Mẹ Nguyễn Thị Lựu - Người mẹ chiến sĩ giữa thời hoa lửa
Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, ở vùng đất Nam Bộ, có những người phụ nữ vừa làm mẹ, vừa trực tiếp tham gia công tác cách mạng và chấp nhận hy sinh ngay trên tuyến đầu. Mẹ Nguyễn Thị Lựu (1901–1947) là một trường hợp như thế. Mẹ sống tại xã Thới Thuận, huyện Thốt Nốt, tỉnh Cần Thơ và được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ngày 17/12/1994. Hồ sơ của thành phố Cần Thơ ghi nhận mẹ có chồng và hai người con đều là liệt sĩ.
Trong kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Lựu không chỉ chăm lo gia đình mà còn tích cực tham gia công tác cách mạng. Mẹ hoạt động trong Hội Phụ nữ xã và Hội Mẹ chiến sĩ, góp sức vào phong trào cách mạng ở địa phương. Những công việc ấy có thể rất âm thầm, nhưng trong hoàn cảnh địch kiểm soát và đàn áp, mỗi hoạt động của người dân yêu nước đều tiềm ẩn hiểm nguy. Mẹ vừa làm công tác vận động, vừa là chỗ dựa tinh thần cho những người đang chiến đấu.
Gia đình mẹ cũng là một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Chồng mẹ, Trần Cao Chẩm, sinh năm 1897, từng giữ chức Phó Chủ tịch Mặt trận Việt Minh xã Phước Hưng. Ông hy sinh ngày 5/5/1947. Cũng trong ngày ấy, người con trai của mẹ là Trần Thế Trân, một đội viên du kích xã Phước Hưng, đã hy sinh. Người con gái Trần Thị Xuân, sinh năm 1928, sau này cũng hy sinh vào năm 1966. Ba người thân yêu nhất lần lượt ngã xuống vì cuộc đấu tranh giành độc lập.
Đau thương chưa kịp nguôi thì chính mẹ cũng không còn trở về. Ngày 5/5/1947, Nguyễn Thị Lựu hy sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ, khi cuộc kháng chiến chống Pháp còn ở giai đoạn vô cùng gian khổ. Mẹ ra đi khi mới khoảng 46 tuổi, để lại phía sau một gia đình chịu những mất mát quá lớn.
Điều khiến câu chuyện về Nguyễn Thị Lựu trở nên đặc biệt là mẹ không chỉ là người mẹ có con hy sinh, mà bản thân mẹ cũng là một người hoạt động cách mạng và đã ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ. Cuộc đời mẹ vì thế cho thấy hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ thời chiến: vừa gánh vác gia đình, vừa tham gia phong trào, vừa sẵn sàng đối diện với hiểm nguy.
Câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Lựu là một trang lặng nhưng sâu sắc của “thời hoa lửa”. Không có những chiến công được nhắc đến rộng rãi, mẹ cùng gia đình đã góp phần vào cuộc đấu tranh bằng chính tuổi trẻ, tình mẫu tử và cả sự hy sinh của mình. Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được truy tặng sau này là sự tri ân đối với một người mẹ đã dành trọn cuộc đời cho quê hương và đất nước.
