MẸ NGUYỄN THỊ RÀNH - MỘT ĐỜI VÌ SỰ NGHIỆP ĐẤU TRANH VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC

Đêm Củ Chi, tiếng bom rền từ đồn giặc dội về xa xả. Trong căn nhà lá nhỏ ở ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, ngọn đèn dầu lạc chỉ dám vặn nhỏ bằng hạt đỗ, hắt bóng một người phụ nữ gầy guộc lên vách đất. Đó là má Tám Rành, người mà anh em du kích vẫn gọi bằng cái tên thân thương: Má Tám Trầu.

Má ngồi đó, đôi tay chai sần thoăn thoắt vá lại chiếc áo trấn thủ cho anh chiến sĩ giao liên. Mùi trầu cay quyện với mùi đất ẩm của căn hầm bí mật ngay dưới chân phản gỗ. Với má, cái chết và sự hiểm nguy từ lâu đã trở thành một người bạn quen mặt. Địch có thể lùng sục ngoài ngõ, súng có thể nổ trên đầu, nhưng lòng má thì phẳng lặng như dòng sông Sài Gòn. Má đã chọn ở lại vùng đất này, "một tấc không đi, một ly không rời", để làm điểm tựa cho những đứa con cách mạng.

Nhưng người đàn bà thép ấy, thực ra, mang một trái tim chằng chịt những vết thương mà không một phương thuốc nào trên đời có thể chữa lành.

Tiếng gõ cửa "cộc... cộc... cộc" vang lên theo ám hiệu. Một người đồng chí bước vào, người sũng ướt nước mưa và bùn đất. Nhìn ánh mắt nghẹn ngào và đôi bàn tay run rẩy của anh, má khựng lại. Ruột gan má thắt lại thành từng khúc.

"Má... thằng Hè... thằng Hè hy sinh rồi má!" - người chiến sĩ quỳ sụp xuống, bật khóc.

Căn phòng rơi vào một khoảng không lặng ngắt. Đây là lần thứ tám. Phải, là lần thứ tám má nghe cái tin này. Trước anh Hè, lần lượt anh Dúng, anh Sóc, anh Vé, anh Huội, anh Sướng, anh Nâng, anh Luông – tám đứa con trai má rứt ruột đẻ ra, nuôi lớn bằng dòng sữa ngọt và củ khoai củ sắn, đã lần lượt ngã xuống. Rồi cả hai đứa cháu nội, cháu ngoại nữa. Mười lần nhận giấy báo tử là mười lần khúc ruột của má bị xé toạc.

Người chiến sĩ trẻ ngước lên nhìn, sợ thấy người mẹ già ngã quỵ. Nhưng không. Má Tám đứng trơ trọi như một thân cây đước giữa rừng ngập mặn. Đôi môi má mím chặt đến ứa máu, đôi mắt căm hờn nhìn vào màn đêm sâu thẳm. Má không khóc. Má không cho phép mình khóc trước mặt các con. Má biết, nước mắt lúc này chỉ làm mềm lòng người chiến sĩ, làm chùn bước chân của những người ở lại.

Má đỡ anh chiến sĩ đứng dậy, giọng run run nhưng đanh thép:

"Đất nước còn chưa im tiếng súng, lòng má, gia đình má phải dành cho cách mạng. Lau nước mắt đi con, cách mạng cần các con vững vàng. Xin cho má được khóc một lần... khi nước nhà thống nhất!"

Nỗi đau không làm má gục ngã, nó hóa thành ngọn lửa căm thù. Sáng hôm sau, má lại nghênh ngang cắp rổ ra chợ, vừa để dò la tin tức địch, vừa dẫn đầu đoàn biểu tình của các mẹ, các chị hiên ngang chặn họng xe tăng giặc. Khi bị địch bắt, tra tấn dã man hòng bắt má gọi các con, các cháu còn lại về quy hàng, má chỉ thẳng mặt tên quận trưởng: "Con tao đi đánh giặc cứu nước. Tụi bây có giết chết tao, tao cũng không gọi tụi nó về làm tay sai cho tụi bây!"

Năm 1975, cờ đỏ sao vàng rực rỡ khắp dinh Độc Lập. Đất nước hoàn toàn độc lập, non sông thu về một mối.

Trong ngày vui đại thắng, giữa tiếng reo hò vang dội của hàng triệu người, có một người mẹ già tóc bạc trắng, lặng lẽ ngồi bên bàn thờ nghi ngút khói hương. Trên đó là mười tấm bài vị của các con, các cháu má. Lúc này, giọt nước mắt kìm nén suốt hai cuộc chiến tranh trường kỳ mới vỡ òa, chảy dài trên những nếp nhăn hằn sâu vết thời gian. Má đã khóc, một trận khóc mãn nguyện và trọn vẹn cho ngày hòa bình.

Ngày mùng 6 tháng 1 năm 1978, má Nguyễn Thị Rành vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Một năm sau đó, má thanh thản về với tổ tiên, về với những đứa con thân yêu đang chờ má ở thế giới bên kia.

Bản tuyên dương mẹ ghi rõ: “Đồng chí Nguyễn Thị Rành, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh đã làm được nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc về chiến đấu và phục vụ chiến đấu, góp phần cùng toàn dân đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn”.

Năm 1994, mẹ được truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Hôm nay, đi trên con đường mang tên Nguyễn Thị Rành rợp bóng cây xanh ở Củ Chi, người ta vẫn như nghe thấy tiếng nhai trầu bỏm bẻm của má, tiếng đất chuyển mình trong lòng địa đạo, và khúc ca bất tử của một người mẹ đã hiến dâng cả gia đình cho dáng đứng của Tổ quốc Việt Nam.