Mẹ Nguyễn Thị Gắm
Giữa mảnh đất Càng Long giàu truyền thống, có những người phụ nữ mà cuộc đời họ đã hòa làm một với nhịp thở của non sông. Mẹ Nguyễn Thị Gắm (1908 – 1975) là một biểu tượng như thế — người giữ lửa và cũng là người dâng hiến những đốm lửa rực rỡ nhất cho bầu trời độc lập.
Mẹ Gắm sinh ra vào những năm đầu thế kỷ XX, lớn lên tại xã An Trường. Mẹ kết duyên cùng ông Triệu Văn Kẹn (sinh năm 1903), một người con cùng quê quán. Dưới mái hiên nhà bình dị, mẹ đã cùng chồng tần tảo nuôi dạy 8 người con (4 trai, 4 gái).
Trong ký ức của những người ở lại, mẹ không chỉ là người mẹ hiền thục của gia đình, mà còn là người phụ nữ Kinh mang đậm cốt cách Nam Bộ: kiên cường, ít nói nhưng làm tất cả vì nghĩa lớn. Với mẹ, mỗi người con lớn lên là một "chiến binh" được chuẩn bị cho ngày đất nước cần.
Lịch sử đã chọn gia đình mẹ làm nơi thử thách lòng yêu nước bằng những bài kiểm tra nghiệt ngã nhất.
· Liệt sỹ Triệu Văn Đành (Sinh năm 1940): Anh tham gia cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. Với chức vụ Trung đội bậc phó thuộc Tiểu đoàn 308 (Trung đoàn 3, Quân khu 9), anh đã chiến đấu bằng tất cả nhiệt huyết của một thanh niên ưu tú.
· Thời khắc hoa lửa: Ngày 04/02/1968, giữa cao điểm của chiến dịch Tết Mậu Thân lịch sử tại Vĩnh Long, anh đã ngã xuống trong tiếng súng rền vang. Tin báo tử bay về giữa những ngày xuân, mẹ Gắm nén dòng nước mắt vào lòng, lặng lẽ thắp nén nhang cho con rồi lại tiếp tục công việc hậu phương.
Nỗi đau mất đi anh Đành chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ vài tháng sau, gia đình mẹ lại nhận thêm một tin dữ khác.
· Liệt sỹ Triệu Công Khoa (Sinh năm 1930): Người con trai lớn của mẹ, một Đại đội phó dày dạn kinh nghiệm thuộc Cục Hậu cần (Quân khu 7). Anh tham gia cách mạng từ tháng 9/1949, đi qua những năm tháng kháng chiến trường kỳ.
· Sự hy sinh: Ngày 29/11/1968, anh Khoa đã anh dũng hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường hậu cần huyết mạch.
Hai người con trai, hai trụ cột của gia đình lần lượt nằm lại trên chiến trường chỉ trong cùng một năm 1968 khốc liệt. Mẹ Gắm tiễn các con đi bằng nụ cười động viên, và đón các con trở về bằng danh hiệu "Liệt sỹ" cao quý.
Mẹ Nguyễn Thị Gắm qua đời vào năm 1975 — đúng vào năm đất nước hoàn toàn giải phóng. Mẹ đã đi trọn vẹn "thời hoa lửa", chứng kiến sự hy sinh và cũng là người cảm nhận rõ nhất giá trị của ngày hòa bình đầu tiên.
Để tri ân công ơn trời biển ấy, ngày 26/3/2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Tấm chân dung của mẹ với ngôi sao vàng lấp lánh chính là lời nhắc nhở về một thế hệ những người mẹ An Trường: Dùng trái tim để che chở cho bộ đội, dùng máu thịt của con mình để dựng xây hình hài Tổ quốc.
