Mẹ Nguyễn Thị Rành - Có nhiều người thân hy sinh, đóng góp cho cách mạng tại Củ Chi.
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành (1900 – 1979), thường được gọi với cái tên trìu mến là Má Tám Rành (hoặc Má Tám Trầu, Bà mẹ Đất Thép), quê ở xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh. Mẹ là biểu tượng sáng ngời cho lòng yêu nước và sự hy sinh vô hạn của vùng đất "Đất thép thành đồng" Củ Chi khi hiến dâng 8 người con trai và 2 người cháu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. [1, 2, 3, 4]
Mẹ là một trong số ít những người mẹ vừa được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1978), vừa được truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng (1994). [1, 2]
Những mất mát tột cùng - "Cho má được khóc một lần khi nước nhà thống nhất"
Cuộc đời mẹ Rành trải qua nỗi đau tột cùng khi liên tiếp tiễn đưa chồng và các con cháu ra trận, để rồi nhận về những tấm giấy báo tử khúc ruột chín lần đau: [1, 2]
8 người con trai là liệt sĩ: Nguyễn Văn Dúng (Xã đội trưởng Phước Hiệp), Nguyễn Văn Sóc (Tiểu đội trưởng đặc công), Nguyễn Văn Vé, Nguyễn Văn Hè, Nguyễn Văn Huội, Nguyễn Văn Sướng, Nguyễn Văn Nâng và Nguyễn Văn Luông.
2 người cháu là liệt sĩ: Gồm 1 cháu nội (Nguyễn Văn Rưng) và 1 cháu ngoại (Huỳnh Văn Cường). [1]
Dù đau đớn tột cùng, mẹ vẫn luôn nén dòng lệ để làm điểm tựa cho các chiến sĩ du kích. Mẹ có một câu nói nổi tiếng lay động lòng người: "Bây giờ chưa phải lúc để khóc. Đất nước còn chưa im tiếng súng, lòng má, gia đình má phải dành cho cách mạng. Xin cho má được khóc một lần khi nước nhà thống nhất!". [1]
Người dân quân kiên trung, bám trụ "Đất thép"
Không chỉ chịu đựng hy sinh lớn lao, Má Tám Rành còn trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng vô cùng tích cực: [1, 2]
Bám đất giữ làng: Mẹ kiên cường bám trụ với tôn chỉ “một tấc không đi, một ly không rời”, quyết không vào ấp chiến lược của địch, chấp nhận ở lại vùng oanh tạc chịu đựng bom cày pháo chụp. [1]
Đóng góp cho cách mạng: Mẹ từng giữ chức vụ Hội trưởng Hội mẹ chiến sĩ và Chính trị viên xã đội Phước Hiệp. Mẹ đã tự tay đào hầm để nuôi giấu hàng trăm cán bộ, cất giấu vũ khí, tiếp tế du kích và góp công sức vào hệ thống Địa đạo Củ Chi huyền thoại.
[1, 2]
Kiên trung trước đòn thù: Địch nhiều lần bắt bớ, tra tấn dã man hòng ép mẹ gọi các con, cháu ra đầu hàng nhưng mẹ vẫn một mực giữ vững khí tiết, không một lời khai báo. [1, 2]



