Mẹ Suốt
Có một dòng sông nhỏ ở Quảng Bình mang cái tên đẹp như thơ: Nhật Lệ. Và cũng chính nơi đây, có một người mẹ không mặc áo giáp, chẳng cầm súng nhưng đã đi vào lịch sử dân tộc, với đôi tay chèo con đò chở cả một trời yêu nước….Đó là Nguyễn Thị Suốt hay còn có tên gọi thân thương là Mẹ Suốt-nữ anh hùng lao động trong Chiến tranh Việt Nam-người phụ nữ nhỏ bé, hơn sáu mươi tuổi, đã biến chiếc đò ngang thành huyết mạch sống của miền Bắc chở những bộ đội, thương binh, đạn dược qua con sông Nhật Lệ trong những ngày đánh Mỹ..
Mẹ sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, Quảng Bình, trong một gia đình ngư dân nghèo, thuở nhỏ đã phải đi ở suốt 18 năm. Sau Cách mạng tháng 8, Mẹ mới lấy chồng, làm nghề chèo đò kiếm sống. Đồng Hới - mùa xuân năm 1965.Chiến tranh ập đến, tiếng bom, đạn trút xuống hoà với tiếng gầm rú của phản lực Mỹ, trong mịt mù khói lửa, bến đò Nhật Lệ đã trở thành yết hầu giao thông, thành điểm nóng bị kẻ thù điên cuồng tấn công. Mẹ Suốt,ở cái tuổi đáng lẽ phải được nghỉ ngơi, Mẹ lại tự biến mình thành người lái đò của lịch sử .Người Mẹ ấy hiên ngang đứng trên con đò gỗ ba ván. Mẹ không chỉ chở lương thực và vũ khí, Mẹ còn chở nặng những niềm tin, hy vọng và khát vọng giành chiến thắng. Một tay chèo, một tay giữ vẫn tinh thần. Chiếc nón lá đơn sơ chẳng thể giúp che bão đạn, thứ duy nhất giúp Mẹ vượt qua hàng ngàn chuyến đò cận kề cái chết là ý chí, là kiên cường in sâu trong mắt Mẹ. Mẹ không sợ chết. Mẹ chỉ sợ bộ đội không kịp sang sông. Sợ thương binh không kịp ra Bắc cứu chữa. Mẹ không cần vinh quang. Mẹ chỉ cần đôi bờ Tổ quốc được nối liền, bởi Mẹ hiểu: chiếc đò không chỉ là phương tiện, mà là tiền tuyến. Nơi đó, Mẹ chính là một chiến binh, là linh hồn của sự sống còn. Không ai hiểu nổi, vì sao giữa làn mưa bom, đạn pháo rát mặt, mà một người mẹ đã quá lục tuần, vẫn kiên cường cầm chắc tay chèo, đưa từng đoàn quân qua sông… để lại phía sau cả tuổi xuân, cả những đứa con đã ngã xuống cho Tổ quốc. Mẹ đã chở các con đi vào trận đánh… Và rồi…một ngày tháng Mười định mệnh, mẹ trở về từ Hà Nội-mang theo danh hiệu Anh hùng, mang theo niềm vui gặp Bác Hồ.Nhưng mẹ chưa kịp đặt bàn tay gầy lên ngưỡng cửa quê nhà, chưa kịp đưa tấm khăn mùi xoa cho những người già trong xóm, thì bom Mỹ lại trút xuống. Thân thể mẹ đẫm máu. Máu mẹ thấm xuống triền cát Bảo Ninh, đỏ cả một vùng sông nước Nhật Lệ. Nhưng mẹ nằm đó, như đang nghỉ chân giữa một chuyến đò… Mẹ Suốt-người phụ nữ gánh vác cả Tổ quốc bằng mái chèo thô mộc. Mẹ đã sống như một huyền thoại, đã hoá thân vào hình tượng bất tử trong bài thơ của Tố Hữu: “Một tay lái chiếc đò ngang Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày Sợ chi sóng nước tàu bay Tây kia ta đã thắng, Mỹ này ta chẳng thua” Mẹ ra đi oanh liệt, an yên, dường như đã trút hết nỗi lo, đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đón đưa cao cả. . Hình ảnh mẹ sẽ sống mãi trong lòng nhân dân Quảng Bình và nhân dân cả nước. Mẹ là biểu tượng của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là tấm gương tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam anh hùng. Chiến công của mẹ gắn liền với bến đò ngang thuộc địa phận thôn Trung Bính, xã Bảo Ninh qua Hải Đình, Đồng Hới. Cái tên "Bến đò Mẹ Suốt" rất đỗi thân thương, gần gũi, rất đỗi tự hào. Mẹ không còn nữa. Nhưng mỗi con nước Nhật Lệ vẫn thì thầm gọi tên mẹ. Gọi một người mẹ Việt Nam, đã ngẩng cao đầu giữa biển bom, để bảo vệ từng hạt thóc, từng người lính, từng tấc đất quê hương. Mẹ là hiện thân của vẻ đẹp lao động, của ý chí quật cường, biến công việc mưu sinh bình dị thành một trận tuyến vô song, nơi trái tim người Mẹ Việt Nam đã chiến thắng mọi bom rơi đạn lạc. Mẹ Suốt-cái tên không viết bằng phấn, mà khắc bằng máu, bằng nước mắt, bằng tình yêu Tổ quốc sâu nặng đến tận cùng…. Trên mảnh đất Đồng Hới thân thương. Nhân dân nơi đây đã lập một tượng đài của Mẹ Suốt cạnh bên dòng sông Nhật Lệ để tưởng nhớ tới những hy sinh lớn lao của Mẹ trong công cuộc Kháng chiến chống Mỹ cứu Nước.


