MẸ NGUYỄN THỊ SUỐT: BẢN HÙNG CA NƠI BẾN ĐÒ MẸ SUỐT GIỮA DÒNG NHẬT LỆ
Giữa mưa bom đạn xối của không quân Mỹ trút xuống thị xã Đồng Hới (Quảng Bình), Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Suốt – người phụ nữ tuổi ngoài 60 – vẫn kiên cường chèo đò đưa hàng vạn lượt cán bộ, bộ đội, đạn dược qua sông Nhật Lệ, trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần "Tay chèo, tay súng" thời chống Mỹ.
Bến đò Bảo Ninh và nhiệm vụ giữa vùng lửa đỏ
Mẹ Nguyễn Thị Suốt (thường gọi là Mẹ Suốt) sinh năm 1906 tại Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Sinh ra và lớn lên trên vùng đất cát trắng đầy nắng gió, cả đời Mẹ gắn liền với sóng nước dòng Nhật Lệ, sống bằng nghề chèo đò thuê gian khổ.
Năm 1964, sự kiện Vịnh Bắc Bộ bùng nổ. Đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân, biến Quảng Bình – "tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa" – thành vùng đất lửa chịu lượng bom đạn khủng khiếp. Thị xã Đồng Hới và bến đò Bảo Ninh trở thành tọa độ trọng điểm bị đánh phá ngày đêm nhằm cắt đứt tuyến đường tiếp tế từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.
Năm 1965, khi đã 60 tuổi – cái tuổi lẽ ra được nghỉ ngơi – Mẹ Suốt đã chủ động xung phong nhận nhiệm vụ chèo đò chở bộ đội, thương binh, vũ khí và lương thực qua sông Nhật Lệ. Một công việc vô cùng nguy hiểm khi máy bay Mỹ liên tục oanh tạc bến sông.
Mười bốn nghìn chuyến đò dưới mưa bom đạn xối
Dòng sông Nhật Lệ những năm 1965 – 1968 không một ngày lặng sóng. Máy bay gầm hú, bom nổ chậm, bom từ trường và pháo sáng rực trời đêm. Tuy nhiên, bất chấp hiểm nguy rình rập, tay chèo của Mẹ Suốt chưa từng ngơi nghỉ.
Hiên ngang trước máy bay địch: Biết bao lần máy bay Mỹ lao xuống sà sát mặt sông, bắn xối xả đạn 20mm xung quanh con thuyền nhỏ, Mẹ Suốt vẫn bình tĩnh khéo léo lách chèo, đưa đò cập bến an toàn. Mẹ từng chia sẻ giản dị: "Nó đánh thì mình né, nó đi thì mình chèo. Bộ đội cần sang sông thì mình phải đưa bằng được!"
Chung sức cùng tuyến đầu: Từ năm 1965 đến năm 1968, ước tính Mẹ Suốt đã chèo khoảng 14.000 chuyến đò, đưa hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ và hàng trăm tấn đạn dược, lương thực vượt sông Nhật Lệ tiến vào chiến trường miền Nam.
Người Mẹ của chiến sĩ: Không chỉ chèo đò, Mẹ còn nhận bộ đội về nhà nuôi giấu, giặt giũ quần áo, chăm sóc thương binh như chính những người con ruột thịt của mình.
Hình ảnh người mẹ tóc bạc phơ, lưng còng, tay chắc tay chèo giữa cuồng phong bom đạn đã trở thành nguồn động viên tinh thần to lớn, tiếp thêm sức mạnh cho hàng vạn chiến sĩ trên đường ra mặt trận.
Trút hơi thở cuối cùng bên bến sông quê hương
Ngày 1/1/1967, Mẹ Nguyễn Thị Suốt vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân – một trong những cá nhân phụ nữ đầu tiên nhận danh hiệu cao quý này trong thời kỳ chống Mỹ.
Ngày 11/10/1968, trong một đợt trận oanh tạc ác liệt của máy bay Mỹ xuống bến đò Bảo Ninh, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh ngay bên con sông Nhật Lệ gắn liền với cuộc đời mình, hưởng thọ 62 tuổi.
Sau ngày đất nước thống nhất, Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Tên tuổi Mẹ Suốt đi vào thơ ca, âm nhạc, trường ca lịch sử (nổi tiếng nhất là bài thơ "Mẹ Suốt" của nhà thơ Tố Hữu) và trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Bến đò Mẹ Suốt – Địa chỉ đỏ bên dòng Nhật Lệ
Hôm nay, tại thị xã Đồng Hới (tỉnh Quảng Bình), Tượng đài Mẹ Suốt đứng uy nghiêm bên bờ sông Nhật Lệ hiền hòa. Bến đò năm xưa nay đã được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia, trở thành điểm đến thiêng liêng thu hút du khách và thế hệ trẻ trên khắp cả nước.
Sự hy sinh và hình ảnh người Mẹ tay chèo kiên cường giữa mưa bom đạn xối mãi mãi là tấm gương ngời sáng về lòng yêu nước, tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam, khẳng định học thuyết: Một dân tộc có những người Mẹ như Mẹ Suốt thì không một thế lực hung bạo nào có thể quật ngã.
