuyên, anh Nguyễn Văn Minh đã anh dũng hy sinh khi mới vừa tròn 23 tuổi. Tin báo tử gửi về trong một ngày đông giá rét. Mẹ Chơ đau đứt từng khúc ruột, giấu giọt nước mắt chảy ngược vào trong để tiếp tục làm chỗ dựa cho các con còn lại.

Chưa đầy hai năm sau, năm 1986, người con trai thứ tư của Mẹ là Nguyễn Văn Bình (sinh năm 1965) lại tiếp tục xếp lại bút nghiên, xung phong lên tuyến đầu biên giới. Và rồi, đau thương một lần nữa gõ cửa căn nhà nhỏ của Mẹ: anh Bình ngã xuống tại khu vực cao điểm Mèo Vạc trong một đợt pháo kích của đối phương khi tuổi đời mới đôi mươi.

Hai lần nhận giấy báo tử, hai người con ruột thịt vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ. Căn nhà trình tường trống trải đến lạnh người, nhưng Mẹ Chơ chưa từng gục ngã hay một lời oán thán.

2. Hậu phương kiên cường nơi núi đá

Không chỉ dâng hiến những người con đắt giá nhất cho Tổ quốc, trong suốt những năm tháng chiến tranh biên giới, Mẹ Nguyễn Thị Chơ còn là người có công giúp đỡ cách mạng thầm lặng tại địa phương.

Căn nhà của Mẹ ở Mèo Vạc trở thành điểm tựa cho các đội trinh sát và bộ đội biên phòng. Dù nhà luôn đứt bữa, Mẹ vẫn dành giụm từng gùi ngô, từng ngọn rau dớn để nấu mèn mén nuôi quân. Ban đêm, Mẹ cùng phụ nữ trong bản thức trắng bên bếp lửa dệt may áo ấm, giặt băng gạc và tiếp tế lương thực cho các chiến sĩ bám trụ trên vách đá.

— "Mất con thì đau lắm chứ," – Mẹ Chơ gạt vội giọt nước mắt chực trào trên khóe mắt mờ đục. – "Nhưng nếu ai cũng giữ con mình ở lại nhà, thì ai sẽ giữ lấy núi đá, giữ lấy bản làng cho người dân mình sống? Các con tôi hy sinh vì đất nước, tôi đau nhưng tôi tự hào."

Năm 2014, với những cống hiến và sự hy sinh vô bờ bến, Mẹ Nguyễn Thị Chơ đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng.

3. Bờ vai ấm áp cho thế hệ hôm nay

Giờ đây, khi chiến tranh đã lùi xa, Mẹ Chơ sống quây quần bên cháu con và sự chăm sóc của chính quyền địa phương. Căn nhà trình tường của Mẹ luôn là "địa chỉ đỏ" để các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong và đặc biệt là các cán bộ Đoàn trẻ tuổi tìm về tri ân.

Mỗi lần đoàn viên thanh niên tỉnh Hà Giang đến thăm, Mẹ Chơ lại nắm chặt bàn tay của từng bạn trẻ, ân cần hỏi han chuyện học hành, công tác. Với Mẹ, nhìn thấy những chiếc "áo xanh tình nguyện" rạng rỡ chính là nhìn thấy hình bóng của các con Mẹ năm xưa.

Bạn Nguyễn Minh Anh – một cán bộ Đoàn trẻ – xúc động chia sẻ khi được ngồi bên Mẹ: — "Mẹ Chơ không chỉ là Mẹ của các anh hùng liệt sĩ, mà là Mẹ chung của thế hệ trẻ chúng con. Sự hy sinh thầm lặng của Mẹ chính là tượng đài lớn nhất về lòng yêu nước, dạy chúng con biết sống có trách nhiệm, biết cống hiến sức trẻ để dựng xây quê hương Hà Giang ngày càng giàu đẹp."

Chiều buộn, ánh nắng hoàng hôn dát vàng lên những vách đá tai mèo Mèo Vạc. Mẹ Nguyễn Thị Chơ ngồi bên hiên nhà, mụm mỉm cười nhìn các bạn trẻ hăng hái giúp Mẹ dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị bữa cơm ấm áp nghĩa tình. Hình ảnh người Mẹ Việt Nam Anh hùng kiên cường nơi phên dậu Tổ quốc sẽ mãi là ngọn lửa thiêng soi đường cho thế hệ hôm nay và mai sau.