Mẹ Nguyễn Thị Thứ: Tượng đài bất tử của Người Mẹ Việt Nam (1904 - 2010)

Lịch sử chiến tranh Việt Nam không chỉ có những người lính cầm súng, mà còn có những người mẹ gánh chịu nỗi đau tận cùng của nhân loại. Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ, quê ở Điện Bàn, Quảng Nam, chính là biểu tượng vĩ đại nhất, thiêng liêng nhất cho sự hy sinh vô bờ bến của hậu phương miền Nam. Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, vườn nhà mẹ luôn có 5 hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ cách mạng, bất chấp đồn bót giặc bủa vây xung quanh.

Thế nhưng, sự cống hiến lớn lao nhất của mẹ lại là núm ruột của chính mình. Mẹ đã 9 lần tiễn các con trai ra chiến trường, và cả 9 lần mẹ phải nhận giấy báo tử. Không chỉ vậy, một người con rể và hai cô cháu gái ngoại của mẹ cũng đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc. Chín người con trai, từ người con cả hy sinh năm 1948 trong kháng chiến chống Pháp, đến những người con út ngã xuống trong kháng chiến chống Mỹ, đã lần lượt biến thành những "bức tượng đồng" trong trái tim người mẹ.

Mỗi lần nghe tin một người con hy sinh, mẹ Thứ lại cắn răng nuốt nước mắt vào trong, âm thầm đào hầm rộng hơn để đón các chiến sĩ khác về nuôi giấu, bởi với mẹ, bộ đội cũng như con đẻ của mình. Hơn nửa thế kỷ chờ đợi và đau thương, những giọt nước mắt của mẹ dường như đã lặn vào trong huyết quản, hóa thành sức mạnh kiên cường của cả một dân tộc. Hình ảnh người mẹ Quảng Nam móm mém, lưng còng, ngồi lặng lẽ bên mâm cơm với 9 chiếc bát rỗng và 9 đôi đũa trong những ngày giỗ chung đã trở thành nỗi ám ảnh và niềm tự hào tột độ. Ngày nay, chân dung Mẹ Thứ đã được lấy làm nguyên mẫu để xây dựng Tượng đài Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng quy mô nhất cả nước tại tỉnh Quảng Nam.