Mẹ Nguyễn Thị Rành – Người mẹ của vùng đất thép Củ Chi
Nguyễn Thu Thủy

Mẹ Nguyễn Thị Rành – Người mẹ của vùng đất thép Củ Chi
Có một vùng đất từng được gọi bằng cái tên rất đặc biệt: “Đất thép thành đồng”.
Đó là Củ Chi – nơi trong những năm tháng chiến tranh, dưới lòng đất là những đường hầm, bên trên mặt đất là bom đạn, nhưng trong lòng người dân vẫn là một ý chí kiên cường không dễ khuất phục.
Và giữa vùng đất ấy có một người mẹ mà nhắc đến tên, người ta nhớ ngay đến hình ảnh một người phụ nữ bình dị nhưng phi thường: Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành, hay Má Tám Rành.

Mẹ sinh năm 1900 tại vùng đất Củ Chi. Tuổi thơ của mẹ không được bình yên. Cha mẹ mất sớm, mẹ từng phải đi ở đợ. Lớn lên, mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Cầm, một người thầy giáo có tinh thần yêu nước và tham gia hoạt động cách mạng.
Từ những năm đầu của cuộc kháng chiến, gia đình mẹ đã gắn bó với cách mạng.
Nhưng khi chiến tranh ngày càng khốc liệt, sự lựa chọn ấy cũng đồng nghĩa với việc gia đình mẹ phải đối mặt với những mất mát không thể tưởng tượng.
Mẹ có tám người con trai.
Tám người con lần lượt bước vào cuộc chiến.
Có người hy sinh trong kháng chiến chống Pháp. Có người ngã xuống trong những năm tháng chống Mỹ.
Và nỗi đau ấy chưa dừng lại ở những người con. Hai người cháu của mẹ cũng hy sinh vì Tổ quốc. Báo Nhân Dân ghi nhận tám người con trai và hai người cháu của mẹ đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến.
Một người mẹ mất đi một người con đã là nỗi đau lớn.
Mẹ Nguyễn Thị Rành mất đi tám người con trai.
Nhưng điều khiến người ta nhớ về mẹ không chỉ là những mất mát ấy.
Bởi chính trong những năm tháng khốc liệt nhất, mẹ cũng trực tiếp trở thành một người chiến sĩ của vùng đất thép.
Mẹ làm cơ sở bí mật cho cách mạng, tham gia dân quân và đảm nhiệm công việc ở địa phương. Mẹ đào hầm, nuôi giấu cán bộ, cất giấu vũ khí, tiếp tế cho lực lượng du kích.
Ngôi nhà của một người mẹ tưởng như chỉ có bếp lửa, mái tranh và những đứa con, nhưng trong chiến tranh lại trở thành một địa điểm mà cách mạng có thể tin cậy.
Mẹ hiểu rằng nếu bị phát hiện, không chỉ bản thân mẹ gặp nguy hiểm mà cả những người đang được che chở cũng có thể mất mạng.
Thế nhưng mẹ vẫn làm.
Bởi với mẹ, bảo vệ cán bộ, bảo vệ lực lượng cách mạng cũng là bảo vệ quê hương mình.
Có những người anh hùng được nhớ đến bởi một trận đánh.
Nhưng cũng có những người anh hùng được tạo nên từ hàng trăm việc nhỏ được thực hiện trong âm thầm.
Một hầm bí mật được đào trong lòng đất.
Một bữa cơm dành cho cán bộ.
Một lần đưa tin.
Một lần che giấu người đang bị truy lùng.
Một lần đứng trước hiểm nguy nhưng không khai báo.
Những việc tưởng như rất nhỏ ấy, khi cộng lại trong những năm tháng chiến tranh, đã trở thành một phần của cuộc chiến đấu.
Mẹ Nguyễn Thị Rành chính là một người như thế.
Ngày 6 tháng 1 năm 1978, mẹ được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những đóng góp và thành tích trong kháng chiến. Mẹ qua đời ngày 26 tháng 1 năm 1979. Đến năm 1994, mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Mẹ đã ra đi, nhưng câu chuyện về mẹ vẫn còn ở lại trên chính vùng đất mà mẹ từng sống và chiến đấu.
Hôm nay, tại quê hương mẹ ở ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, Củ Chi có Nhà tưởng niệm Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành.
Đứng trước câu chuyện của mẹ, có lẽ điều khiến chúng ta xúc động nhất không phải là những con số.
Mà là hình ảnh một người mẹ.
Một người mẹ đã sinh ra những người con.
Rồi lần lượt tiễn họ đi.
Và cuối cùng phải sống với ký ức về những người con không bao giờ trở về.
Chiến tranh đã lấy đi của mẹ những điều quý giá nhất.
Nhưng chiến tranh không thể lấy đi lòng yêu nước và sự kiên cường của người phụ nữ ấy.
Ngày hôm nay, chúng ta không còn phải sống dưới những trận bom.
Không còn phải đào hầm để tránh máy bay.
Không còn phải tiễn những người thân yêu ra trận mà không biết ngày trở về.
Những người trẻ được học tập, được làm việc, được yêu thương và được theo đuổi những ước mơ bình dị.
Đó chính là giá trị của hòa bình.
Và khi được sống trong hòa bình, điều chúng ta có thể làm để tri ân những người như mẹ Nguyễn Thị Rành không phải chỉ là nhớ về họ trong những ngày kỷ niệm.
Mà là biết trân trọng cuộc sống hôm nay.
Biết yêu quê hương.
Biết sống có trách nhiệm.
Biết giữ gìn những giá trị mà bao thế hệ đã phải đánh đổi bằng tuổi trẻ và cả mạng sống.
Mẹ Nguyễn Thị Rành đã dành cả cuộc đời cho quê hương Củ Chi.
Tám người con trai và hai người cháu của mẹ đã nằm lại trong những năm tháng chiến tranh.
Mẹ đã đi xa từ lâu, nhưng cái tên Má Tám Rành vẫn còn được nhắc đến như một biểu tượng của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.
Một người mẹ không chỉ sinh ra những người con cho cuộc đời.
Mà còn sẵn sàng hiến dâng những người con ấy cho Tổ quốc.
Xin được cúi đầu trước Mẹ Nguyễn Thị Rành – người mẹ của Đất thép Củ Chi.
Xin được tri ân những người con của mẹ đã nằm lại.
Và xin thế hệ hôm nay đừng bao giờ quên: phía sau mỗi trang sử hào hùng là những con người bằng xương bằng thịt, là những gia đình đã mất đi người thân, và là những người mẹ đã mang nỗi đau ấy suốt cả cuộc đời.



