MẸ NGUYỄN THỊ MƯỜI – DÁNG HÌNH NGƯỜI MẸ TRONG DÒNG CHẢY CÁCH MẠNG

Theo lời kể của bà Nguyễn Thị Dũ (sinh năm 1913), con dâu của mẹ, vợ liệt sĩ Nguyễn Dũ, cuộc sống gia đình mẹ vô cùng cơ cực. Những cuộc càn quét, đốt phá, cướp bóc của thực dân Pháp diễn ra liên miên, khiến người dân luôn phải sống trong cảnh bất an, nay đây mai đó để tránh giặc. Trong hoàn cảnh ấy, mẹ vẫn tần tảo, đảm đang quán xuyến mọi việc trong gia đình, trở thành điểm tựa để chồng yên tâm tham gia phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp. Sự đóng góp của mẹ có thể âm thầm, lặng lẽ, nhưng chính sự hy sinh và lòng kiên định ấy đã góp phần giữ gìn ngọn lửa cách mạng ngay trong mái nhà nhỏ của mình.

Những nhọc nhằn chưa kịp vơi thì gia đình mẹ lại phải gánh chịu thêm mất mát. Chồng mẹ là ông Nguyễn Thục, còn gọi là Nguyễn Đống, sinh năm 1892 tại Điện Phong, Điện Bàn, Quảng Nam, bị thực dân Pháp bắt giữ, tra tấn và đánh đập dã man. Sau khi được thả về, ông mang bệnh nặng. Một lần nữa, mẹ lại âm thầm gánh vác việc gia đình, tận tụy chăm sóc người chồng đau yếu. Giữa những tháng ngày khó khăn, mẹ vẫn dành cho chồng sự chăm chút, chở che bằng tất cả tình nghĩa của người vợ.

Năm 1947, trong một ngày bão đổ, mẹ lặng lẽ trút hơi thở cuối cùng, khép lại cuộc đời nhiều gian truân trên mảnh đất Điện Biên. Hai năm sau, người chồng từng cùng mẹ đi qua những năm tháng gian khó cũng qua đời. Những tưởng sự ra đi của cha mẹ sẽ khép lại câu chuyện về một gia đình giàu lòng yêu nước, nhưng tinh thần cách mạng mà mẹ và chồng đã gìn giữ vẫn tiếp tục được người con trai duy nhất là Nguyễn Dũ kế thừa.

Ông Nguyễn Dũ, sinh năm 1911 tại Điện Phong, Điện Bàn, Quảng Nam, tham gia cách mạng từ tháng 8/1945. Đến tháng 5/1952, ông chính thức công tác trong Ban Dân chính xã và đảm nhiệm nhiệm vụ Trưởng ban Tự quản xã. Trên cương vị của mình, ông tích cực tham gia hoạt động, gắn bó với nhân dân và phục vụ phong trào cách mạng tại địa phương. Ngày 5/5/1968, trong một lần đi vận động nhân dân tải gạo, ông bị địch phục kích và bắn chết. Người con trai duy nhất của mẹ đã anh dũng hy sinh trên chính mảnh đất quê hương, nơi ông sinh ra và lớn lên, để lại thêm một mất mát lớn cho gia đình.

Tiếp nối con đường mà chồng và cha đã lựa chọn, bà Nguyễn Thị Dũ cùng các con của liệt sĩ Nguyễn Dũ cũng lần lượt tham gia hoạt động cách mạng. Trước sự ruồng bố, truy lùng của địch đối với những gia đình có liên quan đến cách mạng, bà đã đưa sáu người con vào Nam Bộ, tiếp tục tham gia công tác, phục vụ nhân dân và đất nước. Từ mái nhà từng chịu nhiều mất mát, tinh thần yêu nước và ý chí dấn thân vì sự nghiệp chung vẫn được trao truyền qua các thế hệ.

Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Mười khép lại từ năm 1947, trước khi chứng kiến ngày đất nước thống nhất, nhưng những hy sinh của mẹ không vì thế mà trở nên lặng khuất. Mẹ đã dành cả cuộc đời để vun đắp gia đình, chở che cho chồng trên con đường đấu tranh cách mạng và nuôi dưỡng trong gia đình một truyền thống yêu nước bền bỉ. Mẹ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng sự chịu thương chịu khó, lòng thủy chung và tinh thần vượt lên nghịch cảnh của mẹ đã góp phần làm nên sức mạnh của những người ra đi chiến đấu.

Chiến tranh đã lùi xa, những mái nhà từng bị bom đạn tàn phá cũng dần được dựng xây, nhưng sự hy sinh của những người mẹ như mẹ Mười vẫn luôn là một phần không thể tách rời trong lịch sử dân tộc. Đặc biệt, câu chuyện về mẹ còn gợi nhắc rằng phía sau mỗi người chiến sĩ cách mạng là những người thân đã âm thầm chịu đựng, chấp nhận mất mát và gửi gắm cả cuộc đời mình vào niềm tin về ngày quê hương được độc lập, tự do. Dù mẹ không còn hiện diện, thậm chí gia đình không lưu giữ được tấm di ảnh của mẹ, những cống hiến ấy vẫn được lịch sử ghi nhận và các thế hệ hôm nay trân trọng, tưởng nhớ.

Với những đóng góp và hy sinh của mình, Mẹ Nguyễn Thị Mười được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 522/KTCTN ngày 27/8/1995. Năm 2000, mẹ và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba. Những phần thưởng cao quý ấy là sự ghi nhận đối với những hy sinh lớn lao của mẹ và gia đình, đồng thời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của lòng yêu nước, sự cống hiến và tinh thần kiên trung trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.