MẸ NGUYỄN THỊ THỨ – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT TRONG HÀNH TRÌNH GIỮ NƯỚC
MẸ NGUYỄN THỊ THỨ – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT TRONG HÀNH TRÌNH GIỮ NƯỚC
1. Ngọn lửa từ mái nhà tranh xứ Quảng
Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng những mùa xuân không trở lại của hàng triệu bà mẹ Việt Nam. Trong mạch nguồn thiêng liêng ấy, mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904–2010), quê thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (cũ) nay thuộc phường An Thắng TP Đà Nẵng, hiện lên như một ngọn lửa không tắt của hành trình giữ nước. Từ một mái nhà tranh cát trắng xứ Quảng, mẹ đã hiến dâng cho Tổ quốc chín người con trai, hai cháu ngoại và một con rể – mười hai liệt sĩ từ một gia đình. Đó không chỉ là nỗi đau tột cùng của một người mẹ, mà còn là biểu tượng bất tử của lòng yêu nước, của sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại.
2. “Còn nước thì còn nhà” – Lời tiễn con ra trận
Sinh ra và lớn lên giữa miền Trung nắng gió, mẹ Nguyễn Thị Thứ sớm thấm thía sự nhọc nhằn của kiếp người nông dân. Mười tám tuổi, mẹ nên duyên với ông Lê Tự Trị, một người hiền lành, chất phác. Mười hai lần sinh nở là mười hai lần mẹ đón niềm vui làm mẹ xen lẫn nỗi lo cơm áo. Cuộc sống lam lũ trôi qua bình lặng cho đến khi chiến tranh ập đến. Thực dân Pháp tái xâm lược, khói lửa lan về từng làng quê, ông Trị và các con trai lần lượt gia nhập du kích. Trước hiên nhà lợp rơm xứ Quảng, mẹ nhẹ tay buộc khăn cho con, không nước mắt, chỉ dặn một câu giản dị mà thiêng liêng: “Còn nước thì còn nhà.”
3. Mười hai lần nhận giấy báo tử – Nỗi đau hóa thành bất khuất
Từ đó, từng người con của mẹ ra đi và không trở lại. Năm 1948, người con thứ ba Lê Tự Xuyến hy sinh khi làm nhiệm vụ giao liên. Chưa đầy mười ngày sau, Lê Tự Hàn ngã xuống trên đường tải thương. Người con thứ năm Lê Tự Hãn tiếp tục hy sinh trên mặt trận Điện Bàn. Đầu tháng 4 năm 1954, Lê Tự Lem, người con thứ sáu, ra đi khi mới tròn hai mươi tuổi. Năm 1966, Lê Tự Nự hy sinh tại chiến trường Khu 5. Mùa hè đỏ lửa 1972, hai người con Lê Tự Mười và Lê Thượng Trịnh cùng ngã xuống. Mẹ từng khấp khởi chờ ngày người con trai cả Lê Tự Truyện trở về khi chiến dịch giải phóng Sài Gòn bước vào hồi kết. Nhưng khoảng 9 giờ sáng ngày 30/4/1975, anh Truyện – chiến sĩ tham gia tiến công vào nội đô – đã anh dũng hy sinh ngay cửa ngõ Sài Gòn, chỉ vài giờ trước thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất.
Không chỉ các con, con rể của mẹ – ông Ngô Tường – cũng bị giặc Pháp tra tấn đến kiệt sức và qua đời năm 1956. Hai cháu ngoại Ngô Thị Cúc và Ngô Thị Điều lần lượt hy sinh trong những năm 1973 và 1974, khi tuổi đời còn rất trẻ. Mỗi tờ giấy báo tử là một nhát dao cứa sâu vào trái tim người mẹ. Nhưng mẹ không gục ngã. Mẹ nén đau thương, nuốt nước mắt vào trong, âm thầm biến mất mát thành nghị lực, biến đau đớn thành ngọn lửa tiếp sức cho kháng chiến.
4. Người mẹ nơi hậu phương – Pháo đài sống của cách mạng
Không chỉ tiễn con ra trận, mẹ Nguyễn Thị Thứ còn trực tiếp trở thành “pháo đài sống” nơi hậu phương. Trong khu vườn nhỏ, mẹ cùng con gái bí mật đào những căn hầm sâu, nguỵ trang dưới bụi tre và gốc mít. Nơi ấy, cán bộ Khu 5 họp bàn công việc, thương binh trú ngụ, vũ khí được cất giấu trước giờ xuất kích. Khi địch càn quét, mẹ khoác nón lá, giả vờ chăn bò để xóa dấu vết cửa hầm. Đêm xuống, bên ngọn đèn dầu leo lét, mẹ khâu vá áo trận, gói cơm nắm, rang muối vừng tiếp tế cho bộ đội. Dẫu ba khăn tang liên tiếp phủ lên mái tóc bạc, mẹ vẫn nhắn nhủ các con nơi tiền tuyến: “Mẹ còn đất quê, còn cách mạng, các con đừng chùn bước.”
Tết Mậu Thân 1968, pháo sáng xé nát bầu trời Điện Bàn, mẹ lặng lẽ nhìn về phía chiến trường. Hè đỏ lửa 1972, khi nhận tin hai con hy sinh, mẹ lịm đi rồi tỉnh lại, chỉ dặn con gái: “Lo hương khói cho anh, rồi tiếp tục nuôi quân.” Ngôi nhà lá của mẹ trở thành một “đài tưởng niệm” thu nhỏ, nơi những di ảnh liệt sĩ song hành cùng ý chí bất khuất của một người mẹ Việt Nam.
5. Tổ quốc khắc ghi – Người mẹ bước vào bất tử
Sự hy sinh của mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được Tổ quốc ghi nhận. Năm 1994, mẹ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Năm 2009, Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng trên núi Cấm (Tam Kỳ, Quảng Nam) được xây dựng theo nguyên mẫu gương mặt mẹ – trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng mẹ Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến. Ngày 10/12/2010, mẹ từ giã cõi đời ở tuổi 106. Lễ tang giản dị, nhưng dòng người từ già đến trẻ, từ học sinh đến chiến sĩ lặng lẽ tiễn đưa, như một lời tri ân sâu nặng đối với người mẹ đã cho đi tất cả.
6.Ngọn lửa còn cháy – Di sản tinh thần cho hôm nay và mai sau
Cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ là một thiên anh hùng ca khắc bằng máu và nước mắt, soi rọi chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Ngọn lửa trong tim mẹ đã đốt cháy mọi sợ hãi, thắp sáng niềm tin và để lại di sản tinh thần bất tử cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Tri ân mẹ không thể dừng ở xúc cảm, mà phải được hóa thành hành động: sống có lý tưởng, học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, sẵn sàng dấn thân khi Tổ quốc cần.
Ngọn lửa ấy – ngọn lửa mẹ Nguyễn Thị Thứ – vẫn cháy âm ỉ trong mỗi mùa xuân hòa bình, nhắc nhở chúng ta trân trọng độc lập, giữ gìn non sông và sống sao cho xứng đáng với những hy sinh đã làm nên hình hài đất nước Việt Nam hôm nay.
