Mẹ Nguyễn Thị Dằm – sinh năm 1902 tại Triệu Vân, Triệu Phong, Quảng Trị
Trong khúc tráng ca bất tận của dân tộc Việt Nam, có những con người bình dị nhưng đã hóa thành bất tử vì những gì họ hiến dâng cho Tổ quốc. Mẹ Nguyễn Thị Dằm – sinh năm 1902 tại Triệu Vân, Triệu Phong, Quảng Trị – là một trong những người mẹ như thế. Không phải là người chỉ đứng phía sau, Mẹ chính là điểm tựa tinh thần của một gia đình nghèo khó nhưng giàu truyền thống yêu nước, là biểu tượng của lòng trung hậu, sự kiên gan và đức hy sinh vô bờ.
Quê hương Triệu Vân – mảnh đất cát trắng gió Lào – từng là nơi ghi dấu biết bao cuộc càn quét, bao lần bom đạn trút xuống trong suốt hai cuộc kháng chiến. Trong bối cảnh ác liệt ấy, Mẹ Nguyễn Thị Dằm vẫn âm thầm nuôi dưỡng và vun đắp tinh thần yêu nước cho người con trai duy nhất của mình – liệt sĩ Lê Hữu Manh. Trưởng thành giữa những năm tháng gian khó, anh đã sớm hiểu trách nhiệm của thế hệ mình và lựa chọn con đường chiến đấu để bảo vệ quê hương.
Những trận đánh dữ dội, những cuộc hành quân khắc nghiệt và sự tàn bạo của kẻ thù đã không làm anh lùi bước. Và rồi, trong năm 1968, giữa một giai đoạn lịch sử được xem là đỉnh điểm của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, anh đã ngã xuống, hiến dâng tuổi xuân, tương lai và cả cuộc đời mình cho độc lập dân tộc.
Với Mẹ, đó là nỗi đau xé lòng – bởi Lê Hữu Manh là đứa con duy nhất, là tất cả những gì Mẹ có.
Nhưng trong nỗi đau ấy, Mẹ không một lời oán trách; trái lại, trái tim của Mẹ vẫn chan chứa niềm tự hào, bởi con mình đã ngã xuống như bao người con Việt Nam khác, để giữ gìn non sông này còn mãi.
Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Dằm là minh chứng hùng hồn rằng: lòng yêu nước không phải điều gì vĩ mô, mà bắt đầu từ những con người lam lũ, hiền hậu, sống trong những ngôi làng nhỏ bé nhưng mang trong tim một khát vọng lớn lao: khát vọng về độc lập, tự do. Mẹ đã chấp nhận mất đi thứ quý giá nhất để Việt Nam có được ngày hòa bình hôm nay. Chính sự hy sinh độc nhất ấy – một người mẹ mất đi cả gia đình chỉ vì Tổ quốc – đã tạc khắc hình ảnh Mẹ vào dòng chảy lịch sử.
Nhằm tri ân sự cống hiến vô giá đó, Nhà nước đã truy tặng Mẹ danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 438/KT/CTN ngày 24/4/1995.
Danh hiệu ấy không chỉ để tôn vinh Mẹ, mà còn để nhắc chúng ta – những thế hệ hôm nay – rằng hòa bình không tự nhiên mà có; hòa bình được đánh đổi bằng sinh mệnh, bằng nước mắt và bằng những mất mát không gì có thể bù đắp.
Tên Mẹ Nguyễn Thị Dằm và liệt sĩ Lê Hữu Manh sẽ mãi được khắc ghi trong trái tim của quê hương Triệu Vân và của dân tộc Việt Nam.
Những hy sinh ấy sẽ sống mãi cùng đất nước, để mỗi khi nhìn lại, chúng ta biết trân quý hơn cuộc sống hiện tại và tự nhắc mình phải sống xứng đáng với những người đã ngã xuống cho hòa bình hôm nay.
