MẸ NGUYỄN THỊ SUỐT – NGƯỜI ANH HÙNG BẾN NHẬT LỆ
MẸ NGUYỄN THỊ SUỐT – NGƯỜI ANH HÙNG BẾN NHẬT LỆ
MẸ NGUYỄN THỊ SUỐT – NGƯỜI ANH HÙNG BẾN NHẬT LỆ
Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906 tại xóm Vạn chài làng Phú Mỹ (nay thuộc tỉnh Quảng Trị), trong một gia đình ngư dân nghèo. Tuổi thơ của mẹ gắn liền với những năm tháng cơ cực, phải đi ở, làm thuê làm mướn suốt 18 năm để nuôi thân. Sau Cách mạng Tháng Tám, mẹ mới lập gia đình và sống bằng nghề chèo đò trên sông Nhật Lệ.
Sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước giành độc lập nhưng nhân dân sớm phải bước vào các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Từ năm 1964, sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, Quảng Bình trở thành trọng điểm bị không quân và hải quân Mỹ đánh phá ác liệt nhằm ngăn chặn sự chi viện cho miền Nam. Khi ấy, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã ngoài 60 tuổi, nhưng với lòng yêu nước sâu nặng, mẹ tình nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò ngang qua sông Nhật Lệ. Công việc tưởng như bình thường ấy lại vô cùng nguy hiểm, bởi bến đò là huyết mạch giao thông, nơi vận chuyển cán bộ, bộ đội, thương binh, vũ khí và đảm bảo thông tin liên lạc giữa hai bờ.
Dù tuổi cao, mẹ luôn có mặt đúng phiên trực, bất kể ngày đêm. Khi có cán bộ, bộ đội cần qua sông, dù nửa đêm hay trong lúc báo động, mẹ đều sẵn sàng chèo đò. Trong những năm 1964–1966, mẹ đã thực hiện hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lượt đò, trung bình mỗi năm khoảng 1.400 chuyến, giữa mưa bom bão đạn của kẻ thù. Nhân dân và bộ đội trìu mến gọi mẹ bằng cái tên thân thương: Mẹ Suốt.
Ngày 7/2/1965 (mồng 6 Tết Ất Tỵ), không quân Mỹ mở cuộc đánh phá ác liệt vào thị xã Đồng Hới và vùng phụ cận, mở đầu chiến tranh phá hoại miền Bắc. Giữa mưa bom bão đạn trên sông Nhật Lệ, mẹ Suốt vẫn hiên ngang chèo đò, đưa bộ đội qua sông, vận chuyển đạn dược và giữ vững giao thông, thông tin liên lạc giữa Đồng Hới và Bảo Ninh. Hình ảnh người mẹ hơn 60 tuổi, một mình chèo đò giữa bom rơi đạn nổ, trở thành biểu tượng xúc động của lòng dũng cảm và chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Những người từng qua đò mẹ trong những giờ phút ác liệt ấy đều không thể quên được tinh thần gan dạ, kiên cường của mẹ – người đã biến căm thù giặc thành hành động phi thường. Cùng với sự hy sinh thầm lặng của mẹ Suốt và nhân dân Đồng Hới, chỉ trong hai ngày 7 và 8 tháng 2 năm 1965, quân dân ta đã bắn rơi 14 máy bay Mỹ. Từ ngày 14 tháng 2 đến 28 tháng 4 năm 1965, tiếp tục bắn chìm và bắn cháy 5 tàu chiến Mỹ trên biển Nhật Lệ, mở đầu cho những thắng lợi quan trọng của quân và dân Quảng Bình.
Ghi nhận những đóng góp to lớn ấy, mẹ Suốt được mời dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1966. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, mẹ được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Chiến tranh ngày càng ác liệt. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong khi làm nhiệm vụ tại bến đò Bảo Ninh, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã anh dũng hi sinh trong một trận bom bi của không quân Mỹ. Tuy nhiên cuộc đời và sự hi sinh của mẹ Suốt vẫn còn ngân nga mãi trong những câu thơ của Tố Hữu:
“Một tay lái chiếc đò ngang
Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày
Sợ chi sóng gió tàu bay
Tây kia mình đã thắng, Mỹ này ta chẳng thua!
…
Gan chi gan rứa, mẹ nờ?
Mẹ rằng: Cứu nước mình chờ chi ai?
Chẳng bằng con gái, con trai
Sáu mươi còn một chút tài đò đưa
Tàu bay hắn bắn sớm trưa
Thì tui cứ việc sớm trưa đưa đò…”
Hình ảnh mẹ Suốt gắn liền với Bến đò Mẹ Suốt trên sông Nhật Lệ. Năm 1980, bia tưởng niệm mẹ được xây dựng tại đây. Đến năm 2003, tượng đài mẹ Suốt và quần thể khu tưởng niệm được khánh thành trong công viên tả ngạn sông Nhật Lệ. Ngày nay, đây là di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu của Quảng Bình, thể hiện lòng tri ân đối với người mẹ anh hùng, biểu tượng của phụ nữ Việt Nam trong đấu tranh giữ nước, giữ nhà.
