MẸ NGUYỄN THỊ RÀNH – NGƯỜI MẸ GIỮ ĐẤT GIỮA VÙNG ĐẤT THÉP CỦ CHI
Có những người mẹ không nói nhiều về nỗi nhớ con. Mẹ chỉ dựng một mái chòi nhỏ sát bưng, nơi các con ghé về sau những ngày xa cách.
Mẹ Nguyễn Thị Rành (1900–1979) sinh ra ở xóm Đìa, ấp Trúc Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Mẹ là một người nông dân Nam Bộ giữa ruộng đồng, rồi bị cuốn vào lịch sử từ năm 1945. Khi ấy, mẹ là người đầu tiên treo lá cờ đỏ búa liềm lên ngọn cây điệp, cùng bà con trong xã đứng lên giành chính quyền.
Từ đó, qua hai cuộc kháng chiến, mẹ lần lượt tiễn các con lên đường. Tám người con trai và hai đứa cháu của mẹ ngã xuống trên chính mảnh đất Củ Chi. Nhưng con số ấy không nói hết về mẹ. Mỗi cái tên là một đứa con mẹ đã nuôi lớn, và mỗi lần nhận tin là một lần mẹ phải đứng dậy sau mất mát. Điều đáng kính là mẹ không để nỗi đau ấy nhốt mình trong bốn bức tường.
Mẹ vận động bà con đấu tranh chống chính quyền Ngô Đình Diệm, đòi quyền dân sinh, dân chủ. Mẹ cất chòi sát bưng làm nơi qua lại của du kích và cán bộ. Cũng chính nơi ấy là chỗ mẹ con gặp nhau sau những ngày xa cách. Mẹ đào hầm nuôi giấu cán bộ tỉnh ủy, xã ủy, lo canh gác, nhiều lần mưu trí cứu anh em thoát khỏi tay địch. Người ta còn nhắc rằng trong hàng trăm cây số địa đạo Củ Chi có dấu bàn tay bền bỉ của mẹ, người từng xung phong đào địa đạo cho đàn con có chỗ ẩn náu, đánh giặc.
Hãy thử nghĩ về mái chòi ấy. Với mẹ, đó vừa là cơ sở của cách mạng, vừa là mái nhà của những người con. Hai điều ấy không tách rời. Che chở cho cán bộ cũng là che chở cho những đứa con của người khác, như mẹ từng mong có ai che chở cho con mình. Sức mạnh tinh thần của mẹ nằm trong những việc nhỏ và lặp lại mỗi ngày: một chuyến canh gác, một cái hầm được đào thêm, một người lạ được giữ an toàn. Mỗi ngày bám lấy Củ Chi giữa bom đạn, mẹ lại chọn ở lại thêm một lần nữa.
Lời nhắc về mẹ giản dị đến mức ai cũng nhớ: cách mạng cần việc gì, mẹ ráng làm hết sức. Mẹ không nói về lý tưởng lớn lao, chỉ làm cho tròn những gì được cần đến. Có lẽ vì vậy mà người đời nhớ mẹ như một người mẹ thật sự, không phải một biểu tượng xa xôi.
Mẹ từng là Chủ tịch Hội Mẹ chiến sĩ. Ngày 6/11/1978, mẹ được Quốc hội và Chính phủ tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ mất năm 1979. Ở Phước Hiệp hôm nay có nhà tưởng niệm mang tên mẹ, nơi người trẻ đến để hiểu về một người mẹ đất thép, người không cầm súng ra trận, nhưng giữ cho cả một vùng đất không bao giờ mất
