MẸ NGUYỄN THỊ ĐỐ – NGƯỜI MẸ ÔM LÁ CỜ GIỮA NHỮNG NĂM THÁNG LỬA ĐẠN
MẸ NGUYỄN THỊ ĐỐ – NGƯỜI MẸ ÔM LÁ CỜ GIỮA NHỮNG NĂM THÁNG LỬA ĐẠN
Có những người mẹ đi qua chiến tranh bằng những tháng ngày chờ đợi. Nhưng cũng có những người mẹ không chỉ chờ đợi, mà trực tiếp đứng giữa lằn ranh sinh tử, che chở cán bộ, nuôi giấu cách mạng và tiễn những người thân yêu nhất của mình ra trận.
Mẹ Nguyễn Thị Đố, sinh năm 1920, quê xã Trung Ngãi, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long, là một người mẹ như thế.
Ngày 17 tháng 12 năm 1994, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, ghi nhận những hy sinh to lớn của người phụ nữ đã dành cả cuộc đời cho cách mạng, cho quê hương và Tổ quốc.
Ngôi nhà bốn lần cháy – lòng mẹ vẫn không lùi bước
Từ những năm 1940–1945, khi cuộc đấu tranh cách mạng còn đầy gian nan, ngôi nhà của gia đình mẹ ở Trung Ngãi đã trở thành nơi dừng chân, che chở cho cán bộ, chiến sĩ cách mạng.
Giặc nhiều lần phát hiện và tìm cách trả thù.
Ngôi nhà của mẹ đã bốn lần bị chúng đốt cháy.
Mỗi lần mái nhà sụp xuống trong khói lửa là thêm một lần mẹ phải bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng. Nhưng điều mà giặc không thể đốt cháy chính là lòng tin của mẹ.
Mẹ vẫn động viên chồng, động viên các con cầm súng đứng lên chống giặc, cứu nước.
Trong căn nhà nghèo giữa vùng quê Vĩnh Long năm ấy, người mẹ hiểu rằng muốn có ngày đất nước thanh bình thì phải có những người dám hy sinh.
Và rồi chính gia đình mẹ đã phải trả cái giá đau đớn nhất.
Hai người con trai – hai lần tiễn biệt không có ngày trở về
Anh Nguyễn Tấn Thanh, Đại đội phó Đại đội 1, Sư đoàn 4 thuộc Quân khu 9, từng tham gia nhiều trận đánh ác liệt.
Trong một trận giao chiến quyết liệt với quân địch, anh Thanh bị thương ở tay và mắt. Cấp trên đưa anh ra miền Bắc để an dưỡng, điều trị.
Nhưng người chiến sĩ trẻ không muốn rời đồng đội.
Anh xin được ở lại, tiếp tục sát cánh cùng những người đang chiến đấu nơi chiến trường.
Ngày 23 tháng 12 năm 1969, khi vừa tròn 20 tuổi, anh Nguyễn Tấn Thanh đã anh dũng hy sinh.
Tuổi hai mươi của người con trai dừng lại giữa chiến trường.
Còn tuổi xuân của người mẹ từ đó gắn với một nỗi đau không thể gọi thành lời.
Nhưng chiến tranh chưa dừng lại.
Tháng 2 năm 1970, trong lúc làm nhiệm vụ đưa cán bộ qua sông, chồng mẹ – ông Nguyễn Văn Muôn – lại hy sinh dưới làn đạn của quân thù.
Chỉ trong một thời gian ngắn, người mẹ lần lượt mất chồng và người con trai thân yêu.
Nỗi đau chưa kịp nguôi thì tháng 10 năm 1970, mẹ lại nhận thêm một tin dữ.
Anh Nguyễn Tấn Thành, công tác tại Tiểu đoàn 306, đóng quân tại xã Mỹ Cẩm, huyện Càng Long, tỉnh Vĩnh Long, đã hy sinh trong lúc bảo vệ căn cứ.
Ba mất mát nối tiếp nhau trong hai năm 1969–1970.
Chồng và hai người con trai – ba người thân yêu nhất lần lượt nằm lại trong cuộc chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
“Mẹ phủ lá dừa lên thi thể con để che mắt máy bay địch…”
Có lẽ suốt cuộc đời, mẹ Nguyễn Thị Đố không bao giờ quên được chuyến xuồng năm ấy.
Mẹ kể:
Khi chèo xuồng đưa thi thể anh Thành đi chôn, máy bay địch quần thảo, tiếng động cơ gầm rú trên đầu. Giữa dòng nước và những cánh đồng còn đầy hiểm nguy, mẹ lấy lá dừa phủ lên thi thể người con để che mắt quân địch.
Mẹ cứ chèo.
Chiếc xuồng cứ lặng lẽ trôi.
Cho đến khi màn đêm buông xuống, người con mới được đưa về với đất mẹ.
Đó không chỉ là một cuộc đưa tang.
Đó là hành trình cuối cùng của một người mẹ tiễn con giữa bom đạn.
Mẹ đã dùng những tàu lá dừa để che chở cho thi thể con, cũng như cả cuộc đời mẹ từng dùng mái nhà, tấm thân và lòng can đảm của mình để che chở cho cách mạng.
Người mẹ ôm lá cờ giữa vòng vây quân thù
Mất chồng, mất con, nhưng mẹ Nguyễn Thị Đố chưa bao giờ mất niềm tin.
Mẹ từng nhiều lần bị địch bắt, tù đày, đánh đập, tra tấn dã man. Chúng buộc mẹ phải từ bỏ cách mạng, thậm chí buộc mẹ phải xé lá cờ Đảng.
Nhưng chúng không thể làm được điều đó.
Bởi lá cờ có thể bị xé trong tay, nhưng niềm tin đã ở trong tim thì không một trận đòn nào có thể xé bỏ.
Những người từng bị giam cùng mẹ sau này kể lại một hình ảnh khiến họ không thể nào quên.
Năm 1961, giữa cảnh tù đày, có một người phụ nữ bụng mang dạ chửa, đôi mắt sáng, bình tĩnh và đầy kiêu hãnh ôm lá cờ trước ngực.
Trước hình ảnh ấy, quân thù kinh ngạc và khiếp sợ.
Người phụ nữ ấy chính là mẹ Nguyễn Thị Đố.
Giữa nơi mà con người bị đe dọa từng giờ, mẹ vẫn giữ lá cờ như giữ lấy niềm tin, giữ lấy danh dự và lý tưởng mà mình đã lựa chọn.
Đó là hình ảnh của một người mẹ đã đi qua chiến tranh không chỉ bằng nước mắt, mà bằng sự kiên cường.
Nỗi đau hóa thành lời dặn cho thế hệ mai sau
Chiến tranh rồi cũng đi qua.
Nhưng những vết thương trong lòng mẹ thì ở lại.
Khi kể chuyện với con cháu, mẹ không chỉ nhắc về những mất mát của gia đình. Mẹ còn căn dặn các cháu phải biết học tập, làm việc, hiếu thảo với cha mẹ, kiếm đồng tiền chân chính, làm giàu cho gia đình, cho xã hội và góp sức xây dựng đất nước.
Những lời dặn mộc mạc ấy chính là điều mẹ mong muốn nhất sau những năm tháng chiến tranh.
Mẹ đã mất chồng.
Mẹ đã mất hai người con trai.
Ngôi nhà của mẹ bốn lần bị giặc đốt cháy.
Bản thân mẹ từng bị bắt, bị tù đày, tra tấn.
Nhưng sau tất cả, mẹ vẫn mong thế hệ sau được học hành, được lao động, được sống trong hòa bình và góp sức dựng xây quê hương.
Một đời mẹ – một câu chuyện thời hoa lửa
Ngày 17 tháng 12 năm 1994, mẹ Nguyễn Thị Đố được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với những hy sinh lớn lao mà mẹ và gia đình đã dành cho Tổ quốc.
Nhưng phía sau danh hiệu ấy là một câu chuyện rất đỗi đời thường: một người phụ nữ từng có một mái nhà, một người chồng, những người con trai; rồi chiến tranh lần lượt lấy đi tất cả.
Mẹ đã tiễn chồng.
Mẹ đã tiễn con.
Mẹ đã đưa con về với đất trong tiếng máy bay địch gầm rú trên đầu.
Và mẹ vẫn sống, vẫn giữ niềm tin, vẫn dặn con cháu phải học tập, lao động và dựng xây quê hương.
Nếu những người con đã nằm lại giữa những năm tháng hoa lửa để đất nước có ngày độc lập, thì những người mẹ như mẹ Nguyễn Thị Đố đã dùng cả cuộc đời mình để giữ gìn ngọn lửa ấy.
Hôm nay, khi chiến tranh đã lùi xa, câu chuyện về mẹ vẫn còn đó như một lời nhắc nhở:
Đằng sau mỗi bình yên là biết bao người đã hy sinh. Đằng sau mỗi lá cờ Tổ quốc tung bay là những cuộc đời đã từng đi qua khói lửa mà không khuất phục.
