Mẹ Phạm Thị Ngõ – Cần mẫn tần tảo, nén đau thương dâng trọn chồng con cho đất nước.

BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG PHẠM THỊ NGÕ

Sinh năm: 1894

Quê quán: Lạc Nghiệp, Cà Ná, Thuận Nam

Có chồng và 2 con liệt sĩ: Huỳnh Tấn Ngộ (chồng); Huỳnh Tấn Thả; Huỳnh Lân

Trên quê hương Lạc Nghiệp - Phước Diệm, đạn bom địch đổ xuống rất ác liệt, cũng như bao người dân yêu nước khác, khi cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược, Mẹ Phạm Thị Ngõ cùng chồng và 2 con trai sớm giác ngộ đi theo cách mạng, nhằm giải phóng quê nhà.

Sinh ra trong một gia đình bán ngư, Mẹ Ngõ đã quen với nếp sống gian khổ, chịu thương chịu khó, khi lớn lên lập gia đình với ông Huỳnh Tấn Ngộ và sinh được 3 người con (2 trai, 1 gái). Được sự chỉ dẫn của tổ chức và cán bộ cách mạng, năm 1945 người con trai của Mẹ là anh Huỳnh Lân thoát ly.

Với đức tính cần mẫn và sáng dạ, Mẹ Ngõ đã học lỏm được nghề may. Trong thời gian chồng con ở mặt trận, Mẹ tần tảo may vá, làm thuê, kiếm củi... chăm lo gia đình, nuôi đứa con gái nhỏ và động viên những thanh niên còn lại sớm thoát ly để cùng bộ đội cụ Hồ đánh giặc, cứu nước.

Năm 1946, anh Huỳnh Lân bị địch bắt, vì anh là Tổ trưởng Tổ thanh niên nên có phần nhanh nhẹn hơn và chạy thoát được về tới Phan Rang, nhưng do bọn nội gián thấy anh lạnh lợi nên chúng quyết truy lùng và mấy ngày sau chúng đã tiêu - anh hy sinh khi vừa tròn 20 tuổi. Không tìm được xác con, Mẹ Ngô đau lòng lắm nhưng cố nén dòng nước mắt vào trong, vì Mẹ biết chỉ cần một tiếng khóc than của Mẹ sẽ liên lụy theo. Sau sự mất mát đó, năm 1947, một lần nữa Mẹ ngậm ngùi để chồng và đứa con còn lại của mình thoát ly, dù rằng Mẹ biết họ ra đi là một mất mát hơn nữa nhưng chắc chắn sẽ trả được thù nhà, nợ nước. Mẹ lại tiếp tục vượt bao hiểm nguy để tiếp tế cho chồng con, Mẹ xem đây là niềm vinh dự của gia đình. Nhưng chẳng bao lâu, một năm sau, trong trận càn quét, chúng bắt được một số cán bộ nằm vùng của ta, lần này chúng đem ra bãi biển hàng loạt, trong đó có 2 người thân của Mẹ. Biết chồng và con đã hy sinh nhưng Mẹ nén nỗi đau, đêm đến Mẹ mới dám ra nhìn mặt chồng con và cùng đồng đội tìm nơi chôn cất. Liệt sĩ Huỳnh Tấn Thả hy sinh khi đang làm nhiệm vụ du kích mật, tại xã Phước Diệm. Sau đó chúng càng đã tâm hơn, chúng đốt phá nhà cửa của những người mà chúng nghi ngờ là có liên quan với Việt cộng. Không còn nhà cửa, Mẹ cùng con gái nhỏ ở nhờ nhà hàng xóm, thời gian sau người thân và hàng xóm lắng giềng gom nhặt mỗi người một ít cây, lá để che tạm cho Mẹ mái nhà. Vừa mất chồng con, vừa mất nhà, Mẹ kiệt sức vì nỗi đau quá lớn. Vài năm sau, Mẹ ngã bệnh và mất. Tuy Mẹ qua đời sớm, song công lao cống hiến và sự hy sinh của những người thân nhất cho sự nghiệp giải phóng quê hương, đất nước đã được Nhà nước ghi nhận và truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.