MẸ NGUYỄN THỊ THỨ – CHÍN NGƯỜI CON RA ĐI, MỘT ĐỜI MẸ MÃI ĐỢI CHỜ

1. CÓ MỘT NGƯỜI MẸ MANG CẢ CUỘC ĐỜI GỬI VÀO ĐẤT NƯỚC

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904, tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mẹ sinh ra và lớn lên trên mảnh đất miền Trung nắng gió, nơi con người quen chịu thương chịu khó, nơi tình làng nghĩa xóm và lòng yêu quê hương đã trở thành điều thiêng liêng trong mỗi nếp nhà.

Mẹ có 12 người con, gồm 11 người con trai và một người con gái. Như bao người mẹ Việt Nam khác, mẹ từng mong các con khôn lớn, dựng vợ gả chồng, có một mái nhà bình yên và được sống những tháng ngày không còn tiếng súng.

Nhưng lịch sử đã đặt lên đôi vai người mẹ ấy một thử thách quá đỗi nghiệt ngã.

Khi đất nước chìm trong chiến tranh, gia đình mẹ không chọn đứng ngoài cuộc đấu tranh giành độc lập. Vợ chồng mẹ bám đất, bám làng, góp gạo nuôi quân, che chở cán bộ và bảo vệ những căn hầm bí mật ngay trong khu vườn nhà.

Có những đêm, giữa tiếng bước chân truy lùng của quân địch, mẹ vẫn âm thầm bảo vệ những người chiến sĩ cách mạng. Mái nhà nghèo ấy đã trở thành nơi chở che cho biết bao người con của Tổ quốc.

Mẹ không có quân hàm, không đứng giữa chiến trường với súng trong tay. Nhưng mẹ đã chiến đấu bằng chính lòng gan góc, sự kiên cường và tình yêu nước không gì lay chuyển.

2. MƯỜI HAI NGƯỜI THÂN RA ĐI – MƯỜI HAI NỖI ĐAU KHÔNG THỂ GỌI TÊN

Người ta thường nói, nỗi đau lớn nhất của một người mẹ là phải tiễn con mình đi mãi mãi. Vậy mà mẹ Nguyễn Thị Thứ đã phải chịu đựng nỗi đau ấy hết lần này đến lần khác.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, chín người con trai của mẹ lần lượt hy sinh. Một người con rể và hai người cháu ngoại cũng ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Mười hai người thân yêu. Mười hai cuộc đời đã khép lại giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Hãy thử hình dung, mỗi lần có người trở về làng mang theo một tin dữ, lòng mẹ lại như bị cứa thêm một nhát. Những đứa con từng lớn lên trong vòng tay mẹ, từng gọi mẹ bằng tiếng gọi thân thương, giờ chỉ còn lại trong ký ức và trên những tấm bằng Tổ quốc ghi công.

Mẹ đã bao lần nhìn ra ngõ, bao lần mong một tiếng gọi quen thuộc, bao lần tự hỏi liệu người con tiếp theo có được trở về?

Không ai biết mẹ đã khóc bao nhiêu đêm. Cũng chẳng ai có thể đong đếm được những tháng ngày mẹ phải nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục sống, tiếp tục chờ đợi và giữ vững niềm tin.

Nhưng điều khiến người đời mãi xúc động về mẹ không chỉ là số người thân đã hy sinh, mà còn là cách mẹ đối diện với mất mát: nén nỗi đau riêng vào lòng, để tình yêu quê hương, đất nước tiếp tục lớn hơn tất cả.

3. CHÍN BỘ BÁT ĐŨA – CÂU CHUYỆN KHIẾN BAO NGƯỜI PHẢI RƠI NƯỚC MẮT

Trong những hình ảnh còn lưu lại về cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ, có một khoảnh khắc khiến người xem không khỏi nghẹn lòng.

Đó là bức ảnh mẹ ngồi bên mâm cơm với chín bộ bát đũa được đặt ngay ngắn – dành cho chín người con trai đã hy sinh.

Chín bộ bát đũa vẫn ở đó. Chỗ ngồi vẫn còn. Nhưng những người từng ngồi quanh mâm cơm năm nào đã chẳng thể trở về.

Có lẽ, đối với một người mẹ, không gì đau đớn hơn việc nhìn thấy những chỗ ngồi thân quen mãi mãi vắng bóng. Bữa cơm vẫn có thể dọn lên, nhưng tiếng nói cười của các con thì không bao giờ còn như trước.

Bức ảnh ấy không cần những lời thuyết minh dài dòng. Chỉ chín bộ bát đũa thôi cũng đủ kể về một cuộc đời đầy mất mát, về một người mẹ đã dành gần như tất cả những gì mình có cho đất nước.

Người ta có thể quên đi nhiều con số trong lịch sử, nhưng hình ảnh người mẹ ngồi bên mâm cơm có chín chỗ dành cho những người con không bao giờ trở lại sẽ còn khiến nhiều thế hệ day dứt.

Chiến tranh đã lấy đi những người con của mẹ, nhưng không thể lấy đi tình yêu thương mà mẹ dành cho họ.

4. NGƯỜI MẸ GIỮ LỬA CHO CÁCH MẠNG GIỮA LÒNG QUÊ HƯƠNG

Sự hy sinh của mẹ không chỉ được đo bằng những người thân đã ngã xuống.

Trong suốt những năm tháng chiến tranh, gia đình mẹ đã đào và bảo vệ năm căn hầm bí mật trong vườn nhà, che chở cho cán bộ, chiến sĩ cách mạng. Mẹ cùng chồng và các con âm thầm góp gạo, nuôi quân, giữ vững cơ sở cách mạng giữa vùng đất thường xuyên bị địch càn quét.

Mỗi căn hầm được bảo vệ là thêm một nơi an toàn cho người chiến sĩ. Mỗi bữa cơm được sẻ chia là thêm một nguồn sức mạnh cho những người đang chiến đấu ngoài mặt trận.

Mẹ hiểu rằng con đường giành độc lập sẽ phải trả giá bằng hy sinh. Nhưng mẹ vẫn kiên định, vẫn động viên những người con lên đường khi Tổ quốc cần.

Đằng sau những chiến công của dân tộc là biết bao người mẹ như thế: không xuất hiện giữa ánh hào quang, không đòi hỏi được ghi công, chỉ lặng lẽ làm tất cả những gì có thể để quê hương được tự do.

5. TỪ MỘT MÁI NHÀ Ở ĐẤT QUẢNG ĐẾN TƯỢNG ĐÀI BẤT TỬ CỦA DÂN TỘC

Ngày 17/12/1994, mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Mẹ sống đến năm 2010, hưởng thọ 107 tuổi. Một cuộc đời dài hơn một thế kỷ, nhưng cũng là một cuộc đời chất chứa quá nhiều chia ly và mất mát.

Sau chiến tranh, mẹ vẫn ở lại quê nhà, bên những ký ức về chồng, con và những người thân đã nằm xuống. Dẫu thời gian có trôi qua, những khoảng trống trong gia đình mẹ vẫn mãi còn đó.

Đặc biệt, hình ảnh mẹ được chọn làm nguyên mẫu để xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam. Công trình ấy không chỉ tưởng nhớ riêng mẹ Thứ, mà còn tôn vinh hàng triệu người mẹ Việt Nam đã âm thầm chịu đựng đau thương, hiến dâng những người thân yêu nhất cho nền độc lập dân tộc.

Từ một người phụ nữ bình dị nơi làng quê xứ Quảng, mẹ đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và sức mạnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam.

6. MẸ ĐÃ ĐI XA, NHƯNG CHÍN CHỖ NGỒI ẤY VẪN CÒN TRONG LÒNG ĐẤT NƯỚC

Ngày hôm nay, khi đất nước đã thanh bình, có lẽ điều bình dị nhất đối với mỗi người là được trở về nhà, được ngồi bên mâm cơm gia đình và được nghe tiếng người thân gọi nhau.

Nhưng đã từng có một người mẹ không thể đợi đủ các con trở về.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã dành cả cuộc đời để nuôi con, tiễn con lên đường và chấp nhận những mất mát mà không một trái tim người mẹ nào mong muốn phải trải qua.

Chúng ta không thể trả lại cho mẹ những người con đã mất. Cũng không thể xóa đi những năm tháng đau thương mà mẹ từng chịu đựng. Nhưng chúng ta có thể ghi nhớ, biết ơn và kể lại câu chuyện của mẹ để thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.

Có những người anh hùng được nhớ đến bởi chiến công trên chiến trường. Còn mẹ Thứ, mẹ được cả dân tộc khắc ghi bởi những gì mẹ đã hy sinh từ chính mái ấm của mình.

Chín người con đã hóa thành những người con của đất nước. Và người mẹ ấy cũng đã hóa thành một phần bất tử trong trái tim dân tộc Việt Nam.

THỜI HOA LỬA – Có những hy sinh không thể đong đếm, có những người mẹ mà cả dân tộc đời đời ghi nhớ.