MẸ NGUYỄN THỊ THỨ: HUYỆN THOẠI CỦA SỰ HY SINH THẦN THÁNH VÀ KHÁT VỌNG ĐỘC LẬP
Lần lượt tiễn 9 người con ruột, 1 người con rể và 2 cháu ngoại ra chiến trường để rồi không một ai trở về, Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (Quảng Nam) đã trở thành biểu tượng vĩnh hằng của sự hy sinh thầm lặng, tột cùng nỗi đau nhưng ngời sáng ý chí kiên cường vì độc lập của dân tộc.
Mẹ Thứ lặng lẽ bên mâm cơm ngạt ngào hương khói tưởng niệm các con. Nguồn: Công an
Mảnh đất Quảng Nam và 12 lần nuốt lệ tiễn người thân
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – vùng đất dải đất miền Trung khúc ruột chịu nhiều đau thương, khốc liệt nhất qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Giống như bao người phụ nữ Việt Nam chân đất áo nâu, cuộc đời Mẹ Thứ gắn liền với ruộng đồng, xóm làng. Nhưng khi chiến tranh ập đến, ngôi nhà nhỏ của Mẹ trở thành nơi gửi gắm niềm tin cách mạng. Mẹ không chỉ làm hậu phương vững chắc mà còn lần lượt tiễn từng người con – từng khúc ruột của mình – lên đường đánh giặc.
Từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Mẹ Thứ đã lần lượt dứt áo tiễn 9 người con trai ruột, 1 người con rể và 2 người cháu ngoại ra mặt trận. Lần lượt từng lá thư báo tử dồn dập gửi về:
Con trai Võ Căn (hy sinh năm 1948)
Con trai Võ Xót (hy sinh năm 1948)
Con trai Võ Mới (hy sinh năm 1948)
Con trai Võ Tấn Phán (hy sinh năm 1956)
Con trai Võ Lễ (hy sinh năm 1956)
Con trai Võ Hải (hy sinh năm 1958)
Con trai Võ Liêm (hy sinh năm 1966)
Con trai Võ Mười (hy sinh năm 1972)
Con trai Võ Thịnh (hy sinh năm 1975)
Đau thương tột cùng rơi vào ngày 30/4/1975 – ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước vỡ òa trong niềm vui thống nhất. Nhưng với Mẹ Thứ, đó cũng là ngày Mẹ nhận lá thư báo tử cuối cùng của người con trai Võ Thịnh, người đã ngã xuống ngay trên ngưỡng cửa hòa bình. 12 người thân yêu nhất của Mẹ đã mãi mãi không trở về.
Ngọn đèn trong đêm và căn hầm bí mật nuôi giấu cán bộ
Sự hy sinh của Mẹ Thứ không chỉ dừng lại ở việc dâng hiến những người con cho Tổ quốc. Giữa vùng địch hậu bị bao vây, càn quét gắt gao, Mẹ Thứ còn là một chiến sĩ cách mạng thầm lặng.
Trong vườn nhà Mẹ có 5 căn hầm bí mật. Suốt những năm tháng chiến tranh gian khổ, Mẹ cùng người con gái đầu (bà Võ Thị Cúc) nuôi giấu hàng trăm lượt cán bộ, bộ đội, du kích.
Ngọn đèn canh gác: Đêm đêm, Mẹ Thứ ngồi bên ngọn đèn dầu ngọn bấc nhỏ, giả vờ quay sợi, may vá để làm nhiệm vụ cảnh giới. Hễ có bóng dáng quân địch đi càn, Mẹ lập tức thổi tắt đèn hoặc dịch chuyển vị trí ngọn đèn làm hiệu cho cán bộ dưới hầm trú ẩn an toàn.
Mâm cơm nhường áo: Dù gia cảnh thiếu ăn, phải ăn khoai ăn sắn, Mẹ vẫn chắt chiu từng hạt gạo, giấu từng lon mắm để tiếp tế cho bộ đội dưới lòng đất.
Biết bao lần nhà Mẹ bị địch đốt phá, biết bao lần Mẹ bị bắt bớ, tra tấn dã man để ép khai ra hầm bí mật, nhưng trước họng súng kẻ thù, Mẹ vẫn một mực giữ vững khí tiết, bảo vệ an toàn cho lực lượng cách mạng đến ngày toàn thắng.
Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng lấy nguyên mẫu từ Mẹ Nguyễn Thị Thứ. Nguồn: Green SM
Bức tượng đài vĩnh hằng trong lòng dân tộc
Năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình ảnh Mẹ ngồi trầm ngâm bên mâm cơm với 9 bộ bát đĩa xới sẵn để đợi các con trở về đã trở thành khoảnh khắc lay động hàng triệu trái tim, làm bàng hoàng cả những du khách và nhà báo quốc tế khi chứng kiến.
Năm 2010, Mẹ Thứ thanh thản về với các con ở tuổi 106. Để tri ân và ghi nhớ công ơn trời biển của Mẹ cùng hàng vạn Mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp mọi miền đất nước, Nhà nước đã xây dựng Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại đỉnh núi Cấm (TP. Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) với nguyên mẫu hình tượng chính là Mẹ Nguyễn Thị Thứ.
Tượng đài Mẹ Thứ không chỉ là một công trình nghệ thuật kiến trúc đồ sộ, mà còn là bản anh hùng ca bằng đá tạc vào không gian:
Chiều rộng mở ra như cánh tay Mẹ ôm trọn các con vào lòng.
Dòng nước chảy từ ngực Mẹ biểu tượng cho nguồn sữa ngọt ngào và tình yêu thương vô bờ bến đã nuôi dưỡng bao thế hệ anh hùng.
Tình mẹ – Cội nguồn sức mạnh Việt Nam
Cuộc đời của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ chính là minh chứng sống động nhất cho học thuyết: Sức mạnh chiến thắng kẻ thù xâm lược của dân tộc Việt Nam không chỉ nằm ở vũ khí, mà nằm ở lòng yêu nước và sự hy sinh vô bờ bến của những người Mẹ.
Lịch sử sẽ mãi khắc ghi tên Mẹ – người Mẹ đã nuốt nỗi đau riêng vào lòng để dâng hiến trọn vẹn cho niềm vui chung của dân tộc, trở thành tượng đài vĩnh cửu về tình mẫu tử và lòng kiên trung bất khuất của người phụ nữ Việt Nam.
