Mẹ Phùng Thị Đát
Dưới gốc đa già xã An Trường, huyện Càng Long, người ta vẫn thường kể về một "nhánh lan rừng" can trường mang tên Phùng Thị Đát. Câu chuyện về Mẹ không chỉ là những trang sử khô khan, mà là bản tình ca bi tráng về những lần tiễn biệt và sự kiên định đến tận cùng của một người mẹ miền Tây.
Giữa lòng An Trường đầy nắng gió, Mẹ Phùng Thị Đát (1911 - 1989) cùng chồng là ông Nguyễn Văn Thâm đã cùng nhau xây dựng một tổ ấm với 7 người con. Nhưng trong bối cảnh đất nước chia cắt, ngôi nhà ấy không chỉ là nơi để ở, mà đã trở thành một "trạm dừng chân" của tinh thần yêu nước.
Mẹ không chỉ là người giữ lửa trong gian bếp, mà còn là người âm thầm tiếp sức cho những ước mơ hòa bình. Với Mẹ, việc để các con ra đi chiến đấu không phải là mất mát, mà là một sự "gửi gắm" vào tương lai của dân tộc.
Hai người con trai của Mẹ, anh Đực và anh Cái, như hai nhành cây khỏe khoắn vươn lên từ gốc rễ kiên cường của mẹ.
Anh Đực tham gia cách mạng từ rất sớm (năm 1961). Là một du kích ấp 8 xã An Trường, anh thuộc từng gốc cây, ngọn cỏ quê hương.
Trận đánh cuối cùng: Năm 1968, khi giặc mở cuộc càn quét dữ dội vào ấp An Chánh, anh Đực đã đứng vững ở tuyến đầu. Anh ngã xuống khi trong lòng vẫn đau đáu lời hứa về một ngày độc lập để về giúp mẹ dặm lại mái lá sau nhà.
Nếu câu chuyện của anh Đực là sự bền bỉ, thì câu chuyện của anh Nguyễn Văn Cái lại là một "khoảng khắc thiên thu".
Sứ mệnh ngắn ngủi: Anh tham gia cách mạng vào ngày 24/8/1968. Nhưng chỉ đúng một ngày sau, ngày 25/8/1968, người Trung sĩ trẻ thuộc Sư đoàn 15 chủ lực Miền đã anh dũng hy sinh.
Sự sáng tạo của định mệnh: Có lẽ chưa có người lính nào có thời gian tại ngũ ngắn đến thế, nhưng cũng chưa có sự hy sinh nào để lại nỗi bàng hoàng và tự hào lớn lao đến vậy. Anh lên đường như một cánh chim vút bay, và hiến dâng cả thanh xuân chỉ trong vòng 24 giờ ngắn ngủi để bảo vệ Tổ quốc.
Mẹ Phùng Thị Đát đã đi qua những năm tháng ấy với một trái tim can trường. Người ta không thấy mẹ than khóc, mẹ chỉ lặng lẽ làm việc, thầm lặng cống hiến cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay vào năm 1989.
Nhiều năm sau, khi hòa bình đã lập lại từ lâu, vào ngày 26/3/2014, danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" đã được truy tặng để ghi nhớ công ơn của Mẹ.
"Mẹ Đát không chỉ sinh ra những người lính, Mẹ đã sinh ra những huyền thoại. Một người con chiến đấu cả thập kỷ, một người con chiến đấu chỉ một ngày, nhưng cả hai đều là những mảnh ghép không thể thiếu của bức tranh độc lập."
Câu chuyện về Mẹ Phùng Thị Đát tại Càng Long là lời nhắc nhở rằng: Thời hoa lửa không chỉ có tiếng súng, mà còn có những cái gật đầu tiễn con đi trong nước mắt lặn vào trong của những người mẹ. Những người mẹ ấy chính là những "pháo đài" vững chắc nhất, bảo vệ linh hồn của dân tộc Việt Nam.
