MẸ NGUYỄN THỊ ÉN -Người phụ nữ trẻ của Chiến khu Đ và một gia đình tiếp nối con đường kháng chiến
Họ và tên: Nguyễn Thị Én; 1928–1952. Quê quán: làng Tân Tịch, huyện Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa trước đây; nay thuộc tỉnh Bình Dương. Hoạt động: tham gia Thanh niên Tiền phong, Phụ nữ cứu quốc và các hoạt động kháng chiến tại vùng Chiến khu Đ. Danh hiệu: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; được truy tặng theo Quyết định số 522/KTCTN ngày 27/8/1995 theo tập sách của Đồng Nai.
Nguyễn Thị Én trưởng thành đúng vào thời điểm Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mở ra một giai đoạn mới của đất nước. Từ một cô gái trẻ vùng Tân Uyên, bà tham gia các tổ chức cứu quốc và hoạt động trong môi trường Chiến khu Đ, nơi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp diễn ra quyết liệt.
Tư liệu của Đồng Nai cho thấy cuộc đời bà rất ngắn, nhưng gia đình tiếp tục gắn với con đường cách mạng. Việc Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ghi nhận không chỉ những mất mát của gia đình mà còn sự đóng góp trực tiếp của người mẹ trong thời kỳ kháng chiến.
Điều đáng nhớ ở Nguyễn Thị Én là tuổi đời trẻ nhưng đã tham gia hoạt động ngay từ những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám. Trong vùng căn cứ, công việc của phụ nữ cứu quốc gồm vận động nhân dân, hỗ trợ lương thực, liên lạc và bảo đảm điều kiện cho lực lượng kháng chiến. Những việc ấy thường diễn ra âm thầm, thiếu thốn và luôn có nguy cơ bị càn quét.
Bà mất năm 1952. Tập sách “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tỉnh Đồng Nai” ghi tên bà trong hệ thống các mẹ được Nhà nước tôn vinh và nhấn mạnh sự tiếp nối của người con trên con đường cha mẹ đã đi. Câu chuyện vì vậy là một lát cắt về sự truyền tiếp lý tưởng cách mạng giữa các thế hệ trong một gia đình.


