Mẹ Nguyễn Thị Ngụ

Mẹ có 7 người con, trong đó có 2 người hy sinh vì tổ quốc. Cả cuộc đời mẹ gắn với kháng chiến, với sự chia ly, mất mát, đau thương và cả sự kiêu hãnh của dân tộc sau khi bước qua các cuộc chiến tranh.

Người con đầu của mẹ là liệt sĩ Nguyễn Anh Đường (SN 1944), lên đường nhập ngũ từ đợt đầu chống Mỹ (1965). Sau một thời gian phục vụ trong quân ngũ, anh Đường trở về địa phương công tác, rồi lại tiếp tục tái ngũ theo lệnh tổng động viên năm 1970.

Trước khi trở lại chiến trường Quảng Trị, anh Đường chỉ kịp ghé qua nhà thăm con gái Nguyễn Thị Hà (SN 1971), khi ấy mới chưa đầy 20 ngày tuổi. Đó là lần gặp cuối cùng của hai bố con. Năm 1972, anh hy sinh. Đến nay, phần mộ vẫn chưa được tìm thấy.

Con gái duy nhất của anh, chị Hà, sau này cũng đoản mệnh, mất vì tai nạn giao thông vào năm 2015. Mẹ Ngụ mất con rồi lại mất cháu, nỗi đau chất chồng theo tháng năm.

"Mẹ vẫn hay ngồi thẫn thờ một mình, rồi thắp hương lên bàn thờ và nói với chúng tôi rằng mẹ nhớ anh Đường nhất. Nhiều lần, mẹ lẩm bẩm hỏi: Đến giờ con chưa về hả Đường?", chị Nguyễn Thị Lài, con gái út của mẹ, chia sẻ.

Người con thứ hai hy sinh, mộ phần được người cùng quê báo giúp

Người con thứ năm của mẹ là liệt sĩ Nguyễn Hải Tâm (SN 1958), hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam tại Campuchia năm 1979. Gần 4 năm sau ngày hy sinh, một người dân ở Can Lộc tình cờ đi thăm nghĩa trang liệt sĩ ở Cần Thơ phát hiện phần mộ có tên anh Tâm, rồi trở về báo tin cho gia đình.

Sau đó, năm 1983, người con thứ ba là ông Nguyễn Quốc Việt (SN 1955) mới có thể vào thăm mộ em. Gần đây nhất, năm 2024, ông Việt cùng con trai lại tiếp tục vào Cần Thơ để thắp hương. Chỉ có mẹ Ngụ, dù đã biết mộ phần người con trai thứ 5 hy sinh nhưng vì tuổi cao, sức yếu, đến giờ mẹ vẫn chưa thể vào để thăm nơi con yên nghỉ.

Trong số 7 người con của mẹ Ngụ, có tới 3 người từng tham gia quân ngũ, 2 người hy sinh. Người con trai thứ tư là ông Nguyễn Quốc Quyết, từng đi bộ đội ở Campuchia, sau trở về tham gia sản xuất rồi mất vì bệnh.

Chồng mẹ, cụ Nguyễn Đương mất từ năm 1977, từ đó, mẹ một mình tần tảo nuôi con, nén nỗi đau, giữ gìn nếp nhà.