Mẹ Nguyễn Thị Thứ – Người mẹ của những anh hùng

Ở mảnh đất đầy nắng gió Quảng Nam, có một người mẹ đã sống trọn hơn một thế kỷ đời người, lặng lẽ mà vĩ đại. Đó là Nguyễn Thị Thứ – người mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.

Ngày những người con lần lượt khoác ba lô ra trận, mẹ Thứ chỉ lặng lẽ chuẩn bị cho con từng nắm cơm, từng manh áo. Mẹ không khóc trước mặt con. Mẹ chỉ dặn:

“Các con đi giữ nước, ráng sống cho xứng đáng với quê hương.”

Nhưng chiến tranh đâu có hiền lành. Hết giấy báo tử này đến giấy báo tử khác được gửi về. Mỗi lần nhận tin dữ, tim mẹ như thắt lại. Có người hỏi:

“Bà có đau không khi mất quá nhiều con như vậy?”

Mẹ chỉ nhẹ nhàng đáp:

“Đau chứ… nhưng đất nước còn đau hơn.”

Nguyễn Thị Thứ (1904 – 10 tháng 12 năm 2010) là người được Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Bà sinh tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng).

Bà có chồng, 9 người con trai, một con rể và 2 cháu ngoại là liệt sĩ, là người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất trong cả hai cuộc chiến tranh chống Pháp chống Mỹ kéo dài gần 30 năm (từ năm 1948 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975).

Chồng bà mất sớm, một mình bà tần tảo nuôi con giữa hoàn cảnh chiến tranh ác liệt. Dù biết con ra đi có thể không trở về, bà vẫn động viên các con lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Những giấy báo tử liên tiếp gửi về là những mất mát không gì bù đắp được. Thế nhưng, bà chưa từng oán trách hay gục ngã trước số phận. Bà luôn tin rằng sự hy sinh của các con là vì độc lập, tự do của dân tộc.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nguyễn Thị Thứ lần lượt nhận 9 giấy báo tử của các con. Nỗi đau ấy tưởng như không gì có thể bù đắp, nhưng giữa mất mát chồng chất, bà vẫn âm thầm góp sức cho cách mạng bằng tất cả lòng can đảm của một người mẹ yêu nước.

Ngay trong khu vườn nhỏ của gia đình, bà đã cùng con gái đầu là Lê Thị Trị đào 5 hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích thuộc Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Những căn hầm ấy nằm sâu dưới lòng đất, được ngụy trang khéo léo để tránh sự phát hiện của quân đối phương.

Trên miệng hầm, bà thả hàng chục con bò ăn cỏ ngay trong vườn. Đàn bò vừa che mắt kẻ địch, vừa tạo nên vẻ bình thường của một gia đình nông dân lam lũ. Khi không có động tĩnh, hai mẹ con bà mở hé cửa hầm cho những người bên dưới có thêm không khí để thở. Nhưng chỉ cần nghe tiếng động lạ hay thấy bóng quân địch, bà lại bình tĩnh giả vờ đi coi bò, khéo léo chỉnh sửa, ngụy trang lại miệng hầm như chưa từng có điều gì xảy ra.

Những việc làm ấy vô cùng nguy hiểm. Nếu bị phát hiện, không chỉ những cán bộ trong hầm mà cả gia đình bà cũng có thể bị bắt bớ, tra tấn, thậm chí mất mạng. Thế nhưng, người mẹ ấy chưa bao giờ lùi bước. Với bà, bảo vệ cách mạng cũng chính là bảo vệ tương lai của đất nước – tương lai mà các con bà đã hy sinh để gìn giữ.

Giữa bom đạn chiến tranh, hình ảnh người mẹ già lặng lẽ chăm bò trên mảnh vườn quê đã trở thành một tấm lá chắn thầm lặng cho biết bao chiến sĩ. Đó không chỉ là sự thông minh, dũng cảm mà còn là biểu hiện sâu sắc của lòng yêu nước và đức hy sinh cao cả.

Suốt hơn một thế kỷ sống giữa bao biến động của đất nước, mẹ đã trải qua nỗi đau mà không người mẹ nào mong muốn: tiễn chồng, tiễn con, tiễn cháu ra đi và mãi mãi không trở về. Chín người con trai, một con rể và hai cháu ngoại lần lượt ngã xuống trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Mỗi tờ giấy báo tử gửi về là một nhát dao cứa vào tim người mẹ già. Nhưng giữa tận cùng đau thương ấy, mẹ vẫn lặng lẽ chịu đựng, vẫn giữ trọn niềm tin vào ngày đất nước hòa bình.

Người ta kể rằng mẹ ít khi khóc trước mặt mọi người. Mẹ hiểu rằng sự hy sinh của các con không vô nghĩa. Đó là cái giá phải trả để thế hệ sau được sống trong độc lập, để những cánh đồng quê hương không còn tiếng bom rơi đạn nổ. Chính sự mạnh mẽ âm thầm ấy đã làm nên tầm vóc lớn lao của một người mẹ bình dị.

Sau ngày đất nước thống nhất, mẹ sống giản dị trong ngôi nhà nhỏ nơi quê hương Quảng Nam. Mẹ trở thành biểu tượng thiêng liêng của hàng vạn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình tượng của mẹ được chọn làm nguyên mẫu cho Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng, như một lời tri ân sâu sắc của Tổ quốc đối với những người mẹ đã hiến dâng những điều quý giá nhất của đời mình.

Cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Thứ khép lại vào năm 2010, nhưng câu chuyện về mẹ vẫn còn mãi. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng một gia đình, mà là câu chuyện về lòng yêu nước, về đức hy sinh cao cả và về sức mạnh phi thường của tình mẫu tử Việt Nam.