Mẹ Nguyễn Thị Tua và chuyến ghe cuối cùng trên dòng Rạch Kè

Trong những năm kháng chiến, có những người mẹ vừa lao động nuôi gia đình, vừa âm thầm trở thành chỗ dựa của cách mạng. Mẹ Nguyễn Thị Tua là một người như thế. Mẹ đã dành cả tuổi trẻ để nuôi con, che chở cán bộ, tiếp tế lương thực cho lực lượng kháng chiến và cuối cùng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Người phụ nữ miền quê sớm gắn bó với cách mạng

Mẹ Nguyễn Thị Tua sinh năm 1915, quê tại xã Định Hòa, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương; sau khi lập gia đình, Mẹ sinh sống tại ấp Bốn Phú, xã Trung An, huyện Củ Chi, nay thuộc TP. Hồ Chí Minh. Mẹ xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống gắn với ruộng rẫy và buôn bán để nuôi gia đình.

Năm 20 tuổi, Mẹ lập gia đình. Trong những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, Mẹ vừa lao động nuôi 5 người con, vừa tham gia các hoạt động hỗ trợ cách mạng.

Gia đình Mẹ trở thành một cơ sở cách mạng đáng tin cậy, thực hiện việc nuôi giấu cán bộ và tiếp tế lương thực, nhu yếu phẩm cho lực lượng kháng chiến.

Đó là những công việc tưởng chừng bình dị nhưng luôn đặt người thực hiện trước nguy cơ bị địch phát hiện, bắt giữ và sát hại.

Năm người con cùng đi theo con đường cách mạng

Không chỉ bản thân Mẹ tham gia phục vụ kháng chiến, những người con của Mẹ cũng lần lượt bước vào con đường cách mạng.

Theo tư liệu, cả 5 người con của Mẹ đều tham gia cách mạng, trực tiếp chiến đấu hoặc phục vụ sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Người chồng của Mẹ là Liệt sĩ Hồ Văn Kiểm, còn được biết với bí danh Tám Đầu Bạc. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ thời kháng chiến chống Pháp, từng giữ chức Bí thư Chi bộ xã Trung An và sau đó hy sinh năm 1970.

Người con trai của Mẹ, Liệt sĩ Hồ Văn Hát, là du kích xã Trung An và hy sinh năm 1968.

Những người con còn lại như Nguyễn Văn Dậm, Hồ Ngọc Lan và Hồ Văn Kiên cũng tham gia cách mạng, phục vụ trong quân đội hoặc công tác tại các cơ quan Nhà nước sau ngày đất nước thống nhất.

Gia đình Mẹ vì thế đã có nhiều thế hệ trực tiếp đóng góp cho cách mạng.

Chuyến ghe cuối cùng trên sông Rạch Kè

Ngày 2/10/1950, Mẹ Nguyễn Thị Tua thực hiện một nhiệm vụ quen thuộc: vận chuyển lương thực và nhu yếu phẩm để nuôi dưỡng thương binh.

Chiếc ghe của Mẹ đi trên sông Rạch Kè, thuộc khu vực ấp Bốn Phú, xã Trung An.

Nhưng lần này, chuyến ghe không thể trở về.

Địch tổ chức phục kích và nổ súng. Chiếc ghe bị bắn chìm giữa dòng sông. Mẹ Nguyễn Thị Tua anh dũng hy sinh khi mới 35 tuổi.

Mẹ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại những người con và một gia đình đã gắn bó sâu sắc với cách mạng.

Chuyến ghe cuối cùng ấy cũng trở thành dấu mốc bi thương trong cuộc đời Mẹ — một người phụ nữ đã hy sinh ngay trong lúc đang làm nhiệm vụ tiếp tế cho những người bị thương.

Một gia đình chịu nhiều mất mát

Mẹ Nguyễn Thị Tua hy sinh năm 1950, nhưng chiến tranh tiếp tục kéo dài và gia đình Mẹ lại tiếp tục chịu những mất mát.

Người chồng Hồ Văn Kiểm hy sinh năm 1970.

Người con trai Hồ Văn Hát hy sinh năm 1968.

Hai người thân yêu nhất của Mẹ cũng lần lượt nằm lại trong những năm tháng chiến tranh.

Những hy sinh ấy nối tiếp nhau qua nhiều năm, tạo nên câu chuyện về một gia đình mà gần như cả cuộc đời đã gắn với sự nghiệp cách mạng.

Danh hiệu cao quý dành cho người mẹ

Sau nhiều năm, những đóng góp và hy sinh của Mẹ Nguyễn Thị Tua được Nhà nước ghi nhận.

Ngày 17/1/2002, Chủ tịch nước đã truy tặng Mẹ Nguyễn Thị Tua danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Danh hiệu ấy là sự tri ân đối với Mẹ và gia đình — nơi người mẹ hy sinh khi đang vận chuyển lương thực cho thương binh, người chồng và người con cũng lần lượt hy sinh, còn những người con khác tiếp tục đóng góp cho đất nước.

Người mẹ của một gia đình cách mạng

Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Tua chỉ kéo dài 35 năm, nhưng những năm tháng ấy đã in dấu một thời kỳ đặc biệt của lịch sử dân tộc.

Mẹ không phải một vị tướng hay một người chỉ huy trên chiến trường. Mẹ là một người phụ nữ làm ruộng, buôn bán, nuôi con và âm thầm phục vụ cách mạng. Nhưng chính những công việc ấy đã góp phần duy trì lực lượng kháng chiến trong những năm tháng gian khó.

Từ việc nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, đến chuyến ghe cuối cùng bị địch phục kích trên sông Rạch Kè, cuộc đời Mẹ cho thấy sự đóng góp của những người dân bình thường đối với cuộc kháng chiến.

Mẹ Nguyễn Thị Tua đã nằm lại khi mới 35 tuổi. Nhưng từ dòng Rạch Kè năm ấy, câu chuyện về người mẹ Củ Chi đã tiếp tục được lưu giữ qua các thế hệ — như một lời nhắc rằng phía sau những thắng lợi của cách mạng là biết bao con người bình dị đã âm thầm dâng hiến cả tuổi trẻ và tính mạng cho Tổ quốc.