Mẹ Phạm Thị Ngư

Ngày 19-12-1994, Đảng, Nhà nước đã tổ chức trọng thể Lễ tuyên dương danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" lần đầu tiên, trao tặng danh hiệu cao quý cho 59 Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Ngay đợt đầu đã có 10 mẹ là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ Phạm Thị Ngư, sinh năm 1912, có 7 con và 1 rể là liệt sĩ tại xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận là một trong những bà mẹ tiêu biểu đó.

"Nếu còn con, còn cháu lúc đó, mẹ cũng biểu tụi nó đi đánh Mỹ" - câu nói mộc mạc, kiên trung của mẹ, tôi nghe được trong một ngày hè của 17 năm về trước, ngay tại chái hiên căn nhà tình nghĩa của mẹ ở xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc. Cứ mỗi năm đến ngày thương binh - liệt sỹ, lời mẹ lại luôn hiển hiện, vọng về trong tôi. Mẹ là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam tiêu biểu, của quê hương xứ biển xanh, cát trắng Phan Thiết.

Mẹ Phạm Thị Ngư sinh năm 1912, trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận cũ. Về sau, do chiến tranh càn quét ác liệt nên gia đình dời về xã Phong Nẫm (nay thuộc TP Phan Thiết), sống làm ruộng và trồng đồ la-ghim (rau củ quả). Cha mẹ mất sớm, nên mẹ Ngư phải vất vả làm lụng từ lúc còn nhỏ. Vùng đất nghèo khó từ bao đời nay chủ yếu dựa vào tiết trời mưa nắng, nên mọi người dân đều sống nghèo khổ, cơ cực. Nhưng mảnh đất nghèo cằn cỗi này, đã trở thành nơi cưu mang, hội tụ nhiều nhà yêu nước, cách mạng như: cụ Phan Chu Trinh, Nguyễn Thông, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp…

Thầy giáo Nguyễn Tất Thành (Chủ tịch Hồ Chí Minh) cũng từng dừng chân dạy học tại trường Dục Thanh (Phan Thiết) trước khi vào Sài Gòn bôn ba tìm đường cứu nước. Đến tuổi trưởng thành, mẹ Ngư được gia đình gả cho ông Bùi Dinh, một thanh niên gốc Bình Định đang sinh sống tại Phong Nẫm.