MẸ NHU VÀ BẢY DŨNG SĨ THANH KHÊ
Con hẻm nhỏ, đường Trần Cao Vân hôm nay lúc nào cũng nhộn nhịp. Nhưng ít ai ngờ rằng, hơn nửa thế kỷ trước, trong con hẻm nhỏ này tồn tại một ngôi nhà bình dị đã trở thành lá chắn thầm lặng của cách mạng giữa lòng Đà Nẵng. Người tạo nên lá chắn ấy là Mẹ Lê Thị Dảnh – bà con gọi là Mẹ Nhu. Dáng người nhỏ bé, đôi mắt hiền từ, nhưng bên trong là một ý chí cứng như thép.
Cách đây 55 năm, một “ngọn lửa cách mạng” đã gây tiếng vang lớn, đi vào lịch sử và tâm thức của nhân dân Đà Nẵng trong cuộc đấu tranh giải phóng quê hương, đó là “Chiến công mẹ Nhu và 7 dũng sĩ Thanh Khê”. Chiến công thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường, sự hi sinh cao cả vì sự nghiệp cách mạng của quân dân quận Nhì nói riêng và thành phố Đà Nẵng nói chung, góp phần tô đậm thêm truyền thống đấu tranh cách mạng của vùng đất Đà Nẵng anh hùng. Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa, những người làm nên chiến công ấy phần nhiều cũng không còn nhưng ký ức về những ngày tháng chiến đấu quên mình, về những người dũng sĩ đó vẫn không hề phai mờ và đọng lại trong tâm tưởng của nhiều người.
Năm 1967, khi chiến tranh leo thang, Mẹ âm thầm đào một căn hầm bí mật ngay trong nhà mình.
Không ai ngờ rằng dưới nền đất ấy, mỗi đêm lại có những chiến sĩ biệt động thành – 7 Dũng sĩ Thanh Khê – ẩn mình, nín thở chờ qua những giờ khắc sinh tử.
Mẹ chăm chút từng bữa ăn, từng chai nước, từng lời nhắn gửi. Ngôi nhà nhỏ trở thành căn cứ lõm ngay giữa vùng địch kiểm soát — nơi mà chỉ cần một sơ suất nhỏ, tất cả sẽ bị xóa sạch.
Một ngày cuối tháng 12/1968, cơ sở bị lộ. Lính địch bao vây ngôi nhà.
Chúng tra tấn Mẹ, bắt khai ra hầm bí mật. Chúng hùng hổ chĩa súng vào Mẹ Nhu, quát: “Con già, hầm bí mật ở đâu? Khai mau”. Mẹ bình tĩnh trả lời: “Tôi sống giữa thành phố, làm chi mà có hầm hố?”. Chúng nạt: “Con già nuôi Việt cộng mà còn cứng đầu hả?”. Mẹ vẫn khăng khăng: “Tôi không biết”. Chúng đánh Mẹ, Mẹ quát lại: “Nếu tôi nuôi cộng sản trong nhà thì các ông là quân ăn hại hay sao mà không biết?”. Chúng dọa bắn, Mẹ bảo: “Tao không có hầm hố chi hết, bay muốn bắn tao thì bắn!”. Không khai thác được gì ở Mẹ, chúng đã hèn nhát nổ súng vào người Mẹ. Mẹ ngã xuống ngay bên hầm bí mật. Máu của Mẹ đã đổ xuống để bảo vệ cho cuộc chiến đấu ngoan cường của các con mình.
Sau khi bắn Mẹ Nhu, các chiến sĩ chiến đấu quyết liệt, đánh trả lực lượng đông đảo của địch, đánh bật từng đợt tấn công của chúng, ngay cả khi chúng tăng cường quân chi viện và máy bay, xe tăng …
Kết quả trận đánh, 7 chiến sĩ ta đã tiêu diệt hơn 80 tên lính Mỹ ngụy, thu một số súng và đạn dược, làm kinh hoàng bọn giặc ngay giữa hang ổ thành phố của chúng.
Mẹ hy sinh — nhưng bí mật được giữ trọn. Cuộc đời Mẹ khép lại trong ánh lửa chiến đấu của những người con mà Mẹ chưa từng sinh ra, để lại tấm gương sáng muôn đời cho các thế hệ mai sau. Trận chiến đấu ngày 26-12-1968 của mẹ Nhu và 7 dũng sĩ Thanh Khê đi vào những trang sử chống Mỹ hào hùng của dân tộc, trở thành niềm tự hào chói lọi của quân dân Quảng Nam - Đà Nẵng anh hùng.
Hôm nay, khi đứng trước khu di tích Mẹ Nhu – 7 Dũng sĩ Thanh Khê, nhìn căn hầm nhỏ và bức tượng Mẹ mỉm cười, ta hiểu rằng:
Có những người bình dị nhưng đã viết nên những trang sử bằng chính cuộc đời mình.
Với mỗi đoàn viên, học sinh hôm nay, câu chuyện ấy nhắc nhở một điều giản dị mà thiêng liêng:
Dũng cảm không chỉ đến từ sức mạnh, mà đến từ trái tim biết sống vì người khác.
Trung kiên không chỉ là lời nói, mà là lựa chọn trong những khoảnh khắc khốc liệt nhất.
