MẸ NGUYỄN THỊ SẢNH – CẢ CUỘC ĐỜI LẶNG THẦM DÂNG HIẾN CHO CÁCH MẠNG
Mẹ Nguyễn Thị Sảnh (1898–1987) sinh ra tại làng Bình Long, quận Châu Thành, tỉnh Biên Hòa xưa, nay thuộc xã Bình Lợi, tỉnh Đồng Nai. Quê hương mẹ với những rặng tre xanh bên dòng sông Đồng Nai từng trải qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Giữa gian khó, mẹ đã dành trọn cuộc đời cho cách mạng, âm thầm chở che bộ đội, tiếp tế lương thực, thuốc men và chịu đựng những mất mát lớn lao mà không gì có thể bù đắp.
Là người dân vùng căn cứ Chiến khu Đ, mẹ cùng gia đình tích cực tham gia kháng chiến. Trong tám người con, bốn người theo cha thoát ly hoạt động cách mạng; những người còn lại cùng mẹ đóng góp sức người, sức của cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Dù nhiều lần phải dời nơi ở để tránh sự truy lùng của địch, mẹ vẫn kiên trì làm nhiệm vụ. Từ những đồng tiền chắt chiu qua việc bán bánh ú, bánh cam, mẹ dành dụm mua thuốc men gửi vào căn cứ. Cuộc sống thiếu thốn, hiểm nguy không khiến người phụ nữ ấy từ bỏ lòng son sắt với cách mạng.
Năm 1947, mẹ nhận tin người con thứ tư, Nguyễn Công Danh, hy sinh sau khi bị thương trong một trận phục kích. Sáu năm sau, người con thứ sáu, Nguyễn Thị Thế, cũng ngã xuống khi trên đường công tác bị máy bay oanh tạc, chỉ còn một tháng nữa là đến ngày cưới. Năm 1958, mẹ tiếp tục chịu nỗi đau mất chồng vì căn bệnh hiểm nghèo, để lại di chứng từ những trận tra tấn tàn bạo tại nhà tù Côn Đảo. Tang chồng chưa nguôi, mẹ lại mất người con lớn Nguyễn Hiền Dương, một tỉnh ủy viên, trong hoàn cảnh thi thể bị địch phơi giữa nắng nhiều ngày để phục kích người thân đến nhận.
Những mất mát nối tiếp chưa dừng lại. Năm 1968, người con Nguyễn Thành Long hy sinh sau trận bom B52 của Mỹ. Gia đình giấu tin vì sợ mẹ không chịu nổi nỗi đau thêm một lần nữa. Khi biết sự thật, mẹ lặng lẽ tìm kiếm những kỷ vật còn sót lại của con. Trong năm người thân đã hy sinh, mẹ chỉ giữ được hài cốt của chồng; các con đều không tìm được thi thể. Nỗi đau ấy hằn sâu trong lòng người mẹ, nhưng mỗi khi nhắc về chồng con, mẹ vẫn dành cho họ niềm tự hào cùng tình yêu thương vô bờ bến.
Năm 1987, mẹ qua đời vì bệnh ung bướu ruột, được tư liệu ghi nhận là hậu quả của những trận tra tấn trong thời gian bị giam giữ tại Tây Ninh. Trước lúc đi xa, mẹ vẫn canh cánh nỗi lo cho người con gái út, Tám Thủy, luôn căn dặn con giữ đạo làm người và gìn giữ phẩm giá gia đình. Lời nhắn cuối cùng của mẹ: “Để má ngủ chút nghe Tám” trở thành ký ức nghẹn ngào về một người mẹ đã dành cả đời để yêu thương, hy sinh và chở che gia đình.
Ghi nhận những cống hiến và hy sinh to lớn ấy, ngày 17/12/1994, mẹ Nguyễn Thị Sảnh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN. Cùng năm, mẹ và gia đình được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Cuộc đời mẹ là chứng tích sâu sắc về lòng yêu nước, đức hy sinh và sức chịu đựng phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.
