Mẹ Phạm Thị Ngư – Bình Thuận. Mẹ có 8 người con là liệt sĩ.

Năm 1912, tại vùng Hàm Hiệp, Hàm Thuận, Bình Thuận, một người con gái nghèo tên Phạm Thị Ngư được sinh ra.

Cha mẹ mất sớm, tuổi thơ của mẹ gắn với những ngày tháng lao động vất vả để tự kiếm sống.

Lớn lên, mẹ lập gia đình với ông Bùi Dinh, một người quê Bình Định vào Bình Thuận lập nghiệp. Hai vợ chồng sinh được 8 người con.

Cuộc sống gia đình vốn đã khó khăn.

Nhưng rồi chiến tranh đến.

Và từ đó, cuộc đời của người phụ nữ nghèo ấy gắn chặt với cách mạng.

Người phụ nữ giữa vùng quê nghèo

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, vợ chồng mẹ cùng tham gia các đoàn thể cứu quốc của Việt Minh.

Mẹ làm Tổ trưởng Tổ phụ nữ, vận động bà con đóng góp tiền bạc, thuốc men, lương thực, thực phẩm để giúp đỡ bộ đội kháng chiến.

Sau này, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra, hoạt động cách mạng của gia đình mẹ tiếp tục.

Mẹ không chỉ vận động nhân dân.

Mẹ còn trực tiếp trở thành một cơ sở cách mạng.

Tại khu vực Phong Nẫm, mẹ cùng cơ sở địa phương chắp nối liên lạc giữa cán bộ bên ngoài với lực lượng hoạt động trong nội thị.

Mẹ còn thức đêm canh gác để cán bộ đào hai hầm bí mật ngay trong vườn nhà làm nơi trú chân và hoạt động.

Cuộc sống lúc ấy vô cùng thiếu thốn.

Nhưng có gạo, mẹ dành một phần để nuôi cán bộ, du kích.

Trong số những người được mẹ giúp đỡ có đồng chí Đặng Văn Lãnh, sau này hy sinh và được Nhà nước tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Những chuyến tiếp tế trong bóng tối

Những năm chiến tranh ngày càng ác liệt.

Quân địch bao vây kinh tế, mạng lưới thám báo được bố trí khắp các đường làng, ngõ xóm.

Nhưng mẹ Ngư vẫn tìm cách hoạt động.

Suốt 7–8 năm, mẹ cùng bà con cơ sở khéo léo tổ chức chuyển ra vùng căn cứ giải phóng hàng tấn lương thực, thực phẩm và thuốc men để tiếp tế cho cách mạng.

Mỗi chuyến đi đều có thể đối mặt với nguy hiểm.

Chỉ cần bị phát hiện, mẹ có thể bị bắt.

Nhưng mẹ vẫn làm.

Bởi mẹ hiểu rằng những người đang chiến đấu ngoài căn cứ cũng cần từng bao gạo, từng viên thuốc, từng chút lương thực để tiếp tục chiến đấu.

Và trong những năm tháng ấy, những người con của mẹ cũng lần lượt trưởng thành.

Những người con ra trận

Tám người con của mẹ lớn lên giữa chiến tranh.

Họ không đứng ngoài cuộc.

Những người con của mẹ lần lượt tham gia cách mạng, chiến đấu và phục vụ cuộc kháng chiến.

Rồi chiến tranh lấy đi những người thân yêu nhất của mẹ.

Bảy người con của mẹ và một người con rể đã hy sinh.

Tám người thân.

Tám lần mất mát.

Tám lần một người mẹ phải chịu đựng nỗi đau mất người thân vì Tổ quốc.

Mỗi lần nhận tin báo tử, căn nhà lại vắng thêm một người.

Những người con từng lớn lên bên mẹ, từng cùng mẹ làm ruộng, từng gọi mẹ bằng tiếng “má”, giờ không còn trở về.

Nhưng mẹ không gục ngã.

Mẹ tiếp tục làm công việc của mình.

Tiếp tục giúp đỡ cách mạng.

Tiếp tục sống giữa quê hương và chờ ngày đất nước hòa bình