MẸ NGUYỄN THỊ ĐẨU - Người mẹ Long Thọ giữ nếp nhà cách mạng giữa chiến tranh kéo dài

Họ và tên: Nguyễn Thị Đẩu; 1921–2012.

Quê quán: xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.

Gia đình: gia đình làm nông; chồng là ông Nguyễn Văn Bia từng tham gia Việt Minh thời kháng chiến chống Pháp.

Danh hiệu: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; hồ sơ được giới thiệu trong công trình “Huyện Nhơn Trạch Anh hùng” của Thư viện tỉnh Đồng Nai.

Mẹ Nguyễn Thị Đẩu sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân ở Long Thọ. Chồng mẹ từng tham gia hoạt động Việt Minh trong kháng chiến chống Pháp, sau đó vì sức khỏe yếu trở về cùng vợ chăm lo ruộng rẫy. Gia đình mẹ vì vậy sớm gắn với phong trào cách mạng của địa phương.

Qua hai cuộc kháng chiến, Long Thọ là địa bàn thường xuyên chịu càn quét, kiểm soát và chiến sự. Trong hoàn cảnh ấy, người mẹ vừa phải giữ sinh kế cho gia đình, vừa chăm lo, động viên những người thân tham gia cách mạng. Hồ sơ địa phương xếp mẹ trong danh sách những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tiêu biểu của Nhơn Trạch.

Câu chuyện của mẹ Đẩu cho thấy một dạng đóng góp khó đo bằng số trận đánh: giữ gia đình tồn tại giữa chiến tranh để những người thân có điểm tựa tham gia kháng chiến. Ruộng rẫy, nhà cửa và các mối quan hệ làng xóm vừa là nguồn sống vừa là mạng lưới giúp phong trào cơ sở duy trì.

Tập sách của Đồng Nai lưu lại hồ sơ mẹ trong hệ thống tư liệu về người có công của huyện. Với những trường hợp như mẹ Đẩu, giá trị lớn của tư liệu là giúp thế hệ sau nhận diện những con người bình thường đã gánh phần việc hậu phương trong thời gian rất dài. Khi nguồn điện tử không công bố đầy đủ mọi chi tiết về thân nhân liệt sĩ, bản biên soạn này không tự bổ sung tên hoặc mốc chưa được xác nhận.