MẸ RẮM VÀ TIẾNG HÓT TRONG KHÁM LẠNH

Giữa lòng Sài Gòn những năm 1966 - 1967, chị Lê Thị Riêng – Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Trưởng ban Phụ vận Sài Gòn - Gia Định – là nỗi khiếp đảm của bộ máy cảnh sát đô thành. Chị liên tục xuất hiện ở các chợ, trường học, khu lao động nghèo để phát động hàng loạt phong trào đấu tranh rầm rộ.

Tháng 5 năm 1967, chị bị địch phục kích bắt giữ. Biết chị là cán bộ chủ chốt, nha Cảnh sát Quốc gia chính quyền Sài Gòn đã dùng mọi ngón đòn tra tấn tàn khốc nhất: kẹp điện, đổ nước xà phòng, dùng gậy sắt đánh gãy chân. Nhưng trước kẻ thù, chị chỉ đáp lại bằng sự im lặng đanh thép và ánh mắt rực lửa.

Khi bị chuyển về Khám Chí Hòa, thân thể chị chấn thương nặng nề, không thể tự đi lại. Thế nhưng, tại ô phòng giam nữ tù chính trị, chị Lê Thị Riêng – người mà chị em thân thương gọi là "Mẹ Rắm" hay "Chị Hai" – lại trở thành chỗ dựa tinh thần lớn lao nhất. Bằng giọng nói trầm ấm của người con gái Bạc Liêu, chị thường xuyên động viên, dạy hát và truyền kinh nghiệm đấu tranh giữ vững khí tiết cho các chiến sĩ trẻ như Trương Mỹ Hoa cùng các nữ đồng chí khác. Chị nhắn nhủ: "Người chiến sĩ cách mạng chỉ có một con đường duy nhất là tiến lên, dù trong hầm tối hay dưới nòng súng địch."

Đêm 31 tháng 1 năm 1968 (đêm Mùng 2 Tết Mậu Thân), tiếng súng Tổng tiến công vang dội khắp các đô thành. Kẻ địch hoảng loạn, vội vã đưa chị Lê Thị Riêng cùng một số chiến sĩ cách mạng ra khỏi khám giam với lý do "chuyển trại". Biết trước đồ tể sẽ thủ tiêu mình, chị vẫn bình tĩnh ôm biệt từng đồng chí trong phòng giam, dặn dò mọi người ở lại tiếp tục chiến đấu.

Trên chuyến xe tử thần hướng về khu vực Chợ Lớn (đường Hồng Bàng, Quận 5 ngày nay), chị Lê Thị Riêng cùng đồng chí Trần Văn Kiểu đã hiên ngang hô vang các khẩu hiệu cách mạng, cất cao tiếng hát trước khi gục xuống dưới làn đạn lén lút của kẻ thù. Sự hy sinh oanh liệt của chị đã khắc sâu vào lịch sử, trở thành biểu tượng "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam thời hoa lửa.