Mẹ Phạm Thị Ngự – Người mẹ tám lần tiễn con ra trận

### Tuổi thơ gian khó và chiếc nôi cách mạng bên dòng sông Cái

Mẹ Phạm Thị Ngự sinh ra trong một nếp nhà bần nông nghèo khó tại mảnh đất Hàm Thuận Bắc kiên cường. Sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ từ thuở ấu thơ, đôi vai gầy của mẹ đã phải gánh vác biết bao nhọc nhằn, cơ cực để mưu sinh qua ngày. Khi trưởng thành, mẹ bén duyên cùng ông Bùi Dinh – một người con viễn xứ từ đất Bình Định vào Nam lập nghiệp. Hai tâm hồn nghèo gặp nhau, kết tinh thành một tổ ấm nhỏ tràn ngập tiếng cười với 8 người con, cả trai lẫn gái.

Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, không chịu cam chịu cuộc đời nô lệ, vợ chồng mẹ Ngự đã sớm giác ngộ tư tưởng cách mạng. Ngôi nhà tranh của gia đình mẹ nhanh chóng trở thành một địa chỉ đỏ, một trạm dừng chân thầm lặng của các chiến sĩ Đội cảm tử Phan Thiết. Dưới mái rạ ấy, những hầm bí mật được đào sâu trong lòng đất, vừa là nơi ẩn náu an toàn cho cán bộ, vừa là đầu mối liên lạc sống còn giữa vùng du kích và vùng sau lưng địch. Với vai trò là Tổ trưởng Tổ phụ nữ cứu quốc, mẹ Ngự đã lặn lội khắp xóm làng, vận động từng lon gạo, viên thuốc để tiếp tế cho tiền tuyến, gom góp yêu thương gửi vào từng bữa cơm nuôi chiến sĩ.

### Khúc tráng ca của người mẹ tám lần tiễn con đi

Năm 1952, khi người con trai cả Bùi Văn Thành vừa tròn 18 tuổi, mẹ cùng chồng gạt nước mắt động viên con lên đường gia nhập "Bộ đội cụ Hồ". Sau hiệp định Genève năm 1954, anh Thành ra Bắc tập kết, gửi lại nỗi nhớ thương đau đáu nơi giảng đường miền Nam ngột ngạt dưới bóng giặc Mỹ - Ngụy. Năm 1960, chỗ dựa tinh thần lớn nhất của mẹ là người chồng qua đời, để lại mình mẹ đơn bóng đối mặt với nòng súng quân thù càn quét ngày đêm và gánh nặng nuôi dạy đàn con thơ.

Nén lại đau thương, năm 1961, mẹ tiếp tục đưa người con trai thứ hai là Bùi Văn Trung lên chiến khu hoạt động. Cũng chính trong năm định mệnh ấy, anh cả Bùi Văn Thành trở về miền Nam chiến đấu và anh dũng nằm lại ngay trên mảnh đất quê hương sau một trận đánh khốc liệt. Nỗi đau xé lòng của người mẹ mất đi giọt máu đầu lòng tưởng chừng có thể quật ngã người phụ nữ bé nhỏ. Nhưng không, bản lĩnh kiên cường đã giúp mẹ biến dòng nước mắt lặn ngược vào trong thành ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc. Mẹ thấu hiểu rằng, muốn đất nước hòa bình, muốn các con của những người mẹ khác được sống, thì phải đấu tranh. Lần lượt, những người con còn lại của mẹ nghe theo tiếng gọi của lòng mẹ, của non sông, đều từ biệt gia đình để bước vào cuộc trường chinh đầy gian khổ.

Đau đớn thay, chiến tranh tàn khốc đã không cho một ai trong số họ trở về. Từng lá thư báo tử lạnh lùng gửi về là mỗi lần trái tim mẹ như có trăm ngàn vết dao cứa. Tám người con thân yêu mẹ mang nặng đẻ đau, từng người một đều đã dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân xanh và xương máu cho nền độc lập tự do của Tổ quốc. Người ta thường ví nỗi đau mất con như khúc ruột bị cắt rời, vậy mà mẹ Ngự đã phải chịu đựng nỗi đau ấy đến tám lần. Có những lúc đau đớn tận cùng, mẹ chỉ biết ôm di ảnh các con mà khóc thầm trong đêm vắng. Nhưng khi được hỏi, nếu được chọn lại, mẹ có cản các con không, mẹ vẫn nheo đôi mắt chân chim, quệt dòng nước trầu và quả cảm nói:

"Nếu còn có cháu, có con lúc đó, mẹ vẫn biểu tụi nó đi đánh giặc Mỹ".

### Người chiến sĩ giao liên thầm lặng giữa lằn ranh sinh tử

Không chỉ là hậu phương vững chắc, mẹ Phạm Thị Ngự còn trực tiếp là một chiến sĩ kiên trung trên mặt trận ngoại tuyến. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, dù tuổi đã cao, mẹ vẫn thoăn thoắt làm nhiệm vụ giao liên, dẫn đường cho bộ đội áp sát, tấn công các cứ điểm đầu não của địch tại nội đô Phan Thiết.

Hình ảnh người mẹ già có hôm vừa cầm chén cơm ăn dở, nghe tin có đội cảm tử cần dẫn đường, liền bỏ vội chén cơm để lao vào vùng lửa đạn đã trở thành một huyền thoại đẹp. Không quản hiểm nguy, mẹ còn trực tiếp mưu trí đấu tranh, giải thoát thành công hai nữ chiến sĩ cách mạng bị địch bắt giữ và móc nối cơ sở đưa họ trở lại vùng căn cứ an toàn.

### Biểu tượng bất tử của lòng vị tha và lòng tri ân của dân tộc

Với những cống hiến và sự hy sinh không lời nào xiết kể, mẹ Phạm Thị Ngự đã được Đảng và Nhà nước vinh danh bằng những danh hiệu cao quý nhất. Mẹ là một trong số ít những người mẹ hiếm hoi vừa được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi còn sống, vừa được tôn vinh là Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Mẹ ra đi vào năm 2002, để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng cuộc đời mẹ đã hóa thành bài ca bất tử. Tên của mẹ giờ đây đã được đặt cho những con đường khang trang tại quê hương Bình Thuận như một lời nhắc nhở vĩnh cửu cho thế hệ mai sau về một tượng đài vĩ đại của lòng mẹ Việt Nam.