Mẹ Nguyễn Thị Thứ – Người mẹ tiễn chín người con ra trận

Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại làng Thanh Quýt, một vùng quê giàu truyền thống yêu nước ở Quảng Nam. Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng chiến tranh kéo dài, khi quê hương trở thành chiến trường ác liệt của cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Mẹ lập gia đình với ông Lê Tự Trị và sinh tổng cộng 12 người con, gồm 11 con trai và 1 con gái. Trong hoàn cảnh đất nước bị chiến tranh tàn phá, các con trai của mẹ lần lượt tham gia lực lượng kháng chiến. Người con gái duy nhất ở lại quê hương vừa chăm sóc mẹ, vừa tham gia phục vụ cách mạng.

Năm 1948, người con trai đầu tiên của mẹ hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Chỉ trong thời gian ngắn sau đó, những người con khác của mẹ cũng lần lượt ngã xuống trên nhiều chiến trường khác nhau. Tin báo tử liên tiếp được gửi về ngôi nhà nhỏ ở Thanh Quýt. Mỗi lần nhận giấy báo tử, mẹ lặng lẽ thắp nén hương lên bàn thờ, nén đau thương để tiếp tục động viên những người còn sống làm tròn nhiệm vụ với đất nước.

Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc, đất nước tạm thời chia cắt. Một lần nữa, chiến tranh lại bao trùm quê hương Quảng Nam. Những người con còn lại của mẹ tiếp tục lên đường tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nỗi đau chưa nguôi thì những tờ giấy báo tử tiếp tục trở về.

Đến khi chiến tranh kết thúc, 9 người con trai, 1 người con rể và 2 cháu ngoại của mẹ đều đã hy sinh vì độc lập của Tổ quốc. Gia đình mẹ trở thành một trong những gia đình có số lượng thân nhân hy sinh nhiều nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại.

Theo lời kể của người thân và những người từng sống cùng quê, dù phải chịu nỗi đau quá lớn, mẹ Nguyễn Thị Thứ hiếm khi than khóc trước mặt mọi người. Mẹ vẫn chăm sóc bàn thờ các con, lao động hằng ngày và luôn căn dặn con cháu phải sống lương thiện, yêu nước và đoàn kết. Chính sự bình dị ấy khiến hình ảnh của mẹ trở nên gần gũi nhưng vô cùng cao cả.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình ảnh của mẹ không chỉ đại diện cho riêng gia đình mình mà còn trở thành biểu tượng của hơn một trăm nghìn bà mẹ Việt Nam đã hiến dâng những người thân yêu nhất cho độc lập dân tộc.

Khi Quảng Nam xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng, chân dung của Nguyễn Thị Thứ được lựa chọn làm nguyên mẫu. Công trình được khánh thành năm 2015 tại núi Cấm, thành phố Tam Kỳ và là tượng đài về Mẹ Việt Nam Anh hùng có quy mô lớn nhất cả nước. Hình tượng người mẹ nhìn ra biển lớn mang ý nghĩa tôn vinh sự hy sinh của tất cả các bà mẹ Việt Nam trong chiến tranh.

Ngày 10 tháng 12 năm 2010, mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời, hưởng thọ 106 tuổi (theo năm sinh 1904). Sự ra đi của mẹ khép lại một cuộc đời đầy mất mát nhưng cũng đầy nghị lực. Đến hôm nay, tên tuổi mẹ vẫn được nhắc đến trong sách lịch sử, các bảo tàng và những chương trình giáo dục truyền thống như biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và sức mạnh tinh thần của người phụ nữ Việt Nam.