Mẹ Nguyễn Thị Thứ: Biểu tượng thiêng liêng về tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng
Trong lịch sử giữ nước đầy máu và hoa của dân tộc Việt Nam, có những nỗi đau hóa thành tượng đài, có những sự hy sinh trở thành bất tử. Nhắc đến biểu tượng cao đẹp ấy, triệu trái tim người Việt luôn hướng về Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010) ở xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – người mẹ sinh ra, nuôi dưỡng và tiễn đưa những người ruột thịt ra chiến trận để rồi gánh chịu một sự mất mát lớn lao bậc nhất lịch sử: Mẹ có đến 12 liệt sĩ.
Nỗi đau xé lòng và ý chí sắt son của người mẹ Quảng Nam
Cuộc đời của Mẹ Nguyễn Thị Thứ là chuỗi dài những năm tháng gồng mình trước bão giông chiến tranh. Thế nhưng, đằng sau vóc dáng nhỏ bé, lưng đã còng ấy là một ý chí kiên cường, bất khuất đến phi thường.
9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại lần lượt lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, để rồi không một ai trở về. Có những người con hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại sau lưng bao hoài bão dang dở.
Đau đớn tột cùng là khi người con trai cả của mẹ hy sinh ngay tại cửa ngõ Sài Gòn vào đúng trưa ngày 30/4/1975 – chỉ cách khoảnh khắc hòa bình trọn vẹn, đất nước thống nhất vỏn vẹn vài tiếng đồng hồ. Nỗi đau ấy như ngọn dao cắt vào da thịt, nhưng mẹ chỉ biết nuốt nước mắt vào trong, nén đau thương để tiếp tục sống và chờ ngày đất nước nở hoa độc lập.
Không chỉ hiến dâng những người thân yêu nhất, ngôi nhà và khu vườn của mẹ Thứ trong suốt những năm kháng chiến ác liệt còn là cơ sở cách mạng an toàn, là "địa chỉ đỏ" che chở, nuôi giấu biết bao cán bộ, chiến sĩ và thương bệnh binh. Mẹ cùng các con tự tay đào những căn hầm bí mật ngay trong vườn nhà, đối mặt với hiểm nguy cận kề và sự tra khảo dã man của kẻ thù, nhưng lòng trung kiên với Đảng, với cách mạng chưa bao giờ lung lay.
Biểu tượng vĩnh hằng trong tâm thức dân tộc
Khi được hỏi vì sao lại động viên chồng con ra trận dẫu biết rằng chiến tranh đầy rẫy hiểm nguy, mất mát, câu trả lời của mẹ mộc mạc mà đanh thép như chân lý của thời đại: "Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Còn giặc thì còn đi".
Hình ảnh mẹ Thứ tuổi cao sức yếu, lưng còng gối mỏi, lặng lẽ bày mâm cơm cúng với 9 chiếc chén, 9 đôi đũa cho những người con trai đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường từng làm rung động hàng triệu trái tim người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế. Đó không chỉ là mâm cơm giỗ chạp gia đình, mà là hiện thân của một nỗi đau quặn thắt, một sự tôn kính lớn lao dành cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Năm 1994, Nhà nước đã trân trọng phong tặng mẹ danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Cuộc đời mẹ từ lâu đã vượt qua giới hạn của một gia đình để trở thành biểu tượng thiêng liêng cho phẩm chất "Trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam, là hiện thân cho sự hy sinh tột cùng của hàng triệu người mẹ trên dải đất hình chữ S.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã ra đi vào cõi vĩnh hằng vào năm 2010, thọ 106 tuổi, nhưng hình bóng và tấm lòng của mẹ sẽ mãi mãi khắc ghi trong tâm khảm các thế hệ người Việt. Mẹ đã hóa thân vào hồn thiêng sông núi, trở thành ngọn lửa tri ân nhắc nhở mai sau về giá trị máu xương để đánh đổi lấy nền hòa bình, độc lập và tự do hôm nay.
