MẸ NGUYỄN THỊ MÃNH
Mẹ Nguyễn Thị Mãnh (1917 - 2001) cùng chồng là ông Trần Văn Sáu đã cùng nhau vun vén một gia đình đông đúc với 7 người con (5 trai, 2 gái). Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go, ngôi nhà của Mẹ đã trở thành "lò luyện" ý chí, nơi những người con lần lượt xếp lại bút nghiên, rời xa tay mẹ để cầm súng bảo vệ xóm làng.
Cuộc đời Mẹ bắt đầu nếm trải vị mặn của nước mắt khi người con trai Trần Văn Xem (sinh năm 1946) tham gia cách mạng từ rất sớm, khi mới 17 tuổi.
Với cương vị Trung đội phó du kích xã An Trường, anh Xem là nỗi khiếp sợ của quân địch địa phương bởi sự am tường địa hình và lối đánh mưu trí.
· Ngày 20/11/1967: Một trận chiến không cân sức đã diễn ra ngay tại quê nhà – khu vực nhà máy chà gạo ấp 6, xã An Trường.
· Trước sự bao vây ráo riết của bọn chủ lực địch với hỏa lực mạnh, anh Xem cùng đồng đội đã kiên cường đánh trả đến viên đạn cuối cùng. Anh hy sinh ngay trên mảnh đất mình sinh ra, máu của anh thấm đẫm sàn nhà máy chà gạo, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nỗi đau xé lòng cho người mẹ già.
Nỗi đau mất con cả chưa kịp nguôi ngoai, chỉ vài tháng sau, tin dữ lại ập đến từ vùng đất mũi Cà Mau. Người con trai thứ hai của Mẹ là Trần Văn Chiến (sinh năm 1950) cũng đã anh dũng ngã xuống.
Anh Chiến tham gia cách mạng khi mới 14 tuổi, giữ chức vụ Trung đội bậc phó Bộ đội địa phương huyện Càng Long. Khác với anh trai chiến đấu tại quê nhà, anh Chiến cùng đơn vị hành quân về vùng sông nước Cà Mau để đánh phá các tuyến giao thông đường thủy của địch.
· Ngày 27/02/1968: Trong một trận đánh trực diện vào tàu địch, giữa làn mưa bom bão đạn trên sông, anh Chiến đã chiến đấu hết mình và hy sinh khi vừa tròn 18 tuổi.
· Anh ra đi khi mái tóc còn xanh, khi những dự định về một ngày hòa bình còn dang dở, gửi thân xác lại nơi miền Tây xa xôi để giữ lấy sự bình yên cho dòng sông, bến nước.
Mất đi hai người con trai ưu tú trong vòng chưa đầy nửa năm (từ tháng 11/1967 đến tháng 2/1968) là một cú sốc quá lớn đối với Mẹ Mãnh. Thế nhưng, người mẹ ấy đã biến đau thương thành hành động, tiếp tục là chỗ dựa cho các con còn lại và là hậu phương vững chắc cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.
Mẹ sống đến tuổi 84, chứng kiến hòa bình lập lại trên những cánh đồng An Trường xanh ngắt. Chân dung của Mẹ trong bức ảnh – một người già Nam Bộ giản dị với chiếc áo bà ba trắng, ngồi tựa bên chiếc bàn gỗ xưa cũ – toát lên một vẻ đẹp tĩnh lặng nhưng đầy uy nghiêm. Đó là vẻ đẹp của sự chịu đựng, của sự dâng hiến thầm lặng mà vĩ đại.
Để ghi nhận công lao trời biển của Mẹ, ngày 26/3/2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" cho Mẹ Nguyễn Thị Mãnh.
Lời bình: Câu chuyện về hai anh em Liệt sỹ Trần Văn Xem và Trần Văn Chiến là hình ảnh thu nhỏ của một thế hệ "quyết tử". Người ngã xuống nơi nhà máy chà gạo quê hương, người nằm lại trên sóng nước Cà Mau, nhưng tất cả đều chung một dòng máu anh hùng từ người Mẹ An Trường. Tên của các anh và nỗi đau của Mẹ đã tạc vào dáng đứng của đất nước hôm nay.
