MẸ NGUYỄN THỊ THỨ – HUYỀN THOẠI BẤT TỬ

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Năm 18 tuổi, Mẹ kết duyên cùng ông Lê Tự Trị. Hai năm sau, Mẹ sinh người con đầu lòng là chị Lê Thị Trị (còn gọi là Hai Trị).

Cuộc đời Mẹ gắn liền với những năm tháng lam lũ, nghèo khó nhưng chan chứa tình yêu nước sâu nặng. Mẹ sinh và nuôi dưỡng 12 người con, gồm 1 con gái và 11 con trai. Khi Tổ quốc lâm nguy, theo tiếng gọi thiêng liêng của non sông, Mẹ đã lần lượt động viên 9 người con trai lên đường ra chiến trường. Người con gái lớn ở lại cùng Mẹ bám trụ quê hương, vừa sản xuất, vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ, du kích chiến đấu bảo vệ làng xóm.

Không có nỗi đau nào có thể đo đếm được khi 9 người con trai, 2 cháu ngoại và 1 người con rể của Mẹ lần lượt hy sinh trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.

Mất mát đầu tiên đến vào ngày 18/6/1948, người con trai thứ hai của Mẹ – chiến sĩ giao liên Lê Tự Xuyến – bị thực dân Pháp bắn ngay tại đầu làng khi đang làm nhiệm vụ. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì ngày 5/10/1948, người con Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi tải thương; chỉ 10 ngày sau, Lê Tự Hàn Em tiếp tục ngã xuống trong một trận chống càn. Chỉ trong vòng bốn tháng, Mẹ mất ba người con. Đầu tháng 4/1954, người con Lê Tự Lem, vừa tròn 20 tuổi, hy sinh khi chiến đấu trong đội bộ đội huyện.

Nấm mồ này chưa kịp phủ xanh cỏ, Mẹ lại phải tiễn thêm những người con khác. Mỗi lần nhận tin dữ, Mẹ chỉ biết cắn răng khóc thầm. Đau thương không làm Mẹ gục ngã, trái lại càng hun đúc ý chí kiên cường, tiếp tục động viên những người con còn lại lên đường chiến đấu. Những đêm dài sau mỗi lần tiễn con, Mẹ thao thức, trằn trọc trong nỗi nhớ thương và lo lắng khôn nguôi.

Ở hậu phương, từ thời chống thực dân Pháp đến kháng chiến chống đế quốc Mỹ, khu vườn nhà Mẹ luôn tồn tại năm căn hầm bí mật dưới bụi tre, gốc mít – nơi Mẹ cùng con gái nuôi giấu hàng nghìn lượt cán bộ, bộ đội và du kích. Trên miệng hầm, Mẹ trồng cỏ để ngụy trang và làm thức ăn cho bò. Khi yên tĩnh, hai mẹ con mở hé cửa hầm cho người bên dưới dễ thở; hễ có động, Mẹ lại giả vờ dắt bò, cắt cỏ để che mắt địch và chỉnh sửa lớp ngụy trang.

Tháng 9/1966, người con Lê Tự Nự hy sinh. Năm 1972, Mẹ tiếp tục tiễn hai người con là Lê Tự Mười và Lê Tự Trịnh. Năm 1974, người con Lê Tự Thịnh – Đại đội trưởng bộ đội tại Duy Xuyên – ngã xuống trong một trận công đồn. Đau đớn nhất là ngày 30/4/1975, đúng 9 giờ sáng, người con trai cả Lê Tự Chuyển, chiến sĩ biệt động Sài Gòn, hy sinh trên cầu Rạch Chiếc – chỉ vài giờ trước khi khúc khải hoàn ca chiến thắng vang lên, đất nước hoàn toàn thống nhất.

Ba mươi năm kháng chiến trường kỳ đã để lại trong cuộc đời Mẹ nỗi đau không gì bù đắp: chín người con ra đi mà không một ai trở về.

Không chỉ vậy, người con rể Ngô Tường – tham gia cách mạng từ thời chống Pháp – bị bắt năm 1956. Dù bị tra tấn dã man, ông vẫn kiên trung không khai báo và hy sinh sau những trận đòn tra khảo, thi thể được chôn tại bãi cát Cẩm Hà (Hội An).

Hai cháu ngoại của Mẹ là Ngô Thị Cúc và Ngô Thị Điểu cũng sớm tham gia cách mạng. Năm 1973, chị Ngô Thị Cúc hy sinh trong chuyến công tác vào vùng địch hậu. Tháng 8/1970, chị Ngô Thị Điểu bị lính Mỹ bắt đưa đi tra hỏi và đã qua đời trước khi kẻ thù khai thác được bất cứ thông tin nào.

Với những hy sinh to lớn và sự cống hiến vô bờ cho Tổ quốc, ngày 17/12/1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Thứ là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam. Tên tuổi Mẹ đã trở thành huyền thoại bất tử, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về giá trị của độc lập, hòa bình – được đánh đổi bằng máu xương và tình mẫu tử thiêng liêng.