MẸ NGUYỄN THỊ ĐẶNG KIÊN TRUNG, TRỌN ĐỜI CỐNG HIẾN CHO CÁCH MẠNG

Năm 1951, trước sự tăng cường càn quét, bố ráp của quân Pháp, nhiều gia đình từng rời bỏ vùng bị kiểm soát buộc phải quay trở lại làng, chấp nhận sống trong vòng kìm kẹp của địch. Khoảng 30 hộ dân phải dựng lại nhà cửa trong hoàn cảnh bị theo dõi, đe dọa và khủng bố. Gia đình Mẹ Đặng là một trong những gia đình bị địch đặc biệt chú ý. Tuy nhiên, bằng sự khôn khéo, linh hoạt trong ứng xử và tinh thần cảnh giác, Mẹ vẫn giữ được sự an toàn cho hoạt động bí mật của gia đình.

Trong thời gian ấy, chồng Mẹ là ông Nguyễn Văn Trụ và người con trai duy nhất, anh Nguyễn Tấn Nghĩa, đều thoát ly tham gia kháng chiến. Ông Trụ công tác tại Ủy ban Kháng chiến hành chính xã Phước Lý, đồng thời bí mật cùng Mẹ buôn bán nhỏ để có nguồn đóng góp, nuôi dưỡng lực lượng du kích địa phương. Những việc làm âm thầm ấy tuy không trực tiếp diễn ra trên chiến trường, nhưng góp phần duy trì hoạt động của lực lượng cách mạng trong hoàn cảnh địch kiểm soát gắt gao.

Ngay từ những ngày đầu thoát ly, anh Nguyễn Tấn Nghĩa đã tham gia tổ quân báo của xã đội, đảm nhiệm nhiệm vụ bám sát hoạt động của địch, nắm tình hình và cung cấp tin tức để bộ đội tổ chức đánh địch. Với sự lanh lợi, gan dạ và trung thực, anh được đồng đội tin tưởng giao phó nhiều nhiệm vụ.

Năm 1949, trong một lần làm nhiệm vụ, anh Nghĩa bị quân Pháp phát hiện tại khu vực kho đạn Thành Tuy Hạ và bắt giam tại bót Catinat suốt sáu tháng. Dù bị tra tấn bằng nhiều hình thức tàn bạo, anh vẫn kiên quyết không khai báo thông tin về tổ chức và đồng đội. Cuối cùng, địch buộc phải thả anh. Khi trở về, anh mang trên mình nhiều thương tích, tay chân bị liệt.

Trước tình trạng của con, Mẹ Nguyễn Thị Đặng chạy đôn chạy đáo tìm kiếm tiền bạc, thuốc men để chữa trị. Bằng tình thương bao la, sự chăm sóc tận tụy và ý chí không khuất phục trước nghịch cảnh, Mẹ từng bước giúp con hồi phục sức khỏe. Khi sức khỏe dần ổn định, anh Nghĩa lại tiếp tục trở về với nhiệm vụ cách mạng.

Thế nhưng, chiến tranh một lần nữa cướp đi người con duy nhất của Mẹ. Trong một lần trên đường làm nhiệm vụ, anh Nghĩa bị địch phục kích và bắn trọng thương. Chúng đưa anh về khu vực kho đạn, tiếp tục tra tấn nhằm khai thác thông tin. Không đạt được mục đích, quân địch sát hại anh rồi thủ tiêu thi thể.

Tin con hy sinh là nỗi đau quá lớn đối với Mẹ. Người Mẹ đã dốc hết tình thương và sức lực để cứu chữa con, nay phải đối diện với sự mất mát không gì bù đắp được. Nhưng bằng nghị lực phi thường và niềm tin vào sự nghiệp cách mạng, Mẹ đã gắng gượng đứng lên. Mẹ hiểu rằng mình còn phải sống để tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ, để chăm sóc, giúp đỡ những người con chiến sĩ khác đang ngày đêm chiến đấu vì độc lập của quê hương, đất nước.

Năm 1962, sau những tháng ngày lao động vất vả và chịu đựng nhiều gian khổ, ông Nguyễn Văn Trụ lâm bệnh nặng rồi qua đời. Chồng mất, con trai duy nhất hy sinh, Mẹ Nguyễn Thị Đặng phải gánh chịu liên tiếp những mất mát lớn lao. Dẫu vậy, Mẹ vẫn bền bỉ sống, tiếp tục đóng góp cho cách mạng bằng những việc làm phù hợp với hoàn cảnh của mình.

Cuộc đời Mẹ là câu chuyện về sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Mẹ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng đã góp sức bằng việc nuôi dưỡng lực lượng du kích, hỗ trợ hoạt động cách mạng và chăm lo cho những người chiến sĩ. Tấm lòng đôn hậu, sự khéo léo và lòng kiên trung của Mẹ trở thành điểm tựa tinh thần cho những người đang chiến đấu, đồng thời thể hiện sức mạnh bền bỉ của nhân dân trong cuộc đấu tranh giành độc lập.

Năm 1985, Mẹ và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba. Ngày 17 tháng 12 năm 1994, theo Quyết định số 394/KTCTN, Mẹ Nguyễn Thị Đặng được truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đây là sự ghi nhận đối với những hy sinh to lớn của Mẹ và gia đình trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Mẹ qua đời ngày 24 tháng 7 năm 1997, khép lại cuộc đời nhiều gian truân nhưng giàu ý nghĩa. Những hy sinh của Mẹ vẫn còn được nhắc nhớ như một biểu tượng về lòng yêu nước, tình mẫu tử và tinh thần kiên cường của người Mẹ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.