Mẹ Việt Nam Anh hùng

Mẹ NGUYỄN THỊ THỨ – BIỂU TƯỢNG VĨNH HẰNG CỦA SỰ HY SINH VÀ LÒNG YÊN NƯỚC

Đà Nẵng22/08/2026Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông - ĐHTN (Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông - ĐHTN)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

*LỜI NÓI ĐẦU:

Trong chiều dài lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, lớp lớp thế hệ đã ngã xuống để đổi lấy màu xanh cho đất nước. Phía sau vinh quang của những chiến công hiển hách, phía sau nền độc lập tự do hôm nay, luôn có bóng dáng vĩ đại của những người Mẹ - những người đã hiến dâng những gì ruột thịt nhất cho Tổ quốc. Và khi nhắc đến biểu tượng cao đẹp nhất, đau thương nhưng vô cùng lẫm liệt của người phụ nữ Việt Nam, một hình tượng kết tinh trọn vẹn nhất từ nỗi đau thương tột cùng đi liền với sự hy sinh vô bờ bến, trái tim mỗi chúng ta lại hướng về một cái tên đã trở thành huyền thoại: Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Là một sinh viên đại học, đang sống và học tập trong thời kì hòa bình, em biết đến lịch sử không chỉ bằng sách vở, tranh ảnh mà còn qua lời kể của những người đã tham gia kháng chiến. Cuộc thi “Câu chuyện thời hoa lửa” chính là cơ hội để em nhìn lại những người đã hy sinh thầm lặng để viết lên lịch sử bằng cả cuộc đời. 

Viết về Mẹ Thứ - Mẹ Việt Nam Anh Hùng, đã cho em thấy được hy sinh cao cả nỗi đau mất con chồng chất nỗi đau nhưng không gì dập tắt được ý chí và lòng yêu nước sắt son của mẹ. Mẹ chính là bài ca bất tử về tình mẫu tử hòa quyện cùng tình yêu non sông đất nước, là ngọn đuốc tinh thần soi sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Đối với em Mẹ Nguyễn Thị Thứ chính là nguyên mẫu đại diện cho hàng triệu người mẹ Việt Nam: âm thầm, chịu thương chịu khó, sẵn sàng dâng hiến những gì ruột thịt nhất cho nền độc lập, tự do của Tổ quốc. Mẹ không chỉ là niềm tự hào của mảnh đất xứ Quảng, mà đã trở thành biểu tượng vĩ đại, một tượng đài bất tử về tình mẫu tử hòa quyện cùng tình yêu non sông đất nước.


I. Cuộc đời của Mẹ Nguyễn Thị Thứ - Mẹ Việt Nam Anh Hùng.

Giữa những trang sử vàng oanh liệt của dân tộc Việt Nam, cuộc đời của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010) chính là một huyền thoại sống, một hình tượng vĩ đại được tạo nên từ lòng yêu nước nồng nàn và đức hy sinh vô bờ bến. Mẹ sinh ra và lớn lên tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng Điện Thắng Trung (Điện Bàn, Quảng Nam), cuộc đời Mẹ vốn thuần hậu như bao người phụ nữ nông thôn bản xứ với dòng sữa ngọt ngào và luống cày lam lũ. Thế nhưng, khi Tổ quốc lâm nguy, người mẹ ấy đã gạt nước mắt, nén chặt nỗi đau riêng để hiến dâng những gì thiêng liêng nhất cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Mẹ Thứ chính là người phụ nữ gánh chịu nhiều mất mát đau thương nhất trong lịch sử Việt Nam với tổng cộng 11 người thân yêu lần lượt ngã xuống, bao gồm 9 người con trai ruột thịt, 1 người con rể và 1 người cháu ngoại. Cứ mỗi lần tiễn một người con đi là một lần hy vọng, và cứ mỗi lần nhận về một tấm giấy báo tử là một lần khúc ruột Mẹ đứt đoạn. Thế nhưng, nỗi đau tột cùng ấy không thể quật ngã được ý chí kiên cường của người mẹ Quảng Nam. Ngay trong lòng vùng địch hậu, ngày ngày Mẹ vẫn thầm lặng đào hàng chục căn hầm bí mật ngay trong vườn nhà để nuôi giấu, bảo vệ các chiến sĩ du kích và cán bộ cách mạng. Hình ảnh ngọn đèn dầu mập mờ bên cửa sổ của Mẹ đêm đêm đã trở thành ngọn hải đăng chở che, làm tín hiệu báo an toàn cho những đứa con của cách mạng tìm đường trở về.


II. Khúc ca tráng từ những lần tiễn đưa và nỗi đau chất chồng.

"Thời hoa lửa" là thời đại mà tiếng gọi của non sông vượt lên trên mọi hạnh phúc cá nhân. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng ấy, Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã lần lượt tiễn đưa những người thân yêu nhất của mình ra trận. Nhưng có lẽ, không một người mẹ nào trên thế giới này phải gánh chịu một sự mất mát tột cùng và đau đớn đến thế. Mẹ có chín người con trai, một người con rể và hai người cháu ngoại đã ra đi theo tiếng gọi của Tổ quốc và mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Mỗi lần tiễn con đi là một lần mẹ nuôi hy vọng, nhưng chín lần tiễn con đi cũng là chín lần mẹ khóc thầm lặng lẽ khi nhận về những tấm giấy báo tử. Đỉnh điểm của bi kịch là vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, có những ngày khúc ruột của mẹ đứt đoạn khi nhận liên tiếp hai giấy báo tử của các con. Người con cả của mẹ ngã xuống từ năm 1948 trong cuộc kháng chiến chống Pháp, và người con cuối cùng của mẹ hy sinh vào cuối tháng 4 năm 1975, ngay sát ngưỡng cửa của ngày toàn thắng. Nước mắt của mẹ trong thời hoa lửa ấy đã cạn, chảy ngược vào trong, hóa thành ý chí kiên cường. Sự hy sinh của mẹ không phải là sự cam chịu, mà là một sự dâng hiến tự nguyện, kiêu hãnh vì tự do của dân tộc.


II. Giữ lửa giữa lòng đất mẹ.

Không chỉ là hậu phương vững chắc nơi quê nhà, Mẹ Thứ còn là một chiến sĩ bám trụ kiên cường ngay trên mảnh đất Điện Bàn, Quảng Nam - nơi vốn được mệnh danh là “vùng đất chết” bởi bom cày đạn xới mỗi ngày. Giữa vòng vây kìm kẹp của kẻ thù, mẹ đã âm thầm đào năm căn hầm bí mật ngay trong vườn nhà để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích.

Bất chấp sự lùng sục, khủng bố và những trận đòn roi, tra tấn dã man từ kẻ thù, mẹ vẫn ngày ngày nấu cơm, canh gác, ngụy trang cho các căn hầm. Trên đầu bom rơi đạn nổ, dưới lòng đất là những người con của cách mạng đang được chở che bởi bàn tay gầy guộc của mẹ. Mẹ chính là người giữ lửa, truyền ngọn lửa yêu nước và niềm tin chiến thắng cho thế hệ trẻ vững tay súng. Hành động của mẹ là minh chứng sống động cho việc: trong thời hoa lửa, mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi ngôi nhà là một pháo đài.


III. Căn hầm bí mật và lá chắn thép lòng dân.

Không chỉ gánh chịu mất mát, Mẹ Thứ còn là một chiến sĩ kiên trung ngay giữa lòng địch. Ngôi nhà của Mẹ từ lâu đã trở thành một "địa chỉ đỏ". Ngay trong vườn nhà, dưới những bụi tre, gốc cây, Mẹ cùng các con đã đào 5 căn hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, du kích.

Đêm đêm, ngọn đèn dầu bên cửa sổ của Mẹ trở thành ám hiệu vô ngôn: đèn sáng là an toàn, gọi các chiến sĩ trở về. Mẹ sưởi ấm lòng quân bằng những bát cơm, củ sắn nhường cơm xẻ áo. Dù chịu nhiều trận càn quét, tra tấn dã man của kẻ thù, Mẹ vẫn giữ vững khí tiết, một mực bảo vệ bí mật đến cùng. Sự gan dạ của Mẹ chính là chiếc lá chắn thép chở che cho lực lượng cách mạng tại địa phương.


IV. Tượng đài bất tử trong lòng dân tộc

Chiến tranh kết thúc, đất nước hoàn toàn độc lập, non sông thu về một mối. Trong ngày vui đại thắng, ngôi nhà của Mẹ Thứ vắng lặng đến xót xa khi chín người con trai không bao giờ trở về nữa. Hình ảnh Mẹ ngồi lặng lẽ bên mâm cơm với 9 đôi đũa, 9 chiếc bát để tưởng nhớ các con đã lấy đi nước mắt của triệu triệu người dân Việt Nam. Đó là minh chứng hùng hồn nhất cho cái giá cực kỳ đắt gian khổ của hòa bình, tự do.

Với những cống hiến và hy sinh vô bờ bến, Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý: Mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 1994. Mẹ qua đời năm 2010, thọ 106 tuổi, nhưng cuộc đời và tinh thần của Mẹ đã trở thành bất tử. Hình ảnh Mẹ được lấy làm nguyên mẫu để xây dựng Quần thể tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Quảng Nam – tượng đài về người Mẹ lớn nhất Đông Nam Á.

Câu chuyện thời hoa lửa của Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là câu chuyện của quá khứ, mà còn là bài học lịch sử vô giá, là ngọn đuốc sáng ngời về lòng yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Nhìn vào cuộc đời của Mẹ, chúng ta càng thêm trân trọng giá trị của cuộc sống hòa bình hiện tại, từ đó quyết tâm sống, lao động và cống hiến hết mình để xứng đáng với sự hy sinh thiêng liêng của thế hệ cha anh đi trước.


V. Sự ghi nhận và tôn vinh của thế hệ trẻ đối với Mẹ Nguyễn Thị Thứ.

Đối với thế hệ trẻ ngày nay, sự ghi nhận và tôn vinh dành cho Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ dừng lại ở những trang sách lịch sử, mà đã biến thành những hành động thiết thực, lòng biết ơn sâu sắc và lý tưởng sống cao đẹp:

1. Sự ghi nhận qua các công trình tri ân và số hóa lịch sử: Thế hệ trẻ ngày nay tiếp cận và tôn vinh Mẹ thông qua các công trình văn hóa lớn và các nền tảng công nghệ:

  • Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng: Lấy nguyên mẫu từ Mẹ Nguyễn Thị Thứ tại Quảng Nam, đây là điểm đến giáo dục truyền thống hàng đầu của thế hệ trẻ (học sinh, sinh viên, đoàn viên) trong các chuyến hành trình "Về nguồn".

  • Số hóa và lan tỏa: Các bạn trẻ yêu lịch sử đã thực hiện nhiều dự án số hóa, làm phim tài liệu ngắn, vẽ tranh chân dung bằng công nghệ AI hoặc đồ họa kỹ thuật số, và lan tỏa câu chuyện "9 lần tiễn con đi, 11 lần khóc thầm" trên các nền tảng mạng xã hội (TikTok, Facebook, YouTube), giúp hình ảnh của Mẹ chạm đến trái tim của hàng triệu người trẻ khác.

  • 2. Các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa" thiết thực: Lòng biết ơn của tuổi trẻ được cụ thể hóa bằng những hành động "nhân ái, sẻ chia" thường niên:

    • Chăm sóc các Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống: Noi gương tinh thần của Mẹ Thứ, các tổ chức Đoàn thanh niên, sinh viên tình nguyện nhận phụng dưỡng, thăm hỏi, chăm sóc sức khỏe và dọn dẹp nhà cửa cho các Mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp cả nước.

  • Thắp nến tri ân: Vào ngày 27/7 (Ngày Thương binh - Liệt sĩ) hằng năm, hàng triệu đoàn viên, thanh niên đến các nghĩa trang liệt sĩ, thắp hương và nến để tưởng nhớ những người con đã ngã xuống của Mẹ Thứ và của hàng triệu người mẹ khác.

  • 3. Chuyển hóa lòng biết ơn thành lý tưởng sống: Sự hy sinh của Mẹ Nguyễn Thị Thứ là "tấm gương soi" giúp thế hệ trẻ nhận thức rõ giá trị của hòa bình:

    • Nuôi dưỡng lòng yêu nước: Câu chuyện về chiếc hầm bí mật trong vườn nhà Mẹ và sự kiên trung của người mẹ Quảng Nam là bài học sống động nhất về lòng yêu nước, giúp người trẻ hiểu rằng "Hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có".

  • Khát vọng cống hiến: Nhìn vào sự hy sinh lớn lao của các thế hệ đi trước, thế hệ trẻ ngày nay ý thức được trách nhiệm của mình trong việc học tập, lao động sáng tạo, phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền tổ quốc, viết tiếp trang sử hào hùng bằng những "chiến công" trong thời bình.

  • Hình 1: Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh Hùng

    Hình 2: Chân dung Mẹ Nguyễn Thị Thứ

    *NGUỒN TÀI LIỆU: 

    Hình 1: “Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh Hùng”: Báo Quân đội nhân dân. 

    Hình 2: “Chân dung Mẹ Nguyễn Thị Thứ”: Báo Công an.


    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn