Mẹ Nguyễn Thị Thứ - Dáng Hình Đất Nước

Nhà thơ Tố Hữu từng viết:

"Những buổi người đi, bóng mẹ già

Đứng nhìn bờ cát, lệ tuôn sa".

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam, đằng sau ánh hào quang của những chiến thắng vẻ vang luôn in bóng dáng khắc khổ, nhẫn nại của những người mẹ chốn hậu phương. Đất nước hòa bình, những người con dẫu có trở về hay mãi mãi nằm lại chiến trường thì trái tim người mẹ vẫn luôn bao dung ôm trọn vẹn non sông. Để khắc ghi sự hy sinh tột cùng ấy, Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Quảng Nam đã được dựng lên, lấy nguyên mẫu từ Mẹ Nguyễn Thị Thứ – một biểu tượng bất diệt cho nỗi đau và lòng kiên trung của người mẹ đất Việt.

Tượng chân dung mẹ Nguyễn Thị Thứ

Ngược dòng thời gian tìm về xóm Rừng, thôn Thanh Quýt 2, xã Điện Thắng Trung (thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), người ta không khỏi quặn lòng khi nghe lại câu chuyện bi hùng của gia đình Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010). Đi qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, Mẹ Thứ đã hiến dâng những gì quý giá nhất của cuộc đời mình cho Tổ quốc. Chín lần sinh con, chín lần mẹ cắn răng nén giọt nước mắt chảy ngược vào trong khi tiễn các anh lên đường, để rồi cả chín người con trai ấy đều lần lượt ngã xuống. Không dừng lại ở đó, nỗi đau như xé nát tâm can khi Mẹ còn mất đi một người con rể và hai người cháu ngoại.

Trong lịch sử chiến tranh nhân loại, có lẽ hiếm có một người mẹ nào phải chịu đựng sức nặng của những tờ giấy báo tử nhiều đến thế. Đau xót hơn, mạch nguồn của sự hy sinh ấy còn chảy tràn sang thế hệ thứ hai khi người con gái cả của Mẹ – Mẹ Lê Thị Trị – cũng mang nỗi đau góa bụa và mất con, vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng (có chồng và hai con gái là liệt sĩ). Hai người phụ nữ, hai thế hệ, hai Bà mẹ Việt Nam Anh hùng sống chung dưới một mái nhà hiu quạnh, ngày ngày thắp nhang cho chồng, cho con, cho cháu. Sự hy sinh của gia đình Mẹ Thứ đã vượt xa giới hạn chịu đựng thông thường của một con người, hóa thành một bản anh hùng ca bi tráng nhất của dân tộc.

Chính vì những hy sinh vĩ đại và đau thương tột cùng ấy, Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ còn là người mẹ của xóm Rừng, Thanh Quýt. Hình ảnh của Mẹ, với gương mặt hiền từ in hằn những vết hằn của thời gian và năm tháng đợi chờ, đã trở thành đại diện tiêu biểu nhất cho 11.659 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của mảnh đất Quảng Nam "trung dũng kiên cường" và hơn 138.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp mọi miền đất nước. Mẹ là hiện thân của lòng yêu nước vô bờ bến, của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" không chỉ nơi tiền tuyến mà còn ở ngay hậu phương vững chắc.

Để các thế hệ hôm nay và mai sau luôn ghi nhớ công ơn trời biển ấy, Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã được xây dựng sừng sững, uy nghi trên đỉnh núi Cấm (thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam). Từ nguyên mẫu là Mẹ Thứ, khối tượng đài vĩ đại vươn lên giữa đất trời mang hình dáng một nửa cánh cung khổng lồ. Đó là hình ảnh phác họa người mẹ đang dang rộng vòng tay ấm áp để bao bọc, chở che những đứa con từ mọi miền đất nước tìm về. Cùng với cấu trúc ấy là những dòng nước chảy róc rách từ trong lòng khối đá, tượng trưng cho tình mẫu tử dạt dào, trong trẻo và mát lành như dòng suối nguồn không bao giờ vơi cạn.

Chiến tranh đã lùi xa, những hố bom năm xưa nay đã liền sẹo và phủ xanh màu cỏ. Mẹ Thứ cùng bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khác cũng đã về với cõi người hiền, đoàn tụ cùng các con, các cháu. Nhưng bức tượng đài mang dáng hình của Mẹ tại ngọn núi Cấm Quảng Nam vẫn sẽ mãi sừng sững đứng đó. Đứng trước tượng đài vĩ đại ấy, mỗi người Việt Nam hôm nay dường như đều thấy lòng mình chùng xuống, rưng rưng niềm biết ơn vô hạn. Sự hy sinh của Mẹ không chỉ dệt nên dáng hình rực rỡ của giang sơn, mà còn thắp sáng ngọn lửa đạo lý "uống nước nhớ nguồn", nhắc nhở chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với cái giá của hòa bình, độc lập.