MẸ NHU VÀ "BIỆT ĐỘNG TRONG LÒNG ĐẤT" THANH KHÊ
Câu chuyện về Mẹ Nhu (Lê Thị Dãnh) là một trong những huyền thoại sống động nhất về lòng dân Đà Nẵng — nơi mà mỗi căn nhà có thể trở thành một pháo đài và mỗi người mẹ hiền hậu đều có thể biến thành một chiến sĩ kiên cường.
1. Căn nhà nhỏ và những "đứa con" không cùng máu mủ
Vào những năm 1960, tại vùng cát trắng Thanh Khê (nay thuộc quận Thanh Khê, Đà Nẵng), có một gia đình nghèo làm nghề đánh cá và may thuê. Đó là nhà của mẹ Lê Thị Dãnh, thường gọi là mẹ Nhu (gọi theo tên con trai đầu).
Nhìn bên ngoài, đó chỉ là một mái nhà tranh vách đất bình thường như bao nhà khác. Nhưng ít ai biết rằng, ngay dưới chân giường ngủ của mẹ là một cửa hầm bí mật. Đây là nơi trú ẩn của đội Biệt động thành Đà Nẵng. Suốt nhiều năm ròng, mẹ Nhu vừa đi làm thuê, vừa đi chợ để nắm tình hình địch, vừa bí mật tiếp tế cơm nước, thuốc men cho các chiến sĩ. Đối với mẹ, những anh bộ đội ấy chính là con đẻ của mình, mẹ sẵn sàng hy sinh cả mạng sống để bảo vệ họ.
2. Trận chiến không cân sức ngày 26/12/1968
Đỉnh cao của câu chuyện diễn ra vào một buổi sáng mùa đông năm 1968. Do có kẻ phản bội chỉ điểm, quân Mỹ - Ngụy đã huy động một lực lượng khổng lồ gồm xe bọc thép, lính thủy đánh bộ phối hợp với cảnh sát dã chiến bao vây chặt khu vực nhà mẹ Nhu.
Chúng ập vào nhà, hò hét, tra tấn mẹ dã man để ép mẹ chỉ ra nơi giấu hầm bí mật. Mẹ Nhu lúc đó dù bị đánh đập đến hơi thở yếu ớt nhưng vẫn giữ một thái độ bình thản đến lạ lùng. Mẹ chỉ nói một câu duy nhất: "Tui không biết, các ông muốn làm gì thì làm!".
Khi thấy không thể khuất phục được mẹ bằng lời nói, kẻ thù đã hèn hạ nổ súng sát hại mẹ ngay tại sân nhà. Mẹ ngã xuống trên mảnh đất quê hương, máu mẹ thấm vào cát trắng, nhưng bí mật về cửa hầm vẫn được giữ kín đến phút cuối cùng.
3. Sự trỗi dậy từ lòng đất
Ngay khi mẹ Nhu ngã xuống, những "đứa con" biệt động từ dưới hầm bí mật đã bật nắp đất xông lên. Với lòng căm thù giặc tột độ vì chúng đã giết hại người mẹ của mình, 7 chiến sĩ biệt động đã chiến đấu vô cùng quả cảm.
Chỉ với súng ngắn và lựu đạn, họ đã đẩy lùi nhiều đợt tấn công của cả một tiểu đoàn địch có xe tăng yểm trợ. Trận chiến ấy đã đi vào lịch sử chiến tranh đô thị Việt Nam như một kỳ tích: 7 chiến sĩ diệt hơn 100 tên địch và phá hủy 3 xe bọc thép ngay giữa lòng thành phố Đà Nẵng. Họ đã chiến đấu để trả thù cho mẹ và để bảo vệ danh dự của những người con được mẹ che chở.
4. Tượng đài bất tử trên đường Điện Biên Phủ
Ngày nay, nếu bạn đi vào trung tâm thành phố Đà Nẵng qua trục đường Điện Biên Phủ, bạn sẽ thấy Tượng đài Mẹ Nhu sừng sững uy nghiêm. Tượng mẹ được tạc với tư thế dang tay che chở, phía dưới là hình ảnh các chiến sĩ biệt động đang xông lên chiến đấu.
Bức tượng được đúc từ vỏ đạn đồng của quân đội Mỹ thu gom sau chiến tranh — một sự mỉa mai cay đắng cho kẻ thù và là niềm tự hào kiêu hãnh của nhân dân Đà Nẵng.
Thông điệp từ câu chuyện của Mẹ: Câu chuyện về mẹ Nhu chính là minh chứng hùng hồn nhất cho luận điểm: "Thành trì vững chắc nhất là lòng dân". Khi lòng dân đã hướng về cách mạng, thì dù kẻ thù có vũ khí tối tân đến đâu cũng không thể xuyên thủng được ý chí của những người mẹ, người con Việt Nam.
