Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Đởm sinh năm 1906, quê gốc tại huyện Thụy Anh, tỉnh Thái Bình. Năm 1926, Mẹ theo dòng người mộ phu dấn thân vào Nam, chọn mảnh đất Đồng Nai làm quê hương thứ hai và trở thành công nhân cạo mủ tại các đồn điền cao su Suối Tre, Bàu Hàm. Sớm giác ngộ cách mạng trước cảnh áp bức bóc lột của thực dân và tay sai, Mẹ can trường tham gia công tác tuyên truyền, vận động công nhân đấu tranh đòi quyền sống, đòi tăng lương, đồng thời kêu gọi binh lính buông súng trở về với nhân dân. Mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Biên tại Bàu Lâm (Xuyên Mộc, Bà Rịa) và hạ sinh người con trai duy nhất Nguyễn Văn Dần vào năm 1935. Niềm hạnh phúc ngắn chẳng tày gang khi chồng Mẹ bị thực dân Pháp bắt giữ và sát hại vì hoạt động cách mạng, để lại một mình Mẹ côi cút nuôi con khôn lớn.
Nối tiếp chí hướng của người cha, năm 1950, anh Nguyễn Văn Dần gia nhập lực lượng du kích xã An Lộc (Xuân Lộc, Đồng Nai) rồi thoát ly hoạt động bí mật khi tròn 20 tuổi để vừa đền nợ nước, vừa trả thù nhà. Nơi hậu phương, Mẹ Nguyễn Thị Đởm dứt ruột tiễn đứa con độc nhất vào chiến trường, còn mình thì tảo tần đủ mọi nghề để chắt chiu tiền bạc, vàng vòng tiếp tế cho con và nuôi giấu anh em cán bộ. Trong những năm tháng hoạt động gian khổ, có năm Mẹ bị địch bắt bỏ tù đến bốn lần, chịu tra khảo dã man nhưng bằng sự nhanh trí, khéo léo và gan dạ, Mẹ kiên quyết không hé răng nửa lời, nhiều lần qua mặt kẻ thù bảo vệ an toàn cho các cuộc họp và hành quân bí mật. Ngày 2-9-1969, anh Dần anh dũng hy sinh tại ấp Núi Tung do vướng mìn của địch, khép lại hy vọng đoàn tụ duy nhất của người mẹ già. Chiến tranh lùi xa, Mẹ sống những năm tháng cuối đời tại Trại nuôi dưỡng cha mẹ liệt sĩ xã Hiệp Hòa bên bờ sông Đồng Nai, đôi mắt mờ đi vì khóc thương con nhưng dáng người và giọng nói sang sảng thời tuyên truyền vẫn vẹn nguyên, trở thành tượng đài vĩ đại dâng hiến trọn vẹn hạnh phúc riêng cho độc lập của nước nhà.
