Mẹ Nguyễn Thị Rành – Người mẹ thép của đất Củ Chi
Giữa vùng đất Củ Chi được mệnh danh là “đất thép thành đồng”, có một người mẹ mà cuộc đời gắn với những năm tháng chiến tranh khốc liệt và những mất mát lớn lao của dân tộc. Đó là Nguyễn Thị Rành (1900–1979), quê ở ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, nay thuộc TP Hồ Chí Minh. Bà được người dân trìu mến gọi bằng nhiều cái tên: “Má Tám Rành”, “Bà mẹ Củ Chi”, “Bà mẹ Đất thép”.
Sinh ra trong cảnh nghèo khó, Nguyễn Thị Rành từng phải đi ở từ khi còn nhỏ. Khi trưởng thành, bà kết hôn với thầy giáo Nguyễn Văn Cầm, một người sau đó cũng tham gia hoạt động cách mạng. Gia đình bà dần trở thành một cơ sở tin cậy của cách mạng, nơi cán bộ, chiến sĩ và du kích địa phương được che chở giữa vòng vây của quân địch.
Trong những năm chống Mỹ, khi Củ Chi trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất, mẹ Rành vẫn một mực bám đất, không rời quê hương. Mẹ cùng nhân dân đào hầm, xây dựng hệ thống địa đạo, nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ và hỗ trợ lực lượng du kích. Không chỉ là người mẹ hậu phương, bà còn trực tiếp tham gia công tác cách mạng, từng giữ chức Hội trưởng Hội Mẹ chiến sĩ và Chính trị viên Xã đội Phước Hiệp.
Nỗi đau lớn nhất trong cuộc đời mẹ là lần lượt tiễn 8 người con trai và 2 người cháu lên đường chiến đấu, rồi nhận tin họ hy sinh. Từ năm 1947 đến năm 1969, những người thân yêu nhất lần lượt nằm lại. Nhưng mẹ không để nỗi đau riêng làm mình khuất phục. Bà tiếp tục bám trụ, nuôi giấu cán bộ và động viên con cháu chiến đấu. Mẹ từng nói với các nữ du kích rằng đất nước còn chiến tranh thì chưa phải lúc để khóc; mẹ muốn dành nước mắt cho ngày đất nước thống nhất.
Kẻ địch nhiều lần bắt giữ, dụ dỗ và tra tấn mẹ, ép mẹ gọi con cháu về đầu hàng. Nhưng trước sau như một, mẹ không khai báo, không khuất phục. Sau mỗi lần được thả, mẹ lại trở về với đồng đội, tiếp tục công việc của mình giữa vùng đất thép.
Ngày 6/1/1978, Nguyễn Thị Rành được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ qua đời ngày 26/1/1979 và năm 1994 được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Rành là câu chuyện về một người mẹ biến nỗi đau thành sức mạnh. Mẹ không chỉ sinh ra những người con cho gia đình mà còn dành cả cuộc đời cho quê hương, cách mạng. Hình ảnh người mẹ già bám trụ giữa bom đạn Củ Chi vì thế trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam kiên cường, bất khuất và giàu lòng yêu nước trong thời hoa lửa.
